Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2026 / Sayı: 43

AKSÂMU’L-KUR’ÂN’DA “MUKSEM BİH” VE “MUKSEM ALEYH” İLİŞKİSİ

-

Sayfa
174–212
Yayın Tarihi
2015-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede söz konusu iki unsur örnekler ışığında ele alınmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de gece-gündüz, Ay, Güneş, incir, zeytin gibi canlı ve cansız birçok varlığa; bunun yanında kıyamet gününe, meleklere, Kur’ân’a ve kendi zâtına kasem etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kasemler Kur’ân İlimleri literatüründe اقسام القرآن Aksâmu’l-Kur’ân” olarak adlandırmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede söz konusu iki unsur örnekler ışığında ele alınmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kasem · Aksâmu’l-Kur’ân · el-Muksemu bih

Özet

Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de gece-gündüz, Ay, Güneş, incir, zeytin gibi canlı ve cansız birçok varlığa; bunun yanında kıyamet gününe, meleklere, Kur’ân’a ve kendi zâtına kasem etmiştir. Bu kasemler Kur’ân İlimleri literatüründe اقسام القرآن Aksâmu’l-Kur’ân” olarak adlandırmaktadır. Kasem ifadesinde kendisi ile kasem edilen şeye المقسم به kasemin sebebi olan yani kendisi için kasem edilen şeye ise المقسم عليه denilmektedir. Arap kültüründe yaygın olan bu yemin üslûbu, kendinden sonra gelen ispat veya nefiy cümlelerini tekit unsuru olarak kullanılmaktadır. Allah ilk muhatapları Araplar olan Kur’ân’da, onların yabancı olmadığı bu üslûba da yer vermiştir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, söz konusu yeminlerin gelişi güzel olmayıp bir hikmete binâen yapılmış olduğudur. Bunun ortaya konması da ancak kasem ifadelerinin iki ana umdesi olan el-muksemu bih ve el-muksemu aleyh ilişkisinin incelenmesiyle mümkündür. Bu makalede söz konusu iki unsur örnekler ışığında ele alınmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract

The Relationship between al-Muqsamu bih and al-Muqsamu alaih in ³7KH $TVDPX¶O-4XU¶DQ´ The Relationship between “al-Muqsamu bih” and “al-MuqsamuABSTRACTwhich used widely and came before from the meaningful positive and the negative sentences for to confirm them. In the Qur’an God has spoken in thisstyle that is familiar to them. The point to be noted here is that the aqsamare not random, unlike they are in accordance with divine wisdom. To demonstrate this wisdom will be possible by examining the relationship betweenal-muqsam bih and al-muqsam alaih. Here in this article, two elements ofaqsamu’l-Qur’an were discussed in the light of some examples and has triedto reach some conclusions

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖRDÜK, Y. E. (2015). AKSÂMU’L-KUR’ÂN’DA “MUKSEM BİH” VE “MUKSEM ALEYH” İLİŞKİSİ. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 43, 174–212. https://ajindex.com/articles/130651

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Altıkulaç, Tayyar, “İbn Zekvân, Ebû Amr”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), Ankara 1999, XX, s. 462. Ateş, Süleyman, Yüce Kur’ân’ın Çağdaş Tefsiri, I-XI, Yeni Ufuklar Neş- riyat, İstanbul 1991. el-Bağavî, Ebû Muhammed el-Hüseyin b. Mesûd b. Muhammed b. el-Ferrâ (ö. 510/1116), Me‘âlimu’t-Tenzil fî Tefsîri’l-Kur’ân, I-V, thk. Abdürrezzak el-Mehdî, Dâru İhyai’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut 1998. el-Bâkıllânî, Ebû Bekir Muhammed b. Tayyib b. Muhammed b. Cafer (ö. 403/1013), el-İntisâr li’l-Kur’ân, I-II, thk. Muhammed Isâm el-Kudât, Dâru İbn Hazm, Beyrut; Dâru’l-Feth, Amman 2001. el-Beydâvî, el-Kâdî Nâsırüddîn Ebî Saîd Abdullah b. Ömer b. Muhammed eş-Şirazî (ö. 685/1286), Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl (Tefsîru’l-Bey- dâvî), I-V, thk. Muhammed Abdurrahman el-Mar‘aşlî, Dâru İhyâi’t-Türâs, Beyrut 1997.
  2. Bolay, Süleyman Hayri, “Akıl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), Ankara 1989, II, ss. 238-242. Bursevî, İsmail Hakkı (ö. 1127/1715), Rûhu’l-Beyân, I-X, Dâru’l-Fikr, Beyrut trz. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Usûlü, TDV. (Türkiye Diyanet Vakfı) Yayınları, Ankara, 1995. —————, Tefsir Tarihi, Fecr Yayınları, Ankara 2010.
  3. Demirci, Muhsin, Tefsir Usûlü, İFAV (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fa- kültesi Vakfı) Yayınları, İstanbul 2012. Ebû’s-Suûd el-İmâdî, Muhammed b. Muhammed b. Mustafa (ö. 982/1574), İrşâdu’l-‘Akli’s-Selîm ilâ Mezâye’l-Kitabi’l-Kerîm, I-IX, Dâru İh- yâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut trz. Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (ö. 1942), Hak Dîni Kur’ân Dili (Ese- rin dili sadeleştirilmiştir), I-IX, haz. Kurul, Çelik Yayınevi, İstanbul 1993. el-Fîrûzabâdî, Ebû Tâhir Muhammed b. Yakûb (ö. 817/1414), Tenvîrü’l- Mikbâs min Tefsîri İbn Abbas, Matbaatu Mustafa el-Bâbi’l-Halebî, Mısır 1951. İbn Acîbe, Ebû’l-Abbas Ahmed b. Muhammed el-Mehdi el-Hasanî el-En- cerî el-Fâsî es-Sûfî (ö. 1224/1809), el-Bahru’l-Medîd fî Tefsîri’l-Kur’âni’l- Mecîd, I-V, thk. Ahmed Abdullah el-Kureşî Ruslan, nşr. Hasan Abbas Zeki, Kahire 1997. İbn Âşur, Muhammed et-Tâhir (ö. 1973), et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, XXX, Dâ- ru’t-Tûnusiyye, Tunus 1984.
  4. İbn Kayyim el-Cevziyye, Muhammed b. Ebî Bekir (ö. 751/1350), et-Tib- yân fî Aksâmi’l-Kurân, thk. Muhammed Hâmid el-Fakiyy, Dârü’l-Ma’rife, Beyrut trz. İbn Kesîr, Ebû’l-Fidâ İsmail b. Ömer el-Kureşî el-Basrî ed-Dımaşkî (ö. 774/1373), Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm, I-VIII, thk. Sami b. Muhammed Selâme, Dâru’t-Taybe, Beyrut 1999. İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem (ö. 711/1311), Lisânu’l-Arab, I- XV, Dâru’s-Sadır, Beyrut 1992. İbnü’l-Verrâk, Ebû’l-Has