Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu çalışmanın ilk kadın çevirmenlerden, gazetecilerden ve romancılardan biri olan Behice Ziya’nın tarihte görünür kılınmasına katkı sağlayacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Feminist kuram, ataerkil sistem içinde bilinçli olarak kadınların, bilgi üretim sürecinin dışında bırakıldığını, görmezden gelindiğini, eksik ve yanlı bir şekilde temsil edildiklerini ortaya koyar. Edebiyat tarihi yazımında ve edebî kanonun oluşumunda da bu cinsiyetçi eğilimler hâkimdir ve kadın yazarların sistematik bir biçimde kanon dışı bırakıldığı gözlemlenir. Bu kadın yazarlardan biri de “Türk Edebiyatında Tefrika Roman Tarihi (1831-1928)” başlıklı projenin arşiv çalışmaları sonucunda bulunan Behice Ziya’dır. Bu çalışmada öncelikle Behice Ziya’nın keşfedilme süreci aktarılacak, sonrasında yapıtları Pakize ve Vazife’nin edebiyat tarihi içinde konumlandırılmasına yönelik analizler yapılacaktır. Günlük, mektup gibi türlerin kullanılması, karakterin geçirdiği dönüşümün nedensellik bağı kurularak ve duygusal derinliği verilerek anlatılması Pakize’yi gerçekçi kılar. Gerek metin gerek karakter bağlamındaki bu nitelikler sonucunda Pakize’nin Tanzimat edebiyatından izler taşımakla birlikte “öncü” bir Servet-i Fünun romanı olduğu iddia edilebilir. 1909 yılında yazılan Vazife ise İstibdat Dönemi’nin eleştirildiği II. Meşrutiyet romanları bağlamında değerlendirilebilecek politik bir anlatıdır. Güçlü bir kadın karakter olan Mediha’nın politik bilinç kazanarak geçirdiği değişim ve romanda politik bir çözüm yolu olarak cumhuriyet fikrinin ortaya konması dikkate değerdir. Bu çalışmanın ilk kadın çevirmenlerden, gazetecilerden ve romancılardan biri olan Behice Ziya’nın tarihte görünür kılınmasına katkı sağlayacaktır.
Abstract
Feminist theory has exposed how patriarchal systems consciously ignore women, expel them from knowledge production processes and misrepresent them in history. Unfortunately, these sexist tendencies also dominate literary histories, and women writers have been systematically excluded from literary canons. One of these women writers is Behice Ziya, discovered by the archive studies related with the peoject titled “History of Serial Novels in Turkish Literature (1831-1928)”. In this article first the process of Behice Ziya's discovery is described, which is followed by analyses of her works, Pakize and Vazife, to position them within literary history. In the novel Pakize, by using genres such as diaries and letters, and by establishing a causal link and giving emotional depth to the transformation of the character a more realistic narrative structure has emerged. Although Pakize carries traces of Tanzimat literature, as a result of these qualities in terms of both plot and character, it can be claimed that Pakize is a "pioneer" Servet-i Fünun novel. Written in 1909, Duty is a political narrative that can be evaluated in the context of the novels of the Second Constitutional Era, in which the İstibdat Period is criticized. The transformation that Mediha, a strong female character, goes through as she gains political consciousness, and the idea of a republic that is put forward as a political solution in the novel are noteworthy. It is hoped that this study will contribute to the visibility of Behice Ziya, one of the first female translators, journalists, and novelists, in history.