KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Âlim Kime Denir? Ḳûtu'l-Ḳulûb ve İhyâu Ulûmi'd-Din Üzerinden Karşılaştırılmalı Bir İnceleme

Ümmügül Betül Kanburoğlu Ergün(ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4880-3879
Sayfa
536–558
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sayede İslâm düşüncesinde ilim tahsilinin temel gayesi olan “Allah ile yakınlık kurmak” meselesinin bu iki eserde nasıl işlendiği ortaya konacak; ayrıca Mekkî ve Gazzâlî düşüncesine göre bunun nasıl mümkün olabileceğinin pratik yönüne yer verilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Ebû Tâlib el-Mekkî’nin (öl. 386/996) Ḳûtu’l-ḳulûb isimli eseri ve Ebû Hâmid el-Gazzâlî’nin (öl. 505/1111) İḥyâu ulûmi’d-dîn başlıklı başyapıtında ortaya konan âlim portreleri, karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu minvalde çalışmada, “hangi ilimle uğraşan kimselerin hakiki anlamda âlim olarak vasıflandırılabileceği” ve “hakiki anlamda âlim vasfıyla nitelendirilebilecek kimselerin hangi özelliklere sahip olması gerektiği” sorularına cevap aranmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sayede İslâm düşüncesinde ilim tahsilinin temel gayesi olan “Allah ile yakınlık kurmak” meselesinin bu iki eserde nasıl işlendiği ortaya konacak; ayrıca Mekkî ve Gazzâlî düşüncesine göre bunun nasıl mümkün olabileceğinin pratik yönüne yer verilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mekkî · Gazzâlî · Ḳûtu’l-ḳulûb

Özet

Bu çalışmada Ebû Tâlib el-Mekkî’nin (öl. 386/996) Ḳûtu’l-ḳulûb isimli eseri ve Ebû Hâmid el-Gazzâlî’nin (öl. 505/1111) İḥyâu ulûmi’d-dîn başlıklı başyapıtında ortaya konan âlim portreleri, karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu minvalde çalışmada, “hangi ilimle uğraşan kimselerin hakiki anlamda âlim olarak vasıflandırılabileceği” ve “hakiki anlamda âlim vasfıyla nitelendirilebilecek kimselerin hangi özelliklere sahip olması gerektiği” sorularına cevap aranmaktadır. Doküman inceleme yönteminin kullanıldığı çalışmanın amacı, İḥyâ ve bu eserin kaynakları arasında yer alan Ḳûtu’l-ḳulûb özelinde âlim olmanın kriterlerini ortaya koymaktır. Bu sayede İslâm düşüncesinde ilim tahsilinin temel gayesi olan “Allah ile yakınlık kurmak” meselesinin bu iki eserde nasıl işlendiği ortaya konacak; ayrıca Mekkî ve Gazzâlî düşüncesine göre bunun nasıl mümkün olabileceğinin pratik yönüne yer verilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ergün, Ü. B. K. (2020). Âlim Kime Denir? Ḳûtu'l-Ḳulûb ve İhyâu Ulûmi'd-Din Üzerinden Karşılaştırılmalı Bir İnceleme. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 536–558. https://ajindex.com/articles/1300897

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. DEMİRLİ, Ekrem. “Gazzâlî ve Tasavvuf”. Gazzâlî Konuşmaları. yay. haz. M. Cüneyt Kaya. 253-291. İstanbul: Küre Yayınları, 2012.
  2. GAZZÂLÎ, Ebû Ḥâmid el-. Bidâyetü’l-hidâye. thk. Muhammed Haccâr. Beyrut: Dâru’l-beşâiri’l-İslâmiyye, 7. Basım, 1410/1990.
  3. GAZZÂLÎ, Ebû Ḥâmid el-. Cevâhiru’l-Ḳur’ân ve düreruhu. thk. İḥyâi’t-türasi’l-arabî Encümeni. Beyrut: Dâru’l-âfâki’l-cedîdi, 6. Basım, 1411/1990.
  4. GAZZÂLÎ, Ebû Ḥâmid el-. el-Munḳıẕu mine’d-ḍalâl. thk. Nûrşîf Abdurraḥîm Rifʿat. Washington, D.C.: The Council for Research in Values and Philosophy, 2001.
  5. GAZZÂLÎ, Ebû Ḥâmid el-. er-Risâletu’l-leduniyye. haz. Riyâḍ Muṣṭafâ el-ʿAbdullâh. Dımaşk: Dâru’l-ḥikme, 1406/1986.
  6. GAZZÂLÎ. İḥyâu ʿulûmu’d-dîn. thk. Komisyon. 10 Cilt. Beyrut-Lübnan: Dâru’l-minhâc, 3. Basım, 1437/2016.
  7. GAZZÂLÎ. Kimyâ-yı Saʿâdet [Mutluluğun Formülü]. çev. Ali Arslan. 2 Cilt. İstanbul: Hikmet Neşriyat, 2004.
  8. GAZZÂLÎ, Ebû Ḥâmid el-. Meʿâricu’l-ḳuds fî medârici maʿrifeti’n-nefs. Beyrut-Lübnan: Dâru’l-kutubi’l-ʿilmiyye, 1409/1988.
  9. GUTAS, Dimitri. Yunanca Düşünce Arapça Kültür. çev. Lütfü Şimşek. İstanbul: Kitapevi Yayınları, 2016.
  10. Kur’ân-ı Kerîm.
  11. KUTLUER, İlhan. “İlim”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/109-114. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
  12. MEKKÎ, Ebû Tâlib el-. Kûtü’l-kulûb [Kalplerin Azığı]. çev. Yakup Çiçek-Dilaver Selvi. 4 Cilt. İstanbul: Semerkand Yayınları, 7. Basım, 2014.
  13. ORMSBY, Eric Lee. İslam Düşüncesinde ‘İlahi Adalet’ (Teodise) Sorunu. çev. Metin Özdemir. Ankara: Kitâbiyât Yayınları, 2001.
  14. ROSENTHAL, Franz. Knowledge Triumphant: The concept of knowledge in medieval Islam. Leiden: Brill, 2007.
  15. TREIGER, Alexander. “Al-Ghazâlî’s Classifications of the Sciences and Descriptions of the Highest Theoretical Science”. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 16/30 (2011/1), 1-32.
  16. YAVUZ, Yusuf Şevki. “İlim”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/108-109. Ankara: TDV Yayınları, 2000.