KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2026 / Sayı: 49

el-Hakîkatu’ş-şer‘iyye ve cuzûruha’l-lugaviyye bi nazari’lmütekellimîn: Mefhûmu'l-îmâni billâhi nemûzecen

The Legitimate Religious Truth and Its Linguistic Roots from the Perspective of the Theologians: The Concept of Faith in God as a Example

Hasan EL-HATTAF
Sayfa
49–82
Yayın Tarihi
2018-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırmada bunu ele alacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kelamcılar Nezdinde Şeri Hakikat ve Dilsel Kökleri: Allah’a İman Kavramı Üzerinden Bir ÖrnekŞeri hakikate farklı açılardan bakılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu farklılığın üzerine ‘iman ve amelle alakası’ noktasında bir ihtilaf meydana gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırmada bunu ele alacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kelam · Hakikat · Mecaz

Özet

Kelamcılar Nezdinde Şeri Hakikat ve Dilsel Kökleri: Allah’a İman Kavramı Üzerinden Bir ÖrnekŞeri hakikate farklı açılardan bakılmıştır. Usulcüler, dilciler ve kelamcılar şeri hakikat hakkında görüşlerini dile getirmişlerdir. Burada bizi ilgilendiren husus ise kelamcıların görüşüdür. Şeri hakikate bakış açısında Ehli sünneti temsil eden Maturidi ve Eşari ekolü ile Mutezile ekolü arasındaki ihtilaf açıktır. Mutezile ekolü şeri hakikati dil kurallarından tamamen ayırmıştır. Çünkü din, şeri hakikate önceden bulunmayan yeni anlamlar yüklemiştir. Eşari ve Maturidi ekolü ise şeri hakikat için dili temel almıştır. İbn- Hazm ise anlam açısından Eşari ekolüne ön yargılı olmakla beraber Mutezile ekolüne daha yakındır. Bu farklılığın üzerine ‘iman ve amelle alakası’ noktasında bir ihtilaf meydana gelmiştir. Mutezile ekolü ve Hariciler ameli, imandan bir parça saymışlardır, bu da Haricileri tekfir etmeye kadar götürmüştür. Mutezile ekolünde ise ‘İki makam ve mekân arasında bir mekân’ demelerine yol açmıştır. Ehli sünneti temsil eden Maturidi ve Eşari ekolünde ise bunun aksine amel, imanın tamamlayıcısıdır. Bu araştırmada bunu ele alacağız.

Abstract

The legitimate religious truth is seen from more than one angle. Linguists, speakers and fundamentalists spoke about it. What we are concerned with here is the views of Kalam scholars. The controversy to the legitimate religious truth between Ahl al-Sunnah represented by Asha’riya and Maturidism represented by Mu’tazila is obvious. Mu'tazila separates the legitimate religious truth from linguistic rules, since religion gave it a new meaning which didn’t exist before. While Asha’riya and Maturidism make language origin of the religious legitimate truth. Ibn Hazm was closer to Mu'tazilah as well as being prejudiced against Asha’riya. In the process of this disagreement a new disagreement was based on ‘faith and its relationship to the works’. In this concept Mu'tazilah and Khawarij considered the works as a part of the faith, and this led Khawarij to takfeer , and led Mu'tazila to call this ‘a position which is between two positions’. Contrary to this, in Asha'riya and Maturidism, which represent Ahl al-Sunnah, works are the complements of the basics of faith. This is what we are going to discuss in this research.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EL-HATTAF, H. (2018). el-Hakîkatu’ş-şer‘iyye ve cuzûruha’l-lugaviyye bi nazari’lmütekellimîn: Mefhûmu'l-îmâni billâhi nemûzecen. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 49, 49–82. https://ajindex.com/articles/130115

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Abdulbâkî, Muhammed Fuad. el-Lü’lü’ü ve’l-mercân fîmâ ittefeḳa ʻaleyhi’ş-şeyḫân. Kahire: Darü’l-Hadis, 1983. el-Albani, Muhammed Nasiruddin. Muḫta§aru Ṣaḥîḥi’l-Buḫârî. Riyad: Mektebetü’l-Maarif, 2002. Âmidî, Seyfuddîn. Ebkâru’l-efkâr fî u§ûli’d-dîn. Thk. Ahmed Muhammed el-Mehdî. Kahire: Dârü’l-Kütübi’l-Kavmiyye, 2004. Âmidî, Seyfuddîn. İḥkâmü’l-aḥkâm. Thk. Ahmed Muhammed el-Mehdî. Kahire: Dârü’l-Kütübi’l-Kavmiyye, 2004. el-Aynî, Bedruddîn Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed el-ayıntâbî. ʻUmdetu’l-ḳârî fî şerḥi Ṣaḥîḥi’l-Buḫârî. Beyrut: Dârü İhyâi’t-Turasi’l-Arabî, ts. Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib. Temhîdu’l-evâ’il fî telḫî§i’d-delâ’il. Thk. İmâdu’d-dîn Ahmed Haydar. Beyrut: Müessesetu’l-Kütübu’s-Sekâfiyye, 1987. Buhârî, Muhammed b. İsmâil. Ṣaḥiḥu’l-Buḫârî. Thk. Muhammed Zuheyr b. Nasru’n-Nâsır. b.y. Dârü Tavki’n-Necât, 1422. Cürcânî, Ali b. Muhammed b. Ali ez-Zeyn eş-Şerif. et-Taʻrîfât. Thk. Komisyon. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1983. Cüveynî, Abdu’l-Melik b. Abdillah. el-ʻAḳîdetü’n-niẓâmiyye fi’l-erkâni’l-İslâmiyye. Thk. Muhammed Zâhid el-Kevserî. Kahire: Matbaʽatü’l-Mektebeti’l-Ezheriyye, 1992. Ebü’l-Hüseyin el-Basrî el-Mutezilî, Muhammed b. Ali et-Tayyib. el-Muʻtemed fî u§ûli’l-fıḳḥ. Thk. Halil el-Meys. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 1403. Eşarî, Ali b. İsmail. Maḳâlâtu’l-İslâmiyyîn ve iḫtilâfu’l-mu§allîn. Thk. Naîm Zürzûr. b.y. el-Mektebetü’l-asriyye, 2005. Eşarî, Ali b. İsmail. el-İbâne ʻan u§ûli’d-diyâne. Thk. Fevkiye Hüseyin Mahmud. Kahire: Dârü’l-Ensâr, ts. Ezherî, Muhammed b. Ahmed. Tehẕîbü’l-luġa. Thk. Muhammed Avad Mur‘ib. Beyrut: Dârü İhyâit’t-Turâsi’l-Arabî, 2001. Fârâbî, Ebû Nasr İsmail b. Hammâd. e§-Ṣiḥâḥ Tâcü’l-luġa ve §ıḥâḥi’l-ʻArabiyye. 4. Baskı. Thk. Ahmed Abdulğafur Attâr. Beyrut: Dârü’l-İlim li’l-Melâyin, 1987. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. el-İḳti§âd fi’l-iʻtiḳâd. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004. Halil b. Ahmed, el-Ferâhidî. Kitâbu’l-ʻAyn. Thk. Mehdî el-Mahzûmî. İbrahim es-Sâmerrâî. b.y. Dârü Mektebeti’l-Hilâl, ts. İbn Âşûr, Muhammad. et-Taḥrîr ve’t-Tenvîr. Tunus: ed-Dârü’t-Tûnisiyye li’n-Neşr, 1984. İbn Cinnî, Ebü’l-Feth Osman el-Mavsılî. el-Ḫa§âi§. 4. Baskı. b.y. el-Hey’etü’l-Mısriyye el-Amme, ts. İbn Düreyd, Muhammad b. el-Hasan el-Ezdî. Cemharatü’l-luġa. Thk. Remzi Münir Ba‘elbekî. Beyrut: Dârü’l-İlim li’l-Melâyin, 1987. İbn Fâris, Ahmed b. Zekeriyyâ el-Kazvînî er-Râzî. e§-Ṣâhibî fî fıḳhi’l-luġati’l-ʻArabiyye ve mesâiluhâ ve Sünenü’l-ʻArab fî kelâmihâ. Thk. Muhammad Ali Beydûn. b.y. 1997. İbn Fâris, Ahmed