KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkbilig / 2021 / Cilt: 2021 Sayı: 42

BAĞIŞIK, BAĞIŞIKLIK, BAĞIŞ ve BAĞIŞLA- SÖZCÜKLERİ ÜZERİNE

Sedat Balyemez(BARTIN UNIVERSITY)0000-0002-5908-9690
Sayfa
69–77
Yayın Tarihi
2021-12-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada “bağışla-, bağış, bağışık ve bağışıklık” sözcüklerinin morfolojik yapısı, sözcüklerdeki anlam değişmeleri ve sözcüklerin Türkçeye giriş süreci üzerinde durulmuştur. “Bağış” sözcüğünün Türk Dil Devrimi yıllarında “bağışla-” sözcüğünden geri oluşum yoluyla yapıldığı ortaya konmuş, “bağışık” ve “bağışıklık” sözcüklerinin de “bağış”ın “af” anlamından yola çıkılarak yapıldığı açıklanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:"Bağışık” ve “bağışıklık” sözcükleri, COVID-19 salgını nedeniyle kullanım sıklığı artan kelimelerdendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu sözcüklerin morfolojisi ve biçimbirimler arasındaki ilişki hemen ilk bakışta çözülecek nitelikte değildir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada “bağışla-, bağış, bağışık ve bağışıklık” sözcüklerinin morfolojik yapısı, sözcüklerdeki anlam değişmeleri ve sözcüklerin Türkçeye giriş süreci üzerinde durulmuştur. “Bağış” sözcüğünün Türk Dil Devrimi yıllarında “bağışla-” sözcüğünden geri oluşum yoluyla yapıldığı ortaya konmuş, “bağışık” ve “bağışıklık” sözcüklerinin de “bağış”ın “af” anlamından yola çıkılarak yapıldığı açıklanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bağışık · Bağışıklık · Bağış

Özet

"Bağışık” ve “bağışıklık” sözcükleri, COVID-19 salgını nedeniyle kullanım sıklığı artan kelimelerdendir. Bu sözcüklerin morfolojisi ve biçimbirimler arasındaki ilişki hemen ilk bakışta çözülecek nitelikte değildir. Ayrıca bu sözcükler ile “bağışla-” ve “bağış” sözcükleri arasında da bir ilişki vardır. Bu çalışmada “bağışla-, bağış, bağışık ve bağışıklık” sözcüklerinin morfolojik yapısı, sözcüklerdeki anlam değişmeleri ve sözcüklerin Türkçeye giriş süreci üzerinde durulmuştur. “Bağış” sözcüğünün Türk Dil Devrimi yıllarında “bağışla-” sözcüğünden geri oluşum yoluyla yapıldığı ortaya konmuş, “bağışık” ve “bağışıklık” sözcüklerinin de “bağış”ın “af” anlamından yola çıkılarak yapıldığı açıklanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Balyemez, S. (2021). BAĞIŞIK, BAĞIŞIKLIK, BAĞIŞ ve BAĞIŞLA- SÖZCÜKLERİ ÜZERİNE. Türkbilig, Cilt: 2021 Sayı: 42, 69–77. https://ajindex.com/articles/1323778

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Ahmet Cevat (1933). Türkçede Kelime Teşkili. Ankara: Başvekalet Müdevvenat Matbaası.
  2. Akalın, Ş. H. (2014). Türkçede Söz Yapımı Yolları ve Sözlükselleşme. XI. Milli Türkoloji Kongresi 11-13 Kasım 2014. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi.
  3. Aksan, D. (1976). Tartışılan Sözcükler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Aksoy, Ö. A. (1935). Karşılıklar Kılavuzu Üzerine Öz Türkçe Dersleri. Gaziantep: Halk Partisi Basımevi.
  5. Arat, R. R. (1947). Kutadgu Bilig I. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Balyemez, S. (2019). 1933 Yılı Dil Anketi. Ankara: Pegem Akademi.
  7. Clauson, G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. London: Oxford University Press.
  8. Develi, H. (2020). Dilimize Bulaşanlar. Türk Dili, CXVIII(821), 4-9.
  9. Dil Heyeti (1929). Türkçede Kelime Teşkiline Yarıyan Lahikalar. İstanbul: Devlet Matbaası.
  10. Ergin, M. (2009). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Basın Yayın.
  11. Gülensoy, T. (2018). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  12. Korkmaz, Z. (2003). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  13. Maarif Vekaleti (1941). Türkçe Terimler Cep Kılavuzu. İstanbul: Maarif Matbaası.
  14. Macit, M. (2017). Nedîm Dîvânı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  15. Nişanyan, S. (2018). Nişanyan Sözlük. Çağdaş Türkçenin Etimolojisi. İstanbul: Liberplus Yayınları.
  16. Raif Necdet (1927). Resimli Türkçe Kâmûs. İstanbul: Maarif Kütüphanesi.
  17. Sarı, İ. (2015). Türkçede Ekleme Dışı Sözcük Yapımı ve Sözlükselleşme. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  18. Şemsettin Sami (1899). Kâmûs-ı Türkî. İstanbul: İkdâm Matbaası.
  19. TDTC (1934). Osmanlıcadan Türkçeye Söz Karışıkları Tarama Dergisi. İstanbul: Devlet Matbaası.
  20. TDK (1935a). Türkçeden Osmanlıcaya Cep Kılavuzu. İstanbul: Devlet Basımevi.
  21. TDK (1935b). Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu. İstanbul: Devlet Basımevi.
  22. TDK (1939). Türkiyede Halk Ağzından Söz Derleme Dergisi. İstanbul: Maarif Matbaası.
  23. TDK (1945). Türkçe Sözlük. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  24. TDK (1988). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  25. TDK (1993). Derleme Sözlüğü II. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  26. TDK (2011). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  27. Tietze, A. (2016). Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati 1. Cilt (A-B). Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları.
  28. Timurtaş, F. K. (1972). Yunus Emre Dîvanı. İstanbul: Tercüman Gazetesi Yayınları.
  29. Toparlı, R. vd. (2004). Raif Necdet Kestelli Resimli Türkçe Kamus. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  30. Yavuzarslan, P. (2019). Şemseddin Sami Kamus-ı Türkî. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  31. Yılmaz, N. (2006). Rıdvâniyye. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.