Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 3 - Sayı: 5

İslâm Hukuku Açısından Bilincin Haklara Etkisi

THE EFFECT OF THE CONSCIOUSNESS ON THE RIGHTS FROM THE PERSPECTIVE OF ISLAMIC LAW

Sayfa
121–138
Yayın Tarihi
2015-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bundan sonra yapılacak fıkıh/hukuk çalışmalarında yeri geldikçe bilinç kavramından ve onun çeşitli görünümleri olan uyku, hipnoz vb. durumlardan bu bakış açısıyla bahsetmek yararlı olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsana özgü, öznel ve nesnel gerçekliğin farkında olma yetisi olarak tanımlanan bilinç, psikoloji ve felsefenin temel kavramlarından birisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makalenin amacı, bilincin fıkıh/hukuk sahasındaki öneminin, haklara etkisi üzerinden ispatlanmasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bundan sonra yapılacak fıkıh/hukuk çalışmalarında yeri geldikçe bilinç kavramından ve onun çeşitli görünümleri olan uyku, hipnoz vb. durumlardan bu bakış açısıyla bahsetmek yararlı olacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilinç · Hak · İslam Hukuku

Özet

İnsana özgü, öznel ve nesnel gerçekliğin farkında olma yetisi olarak tanımlanan bilinç, psikoloji ve felsefenin temel kavramlarından birisidir. Bununla beraber, bilincin fıkıh/hukuk ilminde de önemli bir yeri vardır. Bu makalenin amacı, bilincin fıkıh/hukuk sahasındaki öneminin, haklara etkisi üzerinden ispatlanmasıdır. Bu bağlamda öncelikle haklara yönelik bilinç ve hak bilinci kavramları tanımlanmış ve bunların haklara etkileri irdelenmiştir. Ardından sağlık hakkı vb. bilince ilişkin hakların bilinç ile ilişkisi açıklanmıştır. Son olarak da bilincin, hakkın unsurları, kazanılması, kullanılması, korunması ve sona ermesi açısından etkisi örneklerle incelenmiştir. Bundan sonra yapılacak fıkıh/hukuk çalışmalarında yeri geldikçe bilinç kavramından ve onun çeşitli görünümleri olan uyku, hipnoz vb. durumlardan bu bakış açısıyla bahsetmek yararlı olacaktır.

Abstract

The consciousness, which is special to human being and defined as ability to be aware of subjective and objective reality, is one of the essential concepts of psychology and philosophy. Besides, the consciousness has an important space in fiqh/law. This article aims to prove the importance of the consciousness in this field throughout its effect on the rights. In this context, firstly the concepts of right-oriented consciousness and right consciousness are defined, then their effects on the rights are examined. And finally, the effect of consciousness on the elements, acquirement, using, protecting and ending of rights, are illustrated with examples. It will be useful, if needed, in the next fiqh/law studies to deal with concept of consciousness and some aspects of it as like sleep, hypnosis etc. in this regard.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şen, C. (2015). İslâm Hukuku Açısından Bilincin Haklara Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 5, 121–138. https://ajindex.com/articles/1285

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Adler, Alfred (1870-1937), Psikolojik Aktivite Üstünlük Duygusu ve Toplumsal İlgi, (özgün adı: Superiority and Social Interest), çev. Belkıs Çorakçı, 5. basım, Say Yayınları, İstanbul 2001.
  2. Akıntürk, Turgut, Hukuka Giriş, Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları, Eskişehir 2002.
  3. Aktan, Hamza, "Damân", DİA, c. VIII, İstanbul 1993, ss. 450-453.
  4. Armağan, Servet, Anayasa Hukukunda Temel Haklar ve Hürriyetler (Din ve Vicdan Hürriyeti - Teori ve Pratik), Harran Üniversitesi Yayınları, Şanlıurfa 1996.
  5. Atar, Fahrettin, Fıkıh Usulü, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul, 1988.
  6. Bardakoğlu, Ali, "Had", DİA, c. XIV, İstanbul 1996, ss. 547-551. --------, "Hak", DİA, c. XV, İstanbul 1997, ss. 139-151. --------, "Iskat", DİA, c. XIX, İstanbul 1999, ss. 137-143. Bedrân Ebü'l-ayneyn Bedrân, Usûlü'l-fıkhi'l-İslâmî, Müessesetü Şebâbi'l-Câmi'a, İskenderiye 1984.
  7. Bilge, Necip, Hukuk Başlangıcı: Hukukun Temel İlkeleri, 8. basım, Turhan Kitabevi, Ankara 1992.
  8. Brown, James Alexander Campbell (1911-1964), Tıp ve Sağlık Ansiklopedisi Açıklamalı Tıp Kavramları, haz. Aykut Kazancıgil, Remzi Kitabevi, İstanbul 1985. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, I-XXIV, Milliyet Gazetecilik A.Ş., İstanbul 1992.
  9. Ceza Muhakemesi Kanunu, Kanun Numarası: 5271, Kabul Tarihi: 04.12.2004.
  10. Cihan, Erol, "50. Yılda Ceza Muhakemesi Süjesi Olarak Sanığın Durumu ve Sorgusu", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. L, sy. 1-4, İstanbul 1984, ss. 133-151.
  11. Çelebi, Arif, "Uyku Ritmi ve Uyku Gereksinimi", Bilim ve Teknik, c. XVI, sy. 187, Ankara, Haziran 1983, ss. 21-23.
  12. Çetin, F., "Uyku Bozuklukları", Aile Sağlığı El Kitabı, Muallâ Aykut v.dğr., ed. Yusuf Öztürk ve Osman Güney, Erciyes Üniversitesi Yayınları, Kayseri 1995, ss. 192-194.
  13. Darende, M. İhsan, "Hukuka Aykırı Deliller", http://www.ucnokta.com/modules.php? name, 02.08.2008.
  14. Dönmez, İbrahim Kâfi, "Meşrû Müdafaa", DİA, c. XXIX, Ankara 2004, ss. 383-387.
  15. Emini, Mehmet Emin, "Hak Kavramı", Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy. 12, Konya Aralık 2004, ss. 203-216.
  16. Erem, Faruk (1913-1998), "Akıl Malûliyeti", Adalet Dergisi, sy. 12, Yıl 36, Ankara, Aralık 1945, ss. 1263-1287.
  17. Freud, Sigmund (1856-1939) - Türek, İbrahim, Rüyalar Üzerine İki Deneme, Varlık Yayınları, İstanbul 1965.
  18. Hekimoğlu İsmail - Ünal, Nurettin, İlimde Teknikte Edebiyatta Tarihte Dinde Rüya: Rüya Tabirleri ve Çeşitleri, Türdav, İstanbul 1981.
  19. Hoffman, Enid, Psişik Becerilerinizi Geliştiriniz, (özgün adı: Develop Your