Dergiler / Tevilat / 2025 / Cilt: 6 Sayı: 2

Kur'an'daki Yusuf Kıssası ile Tevrat'taki Yusuf Kıssasının Karşılaştırılması

A Comparison of the Story of Joseph in the Quran and the Story of Joseph in the Torah

Mustafa Kıranatlıoğlu(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-7609-3093
Dergi
Tevilat
Sayfa
345–370
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kur’ân’daki kıssa ile Tevrat’taki karşılaştırıldığında genel anlamda büyük benzerlikler görülür bununla birlikte detaylarda ve verilen mesajlarda önemli farklar vardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Kur’ân-ı Kerîm’deki Yûsuf kıssası ile Tevrat’taki Yûsuf kıssasını karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın temel amacı, bu iki anlatının benzerliklerini ve farklılıklarını ortaya koyarak her iki dinî geleneğin teolojik ve ahlaki vurgularını karşılaştırmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Kur’ân’daki kıssa ile Tevrat’taki karşılaştırıldığında genel anlamda büyük benzerlikler görülür bununla birlikte detaylarda ve verilen mesajlarda önemli farklar vardır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dinler Tarihi · Teoloji · Kur’ân

Özet

Bu çalışma, Kur’ân-ı Kerîm’deki Yûsuf kıssası ile Tevrat’taki Yûsuf kıssasını karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele almaktadır. Her iki kutsal metinde de ayrıntılı biçimde yer alan kıssa; kıskançlık, şiddet, ticaret, aşk, şehvet, iffet, iftira, sabır, ilim, tedbir, tevekkül gibi evrensel konuları ele almakta, Allah Teâla ve peygamber inancına ışık tutmaktadır. Araştırmanın temel amacı, bu iki anlatının benzerliklerini ve farklılıklarını ortaya koyarak her iki dinî geleneğin teolojik ve ahlaki vurgularını karşılaştırmaktır. Kur’ân’da bir peygamberin hayatının baştan sona kadar bütün olarak anlatıldığı tek kıssa Yûsuf kıssası olup, kıssanın kendisi ya da bu anlatım şekli “en güzel” olarak tavsif edilmiştir. Kıssadaki temel mesaj Allah’ın birliği ve kudretidir, her şey onun elindedir, onun istediği gibi olur. Tevrat’ın Tekvin (Yaratılış) bölümünde anlatılan kıssada detaylar daha belirgindir, isimler ve tarihler söylenir. Kıssanın bu anlatımında Ya‘kūb ailesinin övüldüğü, Yûsuf’un şahsında Allah’ın İsrailoğulları’na ihsan ve ikramının hatırlatıldığı görülür. Kur’ân’daki kıssa ile Tevrat’taki karşılaştırıldığında genel anlamda büyük benzerlikler görülür bununla birlikte detaylarda ve verilen mesajlarda önemli farklar vardır.

Abstract

This study examines the story of Joseph in the Qur’an and the story of Joseph in the Torah through a comparative approach. The narrative, which appears extensively in both sacred texts, addresses universal themes such as jealousy, violence, trade, love, desire, chastity, slander, patience, knowledge, prudence, and trust in God, and it sheds light on belief in God Almighty and prophethood. The main aim of the research is to identify the similarities and differences between the two narratives and to compare the theological and moral emphases of both religious traditions. In the Qur’an, the story of Joseph is the only prophetic narrative presented in its entirety from beginning to end, and the story itself or its mode of narration is described as “the best of stories.” The primary message of the narrative is God’s oneness and power; everything is in His hands and occurs according to His will. In the Torah’s Book of Genesis, where the story is recounted, the details are more pronounced, and names and dates are explicitly mentioned. In this version, the family of Jacob is exalted, and God’s favor and generosity toward the Children of Israel are highlighted through the character of Joseph. When the Qur’anic narrative is compared with the one in the Torah, significant general similarities emerge; however, there are important differences in the details and the messages conveyed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kıranatlıoğlu, M. (2025). Kur'an'daki Yusuf Kıssası ile Tevrat'taki Yusuf Kıssasının Karşılaştırılması. Tevilat, Cilt: 6 Sayı: 2, 345–370. https://doi.org/10.53352/tevilat.1800186

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Akbar, Ali. "A Historical-Contextualist Approach to the Joseph Chapter of the Qur’an" Open Theology 8/1(2022): 331-344.
  2. Beydâvî, Nâsıruddîn Ebû Saîd Abdullâh b. Ömer. Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl. Tahkik: Muhammed Subhi b. Hasan Hallâk, Muhammed Ahmed el-Atraş. 3 cilt. Beyrut: Dâru’r-Reşîd, 2000.
  3. Boz, Halit. “Kur’an Ve Tevrat’ta Hz. Yusuf”. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi /The Journal of Turk & Islam World Social Studies 4/14 (Aralık 2017), 293-318.
  4. Döner, Ertuğrul - Halit Aldanma. “Nüzûl-Sîret İlişkisi Bağlamında Yûsuf Kıssası”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 21/1 (22 Haziran 2021), 123-141.
  5. Duman, Cengiz. “‘Yaşayan Kur’ân’ Kitabındaki Hz. Yûsuf Kıssası ve Yanlışlar”. Haksöz Haber. 18 Ekim 2010.
  6. Elmalılı, Muhammed Hamdi Yazır. Hak Dini Kur’ân Dili. İstanbul: Eser Neşriyat, 1995.
  7. Firestone, Reuven. Journeys in Holy Lands: The Evolution of the Abraham-Ishmael Legends in Islamic Exegesis. Albany: State University of New York Press, 1990.
  8. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmail b. Ömer. Tefsîru’l-Kur’âni’l-‘Azîm. thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme. Riyad: Dâr Tayyibe, 1999.
  9. İbnü'l-Esîr, Ebu'l-Hasan İzzeddin Ali b. Muhammed b. Abdülkerim. el-Kâmil fi't-târîh. 13 Cilt. Beyrut: Dâru Beyrut, 1992.
  10. Besalel, Yusuf. Yahudi Tarihi. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın, 2003.
  11. Kitabı Mukaddes. İstanbul: Kitabı Mukaddes Şirketi, 2. Basım, 2003.
  12. Kugel, James L. In Potiphar's House: The Interpretive Life of Biblical Texts. Cambridge: Harvard University Press, 1994.
  13. Kur’ân-ı Kerîm Meâli. çev. Hayrettin Karaman vd. Ankara: DİB Yayınları, 2023.
  14. Kurt, Yaşar. Kur'an ve Tevrat Yorumcularına Göre Hz. Yusuf. İstanbul: Üniversite Yayınları, 2024.
  15. Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. el-Câmi‘ li-ahkâmi’l-Kur’ân. Thk. Hişâm Semîr el-Buhârî. 10 Cilt. Beyrut: Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 2001.
  16. Kutub, Seyyid. Kur’ân’da Edebi Tasvir. İstanbul: İşaret Yayınları, 2015.
  17. Meral, Yasin. “Yahudilik”. Dünya Dinleri. Ed. Şinasi Gündüz. İstanbul: 2019. 48-102.
  18. Midrash Rabbah. Çev. H. Freedman ve M. Simon. 10 Cilt. Londra: Soncino Press, 1939.
  19. Mir, Mustansir. “The Qur’anic Story of Joseph: Plot, Themes, and Characters.” The Muslim World 76/1 (1986), 1-15.
  20. Polater, Kadir. “Kur’ân ve Kitâb-ı Mukaddes’e Göre Yûsuf Kıssası.” Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 7/3 (Nisan 2007), 9-50.
  21. Rad, Gerhard Von. Genesis: A Commentary. Trans. John H. Marks. Philadelphia: Westminster Press, 1972.
  22. Râzî, Fahruddîn Muhammed b. Ömer b. Hüseyin er-. Tefsîru’l-kebîr/Mefâtîhu’l-gayb. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1981.
  23. Salebî, Ebû İshak Ahmed b. Muhammed en-Nîsâbûrî. Kısasül Enbiya Araisü’l Mecalis. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1985.
  24. Sarna, Nahum M. Genesis: The Traditional Hebrew Text with the New JPS Translation. Philadelphia: The Jewish Publication Society, 1989.
  25. Seyhan, Beyazıt Yaşar. “Kitab-ı Mukaddes ile Kuran-Kerim Kıssalarının Karşılaştırılması”. Journal of Social Research and Behavioral Sciences 7/14 (25 Ekim 2021), 477-499.
  26. Stern, M. S. “Muhammad and Joseph: A Study of Koranic Narrative.” Journal of Near Eastern Studies 44/3 (1985), 193-204.
  27. Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr. Câmiʿu’l-Beyân ʿan Teʾvîli Âyi’l-Kurʾân. thk. Ahmed Muhammed Şâkir. Kahire: Dârü’l-Maʿârif, 1956.
  28. Tottoli, Roberto. Biblical Prophets in the Qurʾān and Muslim Literature. Londra: Routledge, 2002.
  29. Wenham, Gordon J. Word Biblical Commentary: Genesis 16–50. Dallas: Thomas Nelson Inc, 1994.
  30. Wessels, Antoine. The Torah, the Gospel, and the Qur'an: Three Books, Two Cities, One Tale. Grand Rapids: Eerdmans, 2013.
  31. Wheeler, Brannon M. Prophets in the Quran: An Introduction to the Quran and Muslim Exegesis. Londra: Continuum, 2002.
  32. Zemahşerî, Mahmûd b. Ömer. el-Keşşâf ʿan Hakâiki Gavamidi’t-Tenzîl. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1995.