Dergiler / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2008 / Sayı: 47

Bektaşî şiirlerinde Şâh Metaforu üzerine bir inceleme

An analysis about the Shah Metaphor in Bektashi Poems

Sayfa
111–120
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şah metaforundaki anlam değişmesi, tarihî hadiselerle edebiyat eserleri arasındaki ilişkinin canlı delillerinden biridir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şah metaforu, Bektaşî şiirinin mihver kavramlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:On altıncı yüzyılda, Bektaşîlik kuvvetli bir İran etkisine maruz kalmış, buna bağlı olarak şah metaforu, bu asırda Şeyh Haydar, Şah İsmail ve Şah Tahmasb için de kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Şah metaforundaki anlam değişmesi, tarihî hadiselerle edebiyat eserleri arasındaki ilişkinin canlı delillerinden biridir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Şah metaforu, Bektaşî şiirinin mihver kavramlarından biridir. Bu metafor, genellikle Allah, Hz. Muhammed, özellikle Hz. Alî, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve tarikatın önde gelenleri için kullanılır. On altıncı yüzyılda, Bektaşîlik kuvvetli bir İran etkisine maruz kalmış, buna bağlı olarak şah metaforu, bu asırda Şeyh Haydar, Şah İsmail ve Şah Tahmasb için de kullanılmıştır. İran tesirinin sona ermesiyle birlikte söz konusu metafor, tekrar geleneksel çerçevede kullanılmaya başlanmıştır. Şah metaforundaki anlam değişmesi, tarihî hadiselerle edebiyat eserleri arasındaki ilişkinin canlı delillerinden biridir.

Abstract

Shah metaphor is one of the axis concepts of the Bektashi poems. This metaphor is generally used for the names of the God, Prophet Muhammad, Prophet Ali, Prophet Hasan, and Prophet Hussein and important members of the tariqat. In the 16th century, Bektashi tradition exposed to a strong Iranian impact. Due to this fact, shah metaphor was also in use for Sheyh Haydar, Shah Ismail and Shah Tahmasb in that century. By the end of Iranian impact, shah metaphor was again used in the traditional frame. The change in the meaning of the shah metaphor is one of the live witnesses of the relation between the historical events and the literary works.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TEMİZKAN, M. (2008). Bektaşî şiirlerinde Şâh Metaforu üzerine bir inceleme. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 47, 111–120. https://ajindex.com/articles/131610

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. AKYÜZ, Kenan vd. (1990). Fuzûlî Divanı. Akçağ Yayınları.
  2. Ankara.
  3. BİRDOĞAN, Nejat. (1991). Şah İsmail Hatai. Can Yayınları.
  4. İstanbul.
  5. GÖLPINARLI, Abdülbâki. (1992). Alevî – Bektaşî Nefesleri. İnkılâp Kitabevi. İstanbul. İSMAİLZÂDE, Resûl. (1380). Şâh İsmâîl Safevî (Hatâî) Küllüyâtı. İntişârât-ı Beyne’l- Milelî’l- Hüdâ. Tahran. KÜRKÇÜOĞLU, Kemâl Edip. (1985). Seyyid Nesîmî Dîvânı’ndan Seçmeler. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  6. Ankara.
  7. MEMMEDOV, Agazade. (1966). Şâh İsmâil Hataî- Eserleri. C. I. Azerbaycan Elmler Akademiyası Neşriyatı. Bakü. Özmen, İsmail. (1998). Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi. C. II. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  8. Ankara.
  9. ÖZTELLİ, Cahit. (1976). Uyan Padişahım. Milliyet Yayınları. İstanbul.