Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAzerbaycan Türkçesinde hareket fiillerinin daha çok üzüntü ve korku ile ilgili duygusal süreçlerde metaforik olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada Kavramsal Metafor Teorisi çerçevesinde Azerbaycan Türkçesinde hareket fiilleri aracılığıyla duygusal süreç bildiren metaforik ifadeler ele alınmıştır. Bu doğrultuda öncelikle kavramlaştırma sürecinde soyut alanları yapılandırmada önemli bir kaynak alan olan hareket süreci ile ilgili bilişsel dil bilimindeki çeşitli görüşlerden bahsedilmiş, duygu süreci ve duygu sürecinin deneyim çerçevesi hakkında bilgi verilerek Kavramsal Metafor Teorisi kısaca açıklanmıştır. Daha sonra, Azәrbaycan Dilinin İzahlı Lüğәti, Azerbaycan edebiyatına ait çeşitli türlerdeki (roman, hikâye, şiir vb.) eserler ve Azerbaycan gazetelerinin internet sitelerinden seçilen bir örneklem üzerinden tespit edilen hareket-duygu metaforları; DUYGUSAL DURUMLAR MEKÂNLARDIR, DUYGULAR NESNELERDİR ve DUYGUSAL FAALİYET HAREKETTİR birincil metaforik eşlemeleri altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Bu incelemede, kaynak alandaki hareketlerin dünya dillerini hareket fiillerinin anlam özellikleri bakımından ikiye ayıran Talmy’nin sözlükselleşme modeli bakımından görünümlerine, hedef alandaki duygu türlerine ve söz konusu birincil metaforların dışındaki metaforik eşlemelere odaklanılmıştır. Azerbaycan Türkçesinde hareket fiillerinin daha çok üzüntü ve korku ile ilgili duygusal süreçlerde metaforik olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte Talmy’nin tipolojik ayrımına göre eylem çerçeveli diller içerisinde yer alan Türk dilinin çağdaş bir lehçesi olan Azerbaycan Türkçesinde, tarzı kodlayan fiillerin hareket-duygu metaforlarının kaynak alanında sayıca diğer hareket fiilleri ile -yol kodlayan ve nedenli fiillerle- eşit kullanıldığı ancak yol kodlayan ve nedenli hareket fiillerinin metaforik hareket olaylarının ifadesinde daha üretken olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract
In this study, within the framework of Conceptual Metaphor Theory, metaphorical expressions that report emotional process through movement verbs in Azerbaijan Turkish, are discussed. In this direction, first of all, various views in cognitive linguistics about the movement process, which is an important source area in structuring abstract areas in the conceptualization process, were mentioned, the Conceptual Metaphor Theory was briefly explained by giving information about the process of emotion and the experience framework of the emotion process. Then, the movement-emotion metaphors identified through a sample selected from Azәrbaycan Dilinin İzahlı Lüğәti, works of Azerbaijani literature in various genres (novels, stories, poems, etc.) and the websites of Azerbaijani newspapers were evaluated under the primary metaphorical mappings of EMOTIONAL STATES ARE LOCATIONS, EMOTIONS ARE ENTITIES and EMOTIONAL ACTIVITY IS MOTION. This analysis focuses on the occurrence of motions in the source domain in terms of Talmy's lexicalization model, which divides the world languages into two groups in terms of the semantic properties of motion verbs, the types of emotions in the target domain, and metaphorical mappings outside of these primary metaphors. In Azerbaijan Turkish, motion verbs are mostly used metaphorically in emotional processes related to sadness and fear. However, according to Talmy's typological distinction, in Azerbaijan Turkish, a contemporary dialect of the Turkic language, which is included in the verb-framed languages, it was concluded that in the expression of metaphorical motion events, manner verbs are used in equal numbers with path verbs and causative verbs, but path verbs and causative motion verbs are more productive.