Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, GDPR ile uyumlu dijital düzenleyici rejimlerdeki yetki alanı çelişkilerini tespit etmeye yönelik özgün bir analitik çerçeve sunmakta ve Türk dijital yönetişimi için üç somut reform önerisi getirmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye, GDPR ile uyumlu bir dijital yönetişim aktörü olarak sunulmakta; ancak aynı anda üç hukuki bakımdan tutarsız araç işletmektedir: AB veri koruma standartlarını kısmen yansıtan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK); önceden yargısal denetim olmaksızın idari platform engelleme yetkisi tanıyan ve geniş kapsamlı çevrimiçi ifadeyi suç olarak tanımlayan 5651 Sayılı Kanun; ve bireysel haklar konusunda sessiz kalırken Dijital Piyasalar Yasası'nın kapı bekçisi eşiklerini benimseyen 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un taslak değişikliği. Mevcut literatürde bu üç araç, bütünleşik bir etik çerçeve aracılığıyla birlikte hiç analiz edilmemiştir. Bu makale, Türkiye'nin üçlü dijital düzenleyici çerçevesinin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Kantçı deontolojik teoriyi — özellikle kategorik buyruğu ve kişilere her zaman amaç olarak davranılması ilkesini — uygulamaktadır. KVKK'nın deontolojik ilkeleri kısmen karşıladığı, 5651 Sayılı Kanun'un bu ilkeleri yapısal olarak ihlal ettiği ve 4054 Sayılı Kanun taslak değişikliğinin çelişkiyi derinleştiren biçimde deontolojik açıdan sessiz kaldığı savunulmaktadır. Bu üçlü tutarsızlığın, Türkiye'nin Avrupa Birliği yeterlilik kararı alamamasının yapısal bir açıklamasını oluşturduğu ve çözümünün her bir araca yönelik deontolojik ilkelere dayalı hedefli yasal reformlar gerektirdiği sonucuna varılmaktadır. Bulgular, GDPR ile uyumlu dijital düzenleyici rejimlerdeki yetki alanı çelişkilerini tespit etmeye yönelik özgün bir analitik çerçeve sunmakta ve Türk dijital yönetişimi için üç somut reform önerisi getirmektedir.
Abstract
Turkey presents itself as a GDPR-aligned digital governance actor, yet simultaneously operates three legally inconsistent instruments: the Law on Protection of Personal Data (KVKK), which partially mirrors EU data protection standards; Law No. 5651, which authorises administrative platform blocking without prior judicial authorisation and criminalises broadly defined online expression; and the draft amendment to Competition Law No. 4054, which adopts Digital Markets Act gatekeeper thresholds while remaining silent on individual rights. No existing scholarship has analysed these three instruments together through a unified ethical framework. This article applies Kantian deontological theory, specifically the categorical imperative and the principle of treating persons as ends in themselves, to evaluate the internal coherence of Turkey's tripartite digital regulatory framework. It argues that the KVKK partially honours deontological principles, Law No. 5651 structurally violates them, and the draft amendment to Law No. 4054 is deontologically silent in ways that compound the contradiction. This tripartite inconsistency, the article concludes, provides a structural explanation for Turkey's continued failure to obtain EU adequacy recognition, and resolving it requires targeted legislative reforms to each instrument grounded in deontological principles. The findings contribute an original analytical framework for identifying jurisdictional contradictions in GDPR-adjacent digital regulatory regimes and offer three concrete reform recommendations for Turkish digital governance.