KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 54 Sayı: 1

Sokratik Sorgulamanın Başarı ve Tutuma Etkisi ile Üretilen Düşüncelerin Entelektüel Ölçünlere Uygunluğu

Effect of Socratic Questioning on Success and Attitude and the Compliance of the Thoughts Produced to Intellectual Standards

Sanem Bülbül Hüner(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA)0000-0001-8757-9374
Sayfa
35–68
Yayın Tarihi
2021-04-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulgularına göre ö ğrencilerin ürettikleri düşüncelerin önemli taraflarını vurgulayabildikleri, düşüncelerini örneklendirebildikleri, üzerine tartışılan konu ile ilgili düşüncelerinin uygunluğunu belirtebildikleri, ürettikleri düşüncelere farklı bakış açılarından bakarak değerlendirebildikleri ve düşüncelerindeki tutarlılığı ifade edebildikleri bulgusuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmada sokratik sorgulama temelli etkinliklerle tasarlanmış ilkokul üçüncü sınıf hayat bilgisi dersinin nasıl işleneceğini ve tasarlanan bu etkinlikerin öğrencilerin hayat bilgisi ders başarısına ve derse karşı tutumlarına nasıl etki edeceği araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. 2016-2017 eğitim- öğretim yılında 13 hafta boyunca özel bir okulda 4 kız 12 erkek 16 kişilik bir üçüncü sınıf öğrenci çalışma grubu ile hayat bilgisi derslerinde gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulgularına göre ö ğrencilerin ürettikleri düşüncelerin önemli taraflarını vurgulayabildikleri, düşüncelerini örneklendirebildikleri, üzerine tartışılan konu ile ilgili düşüncelerinin uygunluğunu belirtebildikleri, ürettikleri düşüncelere farklı bakış açılarından bakarak değerlendirebildikleri ve düşüncelerindeki tutarlılığı ifade edebildikleri bulgusuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2016-2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Sokratik Sorgulama · Soru Sormak · Hayat Bilgisi

Özet

Araştırmada sokratik sorgulama temelli etkinliklerle tasarlanmış ilkokul üçüncü sınıf hayat bilgisi dersinin nasıl işleneceğini ve tasarlanan bu etkinlikerin öğrencilerin hayat bilgisi ders başarısına ve derse karşı tutumlarına nasıl etki edeceği araştırılmıştır. Araştırmada eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. 2016-2017 eğitim- öğretim yılında 13 hafta boyunca özel bir okulda 4 kız 12 erkek 16 kişilik bir üçüncü sınıf öğrenci çalışma grubu ile hayat bilgisi derslerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre ö ğrencilerin ürettikleri düşüncelerin önemli taraflarını vurgulayabildikleri, düşüncelerini örneklendirebildikleri, üzerine tartışılan konu ile ilgili düşüncelerinin uygunluğunu belirtebildikleri, ürettikleri düşüncelere farklı bakış açılarından bakarak değerlendirebildikleri ve düşüncelerindeki tutarlılığı ifade edebildikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Diğer yandan çalışma grubu öğrencilerinin üretttikleri düşüncelerini detaylandırmakta, düşüncelerinin doğruluğuna ilişkin kanıtlar sunmakta, düşüncelerinin karmaşık taraflarını ifade etmekte zorlandıkları bulgularına ulaşılmıştır. Hayat bilgisi dersi başarılarının uygulama öncesine göre arttığı; tutumlarının ise uygulama sonrasında olumlu yönde geliştiği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract

This research aims to investigate, using action research method, how life science course designed with Socratic questioning-based activities will be taught in third grades of primary schools and how these designed activities will affect students' success and attitudes towards life science course. In the academic year of 2016-2017, the study was conducted for 13 weeks with a third grade student group, consisting of 4 girls and 12 boys, i.e. 16 students, in a private school. It was found that the students could emphasize the key aspects of their ideas, exemplify their ideas, indicate the relevancy about the subject being discussed, could look from different points of view, and express the consistency in their ideas. It was also found that the students in the study group had difficulty in elaborating their ideas, providing evidence of the accuracy of their ideas, and expressing the complex aspects of their ideas. It was concluded that the success of the life science course increased compared to the pre-application period and their attitudes improved after the application.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hüner, S. B. (2021). Sokratik Sorgulamanın Başarı ve Tutuma Etkisi ile Üretilen Düşüncelerin Entelektüel Ölçünlere Uygunluğu. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 54 Sayı: 1, 35–68. https://doi.org/10.30964/auebfd.632214

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Altunışık, R., Çoşkun, R., Yıldırım, E. ve Bayraktaroğlu, S. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Sakarya, Sakarya.
  2. Akbulut, T. (1999). İlköğretim okullarında görevli öğretmenlerin soru sorma becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  3. Akçakın, V. (2010). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin geleneksel öğrenme yaklaşımı ile sorgulayıcı problem çözme ve öğrenme yaklaşımına ilişkin algıları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  4. Aydemir, Y., Çiftçi. Ö. (2008). Edebiyat Öğretmeni Adaylarının Soru Sorma Becerileri Üzerine Bir Araştırma (Gazi Üniveristesi Eğitim Fakültesi Örneği). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5,(2),103-115. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yyuefd/issue/13714/166035.
  5. Bağcaz, E. (2009). Sorgulayıcı öğretim yönteminin öğrencilerin akademik başarısı ve fen ve teknoloji dersine yönelik tutumuna etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  6. Bektaş, M (2015). Hayat bilgisiDersinde Ailelerin Çoklu Zekâ Kuramı Hakkında Bilgilendirilme Biçimlerinin Öğrencilerin Proje Başarıları ve Tutumlarına Etkisi. (Yayınlanmış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstisüsü, Ankara. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  7. Bérci, M.E. and Griffith, B. (2005). What does it mean to question? Interchange, 36 (4), 405-430.
  8. Cavkaytar, S. (2009). Dengeli okuma yazma yaklaşımının türkçe öğretiminde uygulanması: ilköğretim 5. Sınıfta bir eylem araştırması. (Yayınlanmış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  9. Coşkun, S. (2012). Üst düzey matematiksel düşünme süreçlerinin sorgulayıcı problem çözme ve öğrenme modeline göre tasarlanmış çalışma yaprakları yardımıyla incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Necmettin Erbakan Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  10. Çalışkan, H. (2011). Öğretmenlerin hazıladığı sosyal bilgiler dersi sınav sorularının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 36 (160), 120-132. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/400.
  11. Doğanay, A. (2015). Üst düzey düşünme becerilerinin öğretimi. Ahmet Doğanay (Ed), Öğretim İlke ve Yöntemleri içinde (s.279-331). Ankara: PegemA.
  12. Güneş, F. (2011). Verimlilikte şartlandırıcı değil sorgulayıcı eğitim. Kalkınmada Anahtar Verimlilik, 23 (265), 34-37.
  13. Johnson, A.P. (2014). Eylem araştırması el kitabı (Y.Uzuner ve Meltem Ö.Anay, Çev.). Ankara: Anı.
  14. Koshy, V. (2005). Action research for improving practice: A practical guide. London: Paul Chapman.
  15. Küken G., (2003), İlkçağda Eğitim Felsefesi, İstanbul: Alfa (s.389).
  16. Küçüktepe, C (2015). An evaluation of teachers’ questions in terms of socratic ınquiry technique. Anthropologist, 20 (1,2), 156-165.
  17. Magee, B. (2004). Felsefenin Öyküsü. B. S. Şener (Çev.) Ankara: Dost
  18. McKellar, L., Pincombe, J. and Henderson, A.,N. (2010). Action research: a process to facilitate collaboration and change in clinical midwifery practice. This paper describes a modified action research approach as a means of addressing some of the challenges facing contemporary clinical midwifery practice. https://www.rcm.org.uk/learning-and-career/learning-and-research/ebm-articles/action-research-a-process-to-facilitate.
  19. MEB, (2015). İlkokul hayat bilgisidersi 1, 2 ve 3. sınıflar öğretim programı. http:// ttkb.meb.gov.tr/program2.aspx?islem=1&kno=244.
  20. Mucher, S. (2007, February). Building a culture of evidence through professional development. The History Teacher, 40 (2), 265-273.
  21. O'Brien, R. (2003). An Overview of the Methodological Approach of Action Resaerch. http://www.wb.net/robrien/papers/ arfinal.html.
  22. Öztürk, C. ve Dilek, D., (2002). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem A.
  23. Paul R. and Elder L. (2016). The Thinker’s Guide To Socratic Questoning,Foundation For Critical Thinking. USA: Foundation for Critical Thinking.
  24. Platon, (2009). Diyaloglar-Menon. A. Cemgil, Çev. İstanbul: Remzi.
  25. Rousmaniere, K. (2001). Questioning Visual in The History of Education, History of Education, 30 (2), 109-116.
  26. Ramsey, I., Gabbard, C., Clawson, K., Henson, K., “Questioning: An effective teaching method”. Clearing House, 63 (9), 420-422.
  27. Sönmez, V. (2005). Hayat bilgisi öğretimi ve öğretmen klavuzu. Ankara: Anı Yayıncılık.
  28. Taşpınar, M. (2005). Kuramdan uygulamaya öğretim yöntemleri. Elazığ: Nobel.
  29. Yeşil, R. ve Özbek, R. (2008, Aralık). Sosyal alanlar eğitimi bölümlerindeki “branş” öğretim elemanlarının sorulardan yararlanma yeterlikleri (Fırat Üniversitesi örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (3), 175-186.
  30. O'Brien, R. (2003). An Overview of the Methodological Approach of Action Resaerch. http://www.wb.net/robrien/papers/ arfinal.html.