Dergiler / Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

Somali’de Meme Lezyonları ve Kanser Evrelemesi: Beş Yıllık Retrospektif Bir Çalışma

Breast Lesions and Cancer Staging in Somalia: A Five-Year Retrospective Study

Resul Nusretoglu(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, SOMALİ MOGADİŞU RECEP TAYYİP ERDOĞAN SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU, ECZANE HİZMETLERİ BÖLÜMÜ, ECZANE HİZMETLERİ PR.)0000-0002-0967-2757
Abdirashid Abdilahi Dalmar(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, SOMALİ MOGADİŞU RECEP TAYYİP ERDOĞAN SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU, ECZANE HİZMETLERİ BÖLÜMÜ, ECZANE HİZMETLERİ PR.)0009-0007-5171-3325
Sayfa
577–585
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Vakaların %51.3’ünde meme kanseri tanısı konmuş ve çoğu ileri evrede (Evre III ve IV) bulunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arka Plan: İyi huyludan kötü huyluya kadar değişen meme kitleleri, dünya genelinde önemli bir sağlık sorunudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amaç: Bu çalışma, Somali’deki tek bir üçüncü basamak hastanede beş yıl boyunca görülen meme lezyonlarının yaygınlığını, histopatolojik özelliklerini ve yaşa bağlı dağılımını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Vakaların %51.3’ünde meme kanseri tanısı konmuş ve çoğu ileri evrede (Evre III ve IV) bulunmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020–2025 Verileri
⚙️Değişkenler:İyi huylu · Malignite · Histopatoloji

Özet

Arka Plan: İyi huyludan kötü huyluya kadar değişen meme kitleleri, dünya genelinde önemli bir sağlık sorunudur. Meme kanseri, kadınlarda hastalık ve ölümün önde gelen nedenlerinden biridir. Somali gibi kaynakların sınırlı olduğu ülkelerde tanı ve tarama imkanlarının yetersizliği, kanserin geç evrede teşhis edilmesine yol açmaktadır. Amaç: Bu çalışma, Somali’deki tek bir üçüncü basamak hastanede beş yıl boyunca görülen meme lezyonlarının yaygınlığını, histopatolojik özelliklerini ve yaşa bağlı dağılımını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: 2020–2025 yılları arasında bir üçüncü basamak hastanede alınan 234 meme biyopsisi raporu geriye dönük olarak incelenmiştir. Klinik, görüntüleme ve histopatolojik veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Vakaların %51.3’ünde meme kanseri tanısı konmuş ve çoğu ileri evrede (Evre III ve IV) bulunmuştur. İleri yaş ile malignite arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Fibroadenom, özellikle genç kadınlarda en sık görülen iyi huylu lezyondur. Mamografi eksikliği nedeniyle ultrason en yaygın kullanılan görüntüleme yöntemi olmuştur. Sonuç: Bu bulgular, Somali’de meme kanseri sonuçlarını iyileştirmek için erken teşhis, tanı altyapısı ve halk sağlığı çalışmalarının acilen geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract

Background: Breast masses, ranging from benign to malignant, are a significant health concern worldwide, with breast cancer being a leading cause of morbidity and mortality in women. In resource-limited settings like Somalia, diagnostic and screening limitations contribute to late-stage cancer presentations. Objective: This study aimed to evaluate the prevalence, histopathological features, and age-related patterns of breast lesions in patients at a single tertiary hospital in Somalia over five years. Methods: Here, we conducted a retrospective analysis of 234 breast biopsy reports from a tertiary hospital between 2020 and 2025, examining clinical, imaging, and histopathological data. Results: Breast cancer was diagnosed in 51.3% of cases, predominantly at advanced stages (Stage III and IV), with older age significantly associated with malignancy. Fibroadenoma was the most common benign lesion, especially in younger women. Ultrasound was the primary imaging modality due to lack of mammography. Conclusion: These findings highlight the urgent need for improved early detection, diagnostic infrastructure, and public health initiatives to enhance breast cancer outcomes in Somalia.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Nusretoglu, R., Dalmar, A. A. (2026). Somali’de Meme Lezyonları ve Kanser Evrelemesi: Beş Yıllık Retrospektif Bir Çalışma. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 577–585. https://doi.org/10.31020/mutftd.1846310

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Alberg AJ, Helzlsouer KJ. Epidemiology, prevention, and early detection of breast cancer. Curr Opin Oncol. 1997;9(6):505–511. DOI: 10.1097/00001622-199711000-00002 Available at: https://doi.org/10.1097/00001622-199711000-00002 Accessed: March 23, 2026
  2. Semiglazov V, Moiseyenko V. Epidemiology and screening for breast cancer. Cancer Treat Rev. 1998;24(3):143–155. DOI: 10.1016/S0305-7372(98)90010-0 Available at: https://doi.org/10.1016/S0305-7372(98)90010-0 Accessed: March 23, 2026
  3. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, et al. Global cancer statistics 2020. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209–249. (Updated reference) DOI: 10.3322/caac.21660 Available at: https://doi.org/10.3322/caac.21660 Accessed: March 23, 2026
  4. Ibrahim IG, Ahmed SA, Mohamed MA, et al. Histopathological profile of different breast lesions: a single-center observational study. Sudan J Med Sci. 2018;13(2):89–96. DOI: 10.18502/sjms.v13i2.1400 Available at: https://doi.org/10.18502/sjms.v13i2.1400 Accessed: March 23, 2026
  5. Ramala R, Sinha A, Yadav R, et al. Breast fibroadenoma: a comprehensive review correlating clinical and pathological findings. Int J Surg Pathol. 2016;24(5):415–421. DOI: 10.1177/1066896916638812 Available at: https://doi.org/10.1177/1066896916638812 Accessed: March 23, 2026
  6. Yesmin S, Rahman MT, Islam MS, et al. Mammographic evaluation of breast masses and correlation with histopathological findings. Mymensingh Med J. 2013;22(2):281–287. DOI: Not available Available at: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23715335/ Accessed: March 23, 2026
  7. Gupta A, Kumar R, Khandelwal N, et al. Sonographic features of invasive ductal breast carcinoma predictive of malignancy grade. J Ultrasound Med. 2014;33(7):1131–1139. DOI: 10.7863/ultra.33.7.1131 Available at: https://doi.org/10.7863/ultra.33.7.1131 Accessed: March 23, 2026
  8. Ayesha K, Rahman M, Hossain MM, et al. Diagnostic accuracy of mammographic and sonographic findings in differentiation of palpable breast masses. Bangladesh Med Res Counc Bull. 2012;38(3):94–99. DOI: Not available Available at: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23416812/ Accessed: March 23, 2026
  9. Akinnibosun-Raji R, Olatunji RB, Akande HJ, et al. Correlation of sonographic findings with histopathological diagnoses in women presenting with breast masses. West Afr J Radiol. 2017;24(1):27–33. DOI: 10.4103/wajr.wajr_15_16
  10. Fitzpatrick MB, Reddy S, Jammeh M, et al. Pathology of Senegalese breast cancers. Pan Afr Med J. 2019;34:67. DOI: 10.11604/pamj.2019.34.67.16767
  11. Ssemmanda S, Lule SA, Nabirye RC, et al. Breast diseases histologically diagnosed at a tertiary facility in Uganda (2005–2014). BMC Cancer. 2018; 18:1285. DOI: 10.1186/s12885-018-5202-4
  12. Okifo FO, Yarney J, Ohene-Yeboah M, et al. Breast cancer treatment and outcomes at Cape Coast Teaching Hospital, Ghana. Ghana Med J. 2021;55(3):190–197. DOI: 10.4314/gmj.v55i3.6 Available at:
  13. Deressa BT, Cihoric N, Tsikkinis A, et al. Breast cancer care in northern Ethiopia: a cross-sectional analysis. BMC Cancer. 2019; 19:393. DOI: 10.1186/s12885-019-5592-9
  14. Cubasch H, Joffe M, Hanisch R, et al. Breast conservation surgery versus total mastectomy among women with localized breast cancer in Soweto, South Africa. PLoS One. 2017;12(8):e0182125. DOI: 10.1371/journal.pone.0182125
  15. Engbang JPN, Essiben F, Essame JL, et al. Cancer du sein au Cameroun: profil histo-épidémiologique à propos de 3044 cas. Pan Afr Med J. 2015; 21:242. DOI: 10.11604/pamj.2015.21.242.6807
  16. Khalil AI, Bendahhou K, Benchekroun N, et al. Cancer du sein au Maroc: profil phénotypique des tumeurs. Pan Afr Med J. 2016; 25:74. DOI: 10.11604/pamj.2016.25.74.10147
  17. Aka E, Yao I, Kouassi J, et al. Management of breast cancer in Abidjan: a single-center experience. Gynecol Obstet Fertil Senol. 2021;49(9):684–690. DOI: 10.1016/j.gofs.2021.06.003
  18. Fouhi ME, Jayi S, Fdili FZ, et al. Profil épidémiologique et anatomopathologique du cancer du sein au CHU Ibn Rochd, Casablanca. Pan Afr Med J. 2020; 37:41. DOI: 10.11604/pamj.2020.37.41.20541
  19. Olaogun JG, Afolayan MO, Adeyemi JD, et al. Socio-demographic pattern of presentation and management outcomes of breast cancer in a semi-urban tertiary institution. Pan Afr Med J. 2020; 36:363. DOI: 10.11604/pamj.2020.36.363.23052
  20. Al-Rikabi A, Husain S. Increasing prevalence of breast cancer among Saudi patients attending a tertiary referral hospital. Croat Med J. 2012;53(3):239–243. DOI: 10.3325/cmj.2012.53.239
  21. Akinola R, Wright K, Osunlana A, et al. Benign breast diseases in an African population: a 10-year review. (Updated reference) DOI: 10.4103/1596-3519.55715
  22. Khan S, Kapoor AK, Khan IU, et al. Prospective study of breast lesions. (Updated reference) DOI: 10.4103/0973-1482.126453
  23. Hirko KA, Soliman AS, Hablas A, et al. Trends in breast cancer incidence rates by age and stage at diagnosis in Gharbiah, Egypt (1999–2008). J Cancer Epidemiol. 2013; Volume 2013:916394. DOI: 10.1155/2013/916394
  24. Zhou P, Recht A. Young age and outcome for women with early-stage invasive breast carcinoma. Cancer. 2004;101(6):1264–1274. DOI: 10.1002/cncr.20503
  25. Tahtabasi M, Mohamed AA, Ali A, et al. Cancer incidence and distribution at a tertiary care hospital in Somalia (2017–2020). Cancer Manag Res. 2020; 12:8599–8611. DOI: 10.2147/CMAR.S265030
  26. Al-Shamsi HO, Abu-Gheida I, Iqbal F, et al. Cancer in the Arab World. Cham: Springer Nature; 2022. Available at: https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-98367-8 Accessed: March 23, 2026