Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma, ağız konuşurlarının aktarımsal bilginin güvenirliğine yönelik kendilerini nasıl konumlandırdıklarını açıklamakta, kanıtsallık ve kültür ilişkisine dair bulgular sunmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada, Çankırı ağzında dolaylı bilginin kaynağını işaretleyen -mIş, -(I)mIş, -(I)mIş(I)mIş ve -(y)AsI biçim birimleri işlevsel açıdan ele alınmaktadır. Ayrıca kanıtsallığın ortaya çıkmasında kültürün etkisi dikkate alınarak ağız konuşurlarının sosyal etkileşimde aktarımsallık kullanımına yönelik yaklaşımlarına yer verilir. İnceleme verisi, Çankırı ağızlarından alan araştırması yöntem ve teknikleri kullanılarak toplanmıştır. Derleme sırasında ağız konuşurlarına sözlü tarih, kültür ve masal gibi farklı anlatı türlerinde kanıtsallığı tespit etmeye yönelik yönlendirici sorular sorulmuştur. Araştırma konusu işaretleyicilerin, diğer ağızlardaki durumuyla ilgili alan yazını taranarak aktarımsallık işlevini örneklendiren kısıtlı dil malzemesi çalışmaya dahil edilmiştir. İncelemede -(I)mIş(I)mIş ve -(y)AsI diğer iki kanıtsal gibi Johanson’un kanıtsallık teorisi çerçevesinde dilbilgisel dolaylılığın alt ulamında yer alan aktarımsallık işaretleyicileri olarak kabul edilmiştir. İşaretleyicilerin ağız bölgesindeki işlevleri, önce biçim birim ve anlam alanı arasındaki ilişki sorgulanarak sonra da edimsel düzeyde ortaya çıkan anlam alanları kültürel bağlamda değerlendirilerek ele alınmıştır. İnceleme sonucunda -mIş ve -(I)mIş kanıtsallarının standart varyanttakiyle benzer kullanımlarının yanı sıra ağız konuşurlarının -(y)AsI ile önermesel bilginin gerçekliğine yönelik yaklaşımlarını içeren bir aktarım ifadesi oluşturdukları, -(I)mIş(I)mIş ile ise nötr bir duruş sergileyerek salt aktarım bildiriminde bulundukları ortaya konmuştur. Kültürel açıdansa ağız konuşurlarının -(y)AsI’nın kullanıldığı bağlamları “dedikodu” olarak nitelendirdikleri ve bu işaretleyiciyle veri sunmaktan kaçındıkları gözlenmiştir. Çalışma, ağız konuşurlarının aktarımsal bilginin güvenirliğine yönelik kendilerini nasıl konumlandırdıklarını açıklamakta, kanıtsallık ve kültür ilişkisine dair bulgular sunmaktadır.
Abstract
: This study examines the functions of -(I)mIş(I)mIş and -(y)AsI in Çankırı dialect by evaluating -mIş and –(I)mIş, focusing on their role in marking the source of indirect information with a functional approach. In addition, it investigates the effects of cultural factors on the emergence and usage of evidentials, particularly in social interactions. The data for analysis gathered through fieldwork methods delves into various narrative genres, such as oral history, fairytales, and anecdotes alongside participants of everyday speech. Drawing from existing literature on similar markers in other dialects enriches the analysis. Adopting Johanson’s evidentiality theory, the study categorizes -(y)AsI and -(I)mIş(I)mIş as grammatical markers under indirectivity in a similar way of other two evidentials. It initially explores their occurrences in the dialect through a functional analysis questioning the morpheme’s relationship with semantic domains, followed by assessing pragmatic implications within the cultural context. Findings reveal speakers employ -(y)AsI to convey personal approaches while -(I)mIş(I)mIş indicates a more neutral epistemic stance. Culturally, -(y)AsI is associated with contexts akin to gossip, while speakers tend to avoid presenting data using this marker. The study elucidates the epistemic stance of dialect speakers concerning the reliability of hearsay information and offers insights into the intricate relationship between evidentiality and culture.