Dergiler / Yükseköğretim Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 3

Fen Lisesi Öğrencilerinin Sosyoekonomik Arkaplanı ve Yükseköğretime Geçişteki Tercihleri

Science High School Students' Socioeconomic Background and Their Preferences Regarding Their Transition into Higher Education

Sayfa
356–370
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Fen lisesi mezunlarının yükseköğretim programlarına yerleşme oranlarında son yıllarda kısmî bir düşüş tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, fen lisesi öğrencilerinin sosyoekonomik arkaplanını ortaya koymak ve fen lisesi mezunlarının yükseköğretim kurumlarına yönelik tercihleri ve yerleştikleri program türlerinin yıllara göre değişimini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamda, 2011-2019 yılları arasında fen liselerinden mezun olan 103.635 öğrencinin sosyoekonomik arkaplanları ile mezuniyet ve yükseköğretim kurumlarına yerleştirmelerine yönelik verileri incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Fen lisesi mezunlarının yükseköğretim programlarına yerleşme oranlarında son yıllarda kısmî bir düşüş tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2011-2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Fen lisesi · okul ayrıştırması · seçme ve yerleştirme

Özet

Bu çalışmanın amacı, fen lisesi öğrencilerinin sosyoekonomik arkaplanını ortaya koymak ve fen lisesi mezunlarının yükseköğretim kurumlarına yönelik tercihleri ve yerleştikleri program türlerinin yıllara göre değişimini incelemektir. Bu kapsamda, 2011-2019 yılları arasında fen liselerinden mezun olan 103.635 öğrencinin sosyoekonomik arkaplanları ile mezuniyet ve yükseköğretim kurumlarına yerleştirmelerine yönelik verileri incelenmiştir. Fen lisesi mezunlarının yükseköğretim programlarına yerleşme oranlarında son yıllarda kısmî bir düşüş tespit edilmiştir. Bu durum fen liselerinin başarı veya başarısızlığından ziyade yükseköğretim kontenjanlarında yaşanan durgunlukla ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, 2011-2019 arası dönemde yerleşme oranları azalsa da fen lisesi mezunlarından hem mühendislik hem de tıp fakültelerine yerleşen toplam öğrenci sayısı artmıştır. Fen lisesi mezunlarının ilk tercihlerine, ilk beş ve ilk on tercihlerine yerleşme oranlarında da son yıllarda önemli düşüşler olduğu bulunmuştur. Araştırma bulguları, yükseköğretimde arz-talep uyumsuzluğunun en başarılı öğrencilerin kümelendiği fen liseleri mezunlarını da etkilediğini göstermekte, bu nedenle yükseköğretime erişimi artıracak şekilde yükseköğretim kontenjan arz kapasitesinin yeniden değerlendirilmesi önerilmektedir. Diğer taraftan araştırma bulguları, fen lisesi öğrencilerinin anne ve babalarının eğitim ve gelir seviyelerinde belirgin bir avantajın var olduğuna işaret etmektedir. Bu bağlamda eğitim sisteminde fırsat eşitliğini artırmak için temel eğitimde akademik başarı farklarını en aza indirmeyi sağlayacak telafi eğitimlerine ağırlık verilmesi önerilmektedir.

Abstract

The aim of this study is to determine the socioeconomic background of students at science high schools and to examine their preferences and placements into higher education programs on a yearly basis. The data regarding the socioeconomic background and placement into higher education programs of 103,635 students who graduated from science high schools between 2011 and 2019 were analyzed. The results show that there has been a partial decrease in the science high school graduates' placement into higher education programs in recent years. This finding seems to be related to the higher education quotas, rather than a dramatic change in the performance of graduates. Nevertheless, the total number of graduates placed into medicine and engineering programs continued to increase between 2011 and 2019. The results also show that placement ratios of graduates to their first, first five, and first ten preferences have decreased remarkably in recent years. The findings indicate that the imbalance of supply-demand in higher education adversely influences the graduates of science high schools, who are among the highest performing-students. The authors suggest a reevaluation of the current higher education quotas to allow an increased access to higher education. Further, our findings show that graduates have a distinct advantage in terms of their parental income and level of education. The authors suggest strengthening remedial education to minimize achievement differences in primary education and to improve the equality of opportunity in secondary education.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SUNA, H. E., GÜR, B. S., GELBAL, S., ÖZER, M. (2020). Fen Lisesi Öğrencilerinin Sosyoekonomik Arkaplanı ve Yükseköğretime Geçişteki Tercihleri. Yükseköğretim Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 3, 356–370. https://ajindex.com/articles/131904

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akar, C. (2012). Üniversite seçimini etkileyen faktörler: İktisadi ve idari bilimler öğrencileri üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 97–120.
  2. Albayrak, A. (2009). PISA 2006 sınavı sonuçlarına göre Türkiye’deki öğrencilerden fen başarısını etkileyen bazı faktörler. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Barut, Y., & Odacı, H. (2002). Fen lisesi ile genel lise öğrencilerinin mesleki yönelimlerinin karşılaştırılması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 38–45.
  5. Berberoğlu, G., & Kalender, İ. (2005). Investigation of student achievement across years, school types and regions: The SSE and PISA analyses. Educational Sciences and Practice, 4(7), 21–35.
  6. Berger, N., & Archer, J. (2016). School socio-economic status and student socio-academic achievement goals in upper secondary contexts. Social Psychology of Education, 19(1), 175–194.
  7. Bowling, N. A., Eschleman, K. J., & Wang, Q. (2010). A meta-analytic examination of the relationship between job satisfaction and subjective well-being. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83, 915–934.
  8. Bölükbaş, S. (2018). Türkiye’de yoksul çocukların akademik dirençliliğinde sosyal politikaların ve seçicilik uygulamasının rolü. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi,
  9. Ankara.
  10. Burroughs, N. A., & Plucker, J. A. (2014). Excellence gaps. In J. A. Plucker & C. M. Callahan (Eds.). Critical issues and practices in gifted education: What the research says (2nd ed., pp. 255–265).
  11. Waco, TX: Profrock Press.
  12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç, Ç. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. (2. basım). Ankara:
  13. Pegem Akademi. Çatı, K., İştar, E., & Özcan, H. (2016). Üniversite tercihlerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Türkiye genelinde bir alan araştırması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 6(2), 163–177.
  14. Çelik, Z. (2015). Ortaöğretime ve yükseköğretime geçiş sınavları kıskacında ortaöğretim sistemi. A. Gümüş (Ed.), Türkiye’de eğitim politikaları içinde (ss. 273–296). Ankara: İlem Kitaplığı & Nobel. Çelik, Z., Boz, N., Arkan, Z., & Toklucu, D. K. (2017). TEOG yerleştirme sistemi: Güçlükler ve öneriler. Ankara:
  15. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı. Çelik, Z., Yurdakul, S., Bozgeyikli, H., & Gümüş, S. (2017). Eğitime bakış 2017: İzleme ve değerlendirme raporu. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi. Çetinsaya, G. (201