Dergiler / Türkbilig / 2025 / Cilt: 2025 Sayı: 50

DİL DEĞİŞİMİ BİR BOZULMA MI? -(X)YOR OLACAK ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Is Language Change a Form of Decay? An Assessment Based on the Example of -(X)yor olacak

Pınar Sel(İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-1849-0533
Sayfa
172–184
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada,“-(X)yor olacak” örneğinden yola çıkılarak dil değişimleri, toplumsal tepkilerin nedenleri ve bilimsel bir bakış açısının nasıl geliştirilebileceği ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Diller sürekli evrilir ve küreselleşmeyle teknolojik gelişmeler bu süreci hızlandırır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu değişimleri “bozulma” veya “kirlenme” olarak değerlendirmek, dilin doğasını yanlış anlamak olur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada,“-(X)yor olacak” örneğinden yola çıkılarak dil değişimleri, toplumsal tepkilerin nedenleri ve bilimsel bir bakış açısının nasıl geliştirilebileceği ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dil ilişkileri · tarihsel dilbilim · dil kirlenmesi

Özet

Diller sürekli evrilir ve küreselleşmeyle teknolojik gelişmeler bu süreci hızlandırır. Tarih boyunca hiçbir dil durağan kalmamış, içsel ve dışsal nedenlerle değişime uğramıştır. Bu değişimleri “bozulma” veya “kirlenme” olarak değerlendirmek, dilin doğasını yanlış anlamak olur. Dilbilimsel açıdan, dillerdeki değişimler doğal bir süreçtir. Türkçeye giren yeni yapılar da bu etkileşimlerin kaçınılmaz bir sonucudur. Son yıllarda Türkçede yaygınlaşan, “Size maili gönderiyor olacağım.” gibi kullanımlarda görülen “-(X)yor olacak” yapısı, dilin küresel etkilerden nasıl etkilendiğine dair güncel bir örnektir. Dijital iletişim ve sosyal medya, bu tür yapıların yaygınlaşmasını hızlandırmaktadır. Dil değişimleri sadece sözcüksel veya dilbilgisel bir dönüşüm değil, aynı zamanda kültürel etkileşimlerin bir yansımasıdır. Ana dili konuşurlarının ve toplumsal kurumların bu tür değişimlere gösterdiği direnç, çoğunlukla duygusal ve kültürel kaygılardan kaynaklanmaktadır. Ancak dili sabit bir yapı olarak görmek yerine, onu sürekli evrilen bir sistem olarak değerlendirmek bilimsel bir yaklaşımdır. Bu çalışmada,“-(X)yor olacak” örneğinden yola çıkılarak dil değişimleri, toplumsal tepkilerin nedenleri ve bilimsel bir bakış açısının nasıl geliştirilebileceği ele alınacaktır.

Abstract

Languages constantly evolve, and globalization along with technological advancements accelerates this process. Throughout history, no language has remained static; all have changed due to internal and external influences. To consider these changes as 'deterioration' or 'decay' would be to misunderstand the nature of language. From a linguistic perspective, language change is a natural process. The new structures entering Turkish are an inevitable result of such interactions. The “-(X)yor olacak” structure, which has become widespread in Turkish in recent years and is seen in uses such as Size maili gönderiyor olacağım ”I will be sending you the email.”, is a recent example of how the language has been affected by global influences. Digital communication and social media accelerate the adoption of such structures. Language changes are not just lexical or grammatical transformations but also reflections of cultural interactions. Resistance to such changes, often observed among speakers and institutions, usually stems from emotional and cultural concerns. However, rather than viewing language as a fixed entity, approaching it as an evolving system is a more scientific perspective. Based on the example of “-(X)yor olacak”, this study will discuss language changes, the reasons for social reactions and how a scientific perspective can be developed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sel, P. (2025). DİL DEĞİŞİMİ BİR BOZULMA MI? -(X)YOR OLACAK ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. Türkbilig, Cilt: 2025 Sayı: 50, 172–184. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1640582

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Aitchison, J. (2001). Language change: Progress or decay? (3rd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Akaslan, T. (2012). Dilbilim “Dil kirlenmesi” Türkçe. Ankara: Dinozor Kitabevi.
  3. Akşehirli, S. (2010). Türkçe’de konuşma zamanı, olay zamanı ve referans zamanı ilişkileri. Turkish Studies, 5(4), 15-73.
  4. Alper, S., & Tasman, D. R. (2019). Sosyal karşılaştırmaların ulusal nostalji üzerindeki etkisi. Türk Psikoloji Yazıları, 22(43), 59-68.
  5. Altun, H. O. (2022). Derlem verileri ışığında -yor ol- birleşik fiil yapısı. In M. Talas (Ed.), 8. Uluslararası Erciyes Bilimsel Araştırmalar Kongresi Bildirileri (pp. 1–14). Kayseri: İksad Global Publications.
  6. Aslan, S. (2012). Türkiye Türkçesinde ol- yardımcı fiili yapıların görünüş-zaman bildirimindeki işlevleri. Bilig, 63, 11-30.
  7. Burridge, K., & Bergs, A. (2016). Understanding language change (1st ed.). London: Routledge.
  8. Campbell, L. (1999). Historical linguistics. The MIT Press.
  9. Crystal, D. (2007). Dillerin katli (G. Cansız, Çev.). İstanbul: Profil Yay.
  10. Demir, N., & Yılmaz, E. (2014). Türk dili el kitabı. Ankara: Grafiker Yay.
  11. Efendioğlu, S., & Solmaz, A. O. (2007). Birleşik zamanlar üzerine / On the compound tenses. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 14(35), 49-58.
  12. Erdal, M. (2004). A grammar of Old Turkic. Leiden: Brill.
  13. Erkman-Akerson, F. (2007). Türkçe örneklerle dile genel bir bakış. İstanbul: Multilingual.
  14. Fener, K. (2025). “-(I)yor ol-” birleşik fiil yapısındaki {-(I)yor} bir sıfat-fiil eki midir? Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 179-191.
  15. Gonzalez, S. (2022). ILiAD: An interactive corpus for linguistic annotated data from Twitter posts. In Proceedings of the Conference on Language Technologies & Digital Humanities (pp. 55–62). Ljubljana.
  16. Göksel, A., & Kerslake, C. (2005). Turkish: A comprehensive grammar. London: Routledge.
  17. Hepçilingirler, F. (2011). Türkçe “Off” (39. basım). İstanbul: Everest Yayınları.
  18. Kuram, K. (2018). Dil ve toplum ilişkisi. Y. Yıldırım (Ed.), Sosyoloji yazıları (s. 81–118). Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
  19. Langer, N., & Nesse, A. (2012). Linguistic purism. In J. M. Hernández-Campoy & J. C. Conde-Silvestre (Eds.), The handbook of historical sociolinguistics (pp. 607–625). Chichester: Wiley-Blackwell.
  20. Moskvina, A., & Petzold, K. (2025). Online reviews as communal formations: A corpus linguistic approach. Journal of Cultural Analytics, 7(2). https://doi.org/10.22148/001c.138350
  21. Özbay, B. (2024) The paleographical analysis of the Manichean script for Middle Iranian and Old Uyghur texts. İstanbul: Kriter.
  22. Sinanoğlu, O. (2000). Bye bye Türkçe. İstanbul: Otopsi Yayınları.