Dergiler / Türkbilig / 2026 / Sayı: 37

Yazının Gizlediği Türkmence Özellikler I: Türkmencede Dudak Uyumu

The phonetic features of Turkmen hidden by the script I: Labial Harmony in Turkmen

Maral Töre(Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara/TÜRKİYE.)
Sayfa
35–42
Yayın Tarihi
2019-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dar ve geniş ünlülü eklerin yazıdaki ve telaffuzdaki alomorfları örneklerle ele alınmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Türkmence yazı dilinde gösterilmeyen ancak konuşma dilinde belirgin bir biçimde varlık gösteren dudak uyumu ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalede, Türkmencede dudak uyumunun ne şekilde gerçekleştiği, ilerlemesinin hangi sesbilimsel çevrelerde ne dereceye kadar olabildiği incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Dar ve geniş ünlülü eklerin yazıdaki ve telaffuzdaki alomorfları örneklerle ele alınmıştır
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkmence · Dudak Uyumu · Yazı Dili

Özet

Bu çalışmada, Türkmence yazı dilinde gösterilmeyen ancak konuşma dilinde belirgin bir biçimde varlık gösteren dudak uyumu ele alınmıştır. Makalede, Türkmencede dudak uyumunun ne şekilde gerçekleştiği, ilerlemesinin hangi sesbilimsel çevrelerde ne dereceye kadar olabildiği incelenmiştir. Ayrıca dudak uyumunun eklere nasıl yansıdığı, başka bir ifadeyle morfofonolojik koşulları belirlenmiş, Türkmencede dudak uyumuna bağlı olarak eklerde görülen morfofonolojik nöbetleşmeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Dar ve geniş ünlülü eklerin yazıdaki ve telaffuzdaki alomorfları örneklerle ele alınmıştır

Abstract

In this study, the characteristics of the labial harmony, which is not seen in the written language, but actively realized in spoken language, will be discussed. In the article, the realization of labial harmony will be analyzed with regard to the phonological environments and degree of occurrence. Furthermore, the morphophonological conditions of the labial harmony and morphophonologicaly conditioned suffix variations/allomorphs will be examined. The allomorphs of the suffixes including open or closed vowels in written and spoken language will be indicated and exemplified

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Töre, M. (2019). Yazının Gizlediği Türkmence Özellikler I: Türkmencede Dudak Uyumu. Türkbilig, Sayı: 37, 35–42. https://ajindex.com/articles/1323853

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. ASLAN DEMİR, S. (2018). “Written and Spoken Turkmen.” Building Bridges to Turkish. Edited by. Eva Csato, Joakim Paslow, Emel Türker, Einar Wigen. 33-39. Harrassowitz Verlag.
  2. ATANYÝAZOW, S., Begliýew, M., Söýegow, M., (1995). Türkmen adam atlary, Aşgabat: Ruh Neşirýaty.
  3. CLARK, L., (1998). Türkmen Reference Grammar. Weisbaden: Harrassowitz Verlag.
  4. KASAPOĞLU ÇENGEL, H., (2005). Kırgız Türkçesi Grameri (Ses ve Şekil Bilgisi), Ankara: Akçağ Yayınları.
  5. KİRİŞÇİOĞLU, M. (1999) Saha (Yakut) Türkçesi Grameri, Ankara: TDK yay: 594.
  6. HYDYROW, M., (1960), Häzirki zaman Türkmen dili (fonetika), Aşgabat: A.M.Gorkiy adyndaki Türkmen dövlet unveristedi.
  7. SÖYEGOV, M,. Arnazarov, S., (2017). Örnekli Türkmence Gramer. Ankara: Kurgan Edebiyat.
  8. TÄÇMYRADOW,T., (2002), Häzirki zaman Türkmen dili-fonetika, Aşgabat: Ylym.
  9. TÖRE, M., (2017). Türkmencenin Morfofonolojisi. Yüksek Lisan Tezi, Hacettepe Üniversitesi: Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı.