Dergiler / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2026 / Sayı: 74

Bektaşi fıkralarının eğitici yönü ve değerler eğitimi açısından önemi

Educational aspects of comic Bektashi anecdotes and their importance in terms of value education

Sayfa
101–118
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede, değerler eğitiminde kullanılabilecek örnek Bektaşi fıkralarına yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fıkralar, insanları güldürüp eğlendirirken aynı zamanda düşünmeye sevk etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hoş- görü timsali olan Hacı Bektaş Veli’nin inanç ve düşünce yapısından izler barındıran Bektaşi fıkralarının o dönemin olumsuz yaşantılarını eleştirel bir bakış açısıyla yansıtırken insanlara bazı değerleri öğretme amacında olduğu görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, değerler eğitiminde kullanılabilecek örnek Bektaşi fıkralarına yer verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Fıkralar, insanları güldürüp eğlendirirken aynı zamanda düşünmeye sevk etmektedir. Hoş- görü timsali olan Hacı Bektaş Veli’nin inanç ve düşünce yapısından izler barındıran Bektaşi fıkralarının o dönemin olumsuz yaşantılarını eleştirel bir bakış açısıyla yansıtırken insanlara bazı değerleri öğretme amacında olduğu görülmektedir. Bektaşi fıkralarında anlatılan olayın gerçekten Bektaşi’nin başından geçip geçmediğini tespit etmek mümkün değildir. Türk insa- nı Bektaşi fıkralarındaki tipin aslında insanların dikkat çekmelerini sağlamak amacıyla çeşitli rollere ve karakterlere büründüğünün farkındadır ve burada asıl amacın insanları bazı konu- larda bilinçlendirme olduğunu bilmektedir. Bektaşi fıkraları mizah yoluyla önemli değerle- re dikkat çeker ve insanların mutlaka ders çıkarmalarını sağlar. Bektaşi fıkralarının özünde eğiticilik vardır. Osmanlı’nın son dönemlerindeki olumsuzluklar, gerileme ve yıkılışın ne- denlerini anlatan Bektaşi fıkraları insanların tarihten ders almalarına odaklanmaktadır. Aynı zamanda doğruluk ve dürüstlük gibi önemli insani değerlere de vurgu yapmaktadır. Bu çalış- mada, Bektaşi fıkralarının eğitici yönü ortaya konmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda, Bektaşi fıkralarının değerler eğitiminde kullanılıp kullanılamayacağı tartışılmıştır. Bu fıkralar Türk kültürü, tarihi ve sosyal yaşamını yansıtmaktadır. Çocukların ilgisini çekebilecek çok sayıda Bektaşi fıkrası bulunmaktadır. Bu yüzden bu fıkraların çeşitli değerler ile Türk kültürü, tarihi ve sosyal yaşamını öğretmek için kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu makalede, değerler eğitiminde kullanılabilecek örnek Bektaşi fıkralarına yer verilmiştir.

Abstract

Comic anecdotes should direct people to think beside entertaining and amusing. It can be seen that comic Bektashi anecdotes, bearing the stamp of belief and thought structure of Hacı Bektash Veli, have purposed of teaching some values as well as refecting negative manner of its term with a critical view. It is not possible to determine whether the Bektashi actually lived the events. Turkish people recognize that the model at comic Bektashi anecdotes play various roles and characters in order to get atraction and the main aim within this is to make people conscious about some maters. Comic anecdotes of Bektashi point out important values by humor and provide lessoning of people. Tere is educating in the essence of these comic anecdotes. Comic anecdotes of Bektashi telling problems during last terms of Otoman Empire, reasons of recession and collapsing focus on people’s lessoning from history. Also, significant human values like honesty and sincerity were stressed. Within this study, whether the comic anecdotes of Bektashi can be used for values education or not has been investigated. Tese comic anecdotes refect Turkish culture, history and social life. Tere are many comic anecdotes of Bektashi that draw children’s atention. So, these anecdotes can be used to teach various values, Turkish Culture, history and social life. Tis article includes a sample of comic anecdotes of Bektashi that can be used for values education. Also, it is emphasized that these comic anecdotes can be used at values education for social studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YALÇINKAYA, E. (2026). Bektaşi fıkralarının eğitici yönü ve değerler eğitimi açısından önemi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 74, 101–118. https://ajindex.com/articles/132250

Kaynakça (14)

  1. AKBAŞ, O. (2008). Sosyal bilgilerde değerler ve öğretimi, (Ed. A.Öcal ve B.Tay) Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi, Ankara:
  2. Pegema Akademi. AKSOY, B., KrTEKİN, K., KUŞ, Z., & SÖNMEZ, Ö. F. (2010). Sosyal bilgiler öğreti- minde karikatür kullanımının öğrencilerin akademik başarısına etkisi. e-Journal of New World Sciences Academy, 5 (4): 1483-1497.
  3. AKTEPE, V., & YEL, S. (2009). İlköğretim öğretmenlerinin değer yargılarının betimlenme- si: Kırşehir ili örneği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3): 607-622.
  4. AVADALLAH, A. M., & UYLAŞ, S. (2010). Fıkra türünün Arap ve Türk edebiyatlarındaki yeri. Atatürk Üniveristesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 42: 147-174.
  5. AYDIN, İ. S. (2006). Türkçe derslerinde mizah kullanımının öğrenci tutum ve başarısına etkisi (İzmir ilköğretim 8. sınıf örnekleminde). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi. BAYKr, T. (1996).
  6. Tarih araştırma ve yazma metodu, İzmir: İrfan Kültür ve Eğitim Mer- kezi Yayınları.
  7. BİTİK, B.Ö. (2007). Fıkra türünde kirlenmeye müdahale ve idealleştirilen fıkra tipinde ara- sözlerin izi: Temelli fıkralar. Millî Folklor, 75: 66-71.
  8. BOrTAV, P.N. (1969). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul.
  9. BULUT, M. (2013). Türkçe eğitimi ve öğretiminde dil ve kültür aktarımı aracı olarak atasöz- leri ve deyimlerin önemi. Electronic Turkish Studies, 8(13): 559-575.
  10. DURMAZ, B. (2007). Yapılandırıcı fen öğretiminde kavram karikatürlerinin öğrencilerin başa- rısı ve duyuşsal özelliklerine etkisi (Muğla ili merkez ilçe örneği). Muğla: Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. DURUALP, E. (2006). İlköğretimde sosyal bilgiler öğretiminde karikatür kullanımı. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. GÖNEN, S. (2004). Prof. Dr. Saim Sakaoğlu’nun fıkra ile ilgili çalışmalarının bibliyografyası, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12: 217-230.
  11. GÜLÇİÇEK, A.D. (2003). Hacı Bektaş Veli’nin yaşam felsefesi, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 22: 267-279.
  12. GÜNGÖR, E. (1993). Değerler psikolojisi. Amsterdam: Hollanda Türk Akademisyenler Bir- liği Vakfı Yayınları.
  13. HALSTEAD, J. M., & TAYLOR, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2): 169-202.
  14. İLBARS, Z. (1998). Bektaşilikte insan kavramı üzerine. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araş- tırma Dergisi, 5. htp://www.hbvdergisi.gazi.