Dergiler / Yönetim ve Ekonomi Dergisi / 2026 / Cilt: 33 Sayı: 2

Dijitalleşmenin Ekonomik Kalkınma Üzerinde Uzun Dönemli Gerçek Bir Etkisi Var mı? OECD Ülkeleri İçin Panel Eştümleşme Bulguları

Does Digitalization Have a Real Long-Term Impact on Economic Development? Panel Cointegration Findings for OECD Countries

Mehtap Tunç(Dokuz Eylül Üniversitesi)0000-0002-0653-5079
Sayfa
427–448
Yayın Tarihi
2026-06-18
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz bulgularına göre ilgili değişkenler arasında uzun dönemli güçlü ve pozitif bir ilişki (eştümleşik ilişki) bulunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilgi teknolojilerinin gelişimiyle ortaya çıkan dijitalleşme olgusu, küresel alanda rekabet düzeyinin önemli bir belirleyicisi olarak gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomileri etkilemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkan dijitalleşmenin kalkınma üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz bulgularına göre ilgili değişkenler arasında uzun dönemli güçlü ve pozitif bir ilişki (eştümleşik ilişki) bulunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Dijitalleşme · Dijital Kalkınma · OECD Ülkeleri

Özet

Bilgi teknolojilerinin gelişimiyle ortaya çıkan dijitalleşme olgusu, küresel alanda rekabet düzeyinin önemli bir belirleyicisi olarak gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomileri etkilemektedir. Dijitalleşme, mikro ve makro düzeyde ekonomideki karar birimlerinin iktisadi karar ve davranışlarını belirleyici niteliktedir. Bu çalışmanın amacı, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkan dijitalleşmenin kalkınma üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışmada 1974-2023 dönemini kapsayan yıllık veri seti kullanılarak OECD ülkelerinde kişi başına düşen gelir ve insani gelişme endeksi ile dijitalleşme göstergeleri olarak internet kullanımı, mobil abone sayısı, geniş bant erişimi arasındaki ilişki panel veri analizi kullanılarak incelenmektedir. Araştırmada serilerin durağanlık düzeylerini ölçen uygun panel birim kök testlerinin yanı sıra değişkenlerin aralarındaki uzun-dönem ilişkiyi araştıran amaca uygun panel eştümleşme testleri kullanılmaktadır. Analiz bulgularına göre ilgili değişkenler arasında uzun dönemli güçlü ve pozitif bir ilişki (eştümleşik ilişki) bulunmaktadır. Bu çerçevede, eştümleşik ilişkinin varlığı, dijitalleşmenin OECD ekonomilerinde kalkınmayı hızlandırıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna göre; dijitalleşmeye yönelik yapılacak yatırımlar ile kalkınmanın kısmi bir göstergesi ve vekil değişkeni olarak kabul edilen kişi başına düşen gelirin artacağı ifade edilebilir. Bu açıdan, çalışmanın politika önerisi olarak dünya ekonomisinde dijital teknolojilerin kullanımındaki artışın gelişmişlik düzeyinin önemli bir dinamik unsuru ve belirleyicisi olacağı ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Dijital Kalkınma, Panel Eştümleşme JEL Sınıflandırması: 011, 030, B22, C33, 050

Abstract

The phenomenon of digitalization, which has emerged with the development of information technologies, has evolved as a significant determinant of the level of competition in the global arena and affects both developed and developing economies. Digitalization is a defining factor in the economic decisions and behaviours of decision-making units in the economy at both micro and macro levels. The aim of this study is to reveal the impact of digitalization, which has arisen in line with developments in information and communication technologies, on development. Within this scope, the study examines the relationship between per capita income and the human development index, and digitalization indicators such as internet usage, mobile subscriptions, and broadband access in OECD countries using an annual data set covering the period 1974-2023, through panel data analysis. In the research, appropriate panel unit root tests measuring the stationarity levels of the series, as well as suitable panel cointegration tests investigating the long-term relationship between the variables, are used. According to the analysis findings, there is a strong and positive long-term relationship (cointegrated relationship) between the relevant variables. In this context, the existence of a cointegrated relationship indicates that digitalization has an accelerating effect on development in OECD economies. Accordingly, it can be stated that investments in digitalization will increase per capita income, which is accepted as a partial indicator and proxy variable for development. From this perspective, as a policy recommendation of the study, it can be stated that the increase in the use of digital technologies in the world economy will be a significant dynamic element and determinant of the level of development. Key Words: Digitalization, Digital Development, Panel Cointegration JEL Classification: 011, 030, B22, C33, 050

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tunç, M. (2026). Dijitalleşmenin Ekonomik Kalkınma Üzerinde Uzun Dönemli Gerçek Bir Etkisi Var mı? OECD Ülkeleri İçin Panel Eştümleşme Bulguları. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt: 33 Sayı: 2, 427–448. https://doi.org/10.18657/yonveek.1685339

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Akram, I., Kasimova, N., Tosheva, S., & Isaeva, A. (2021, December). ICT and economic growth: evidence from cross-country growth modeling. In Proceedings of the 5th International Conference on Future Networks and Distributed Systems (pp. 668-671).
  2. Akyol, H., Akar, T., & Akar, G. (2023). Dijitalleşme ve ekonomik büyüme: AB ülkelerinden yeni kanıtlar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49), 99-114. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1234251
  3. Artan, S., Hayaloğlu, P., & Baltacı, N. (2014). Bilgi Ve İletişim Teknolojilerindeki Gelişmelerin İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkisi: Geçiş Ekonomileri Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(1), 199-214. https://doi.org/10.16951/iibd.40642.
  4. Lang, V. (2021). Digitalization and digital transformation. In Digital Fluency: Understanding the Basics of Artificial Intelligence, Blockchain Technology, Quantum Computing, and Their Applications for Digital Transformation (pp. 1-50). Berkeley, CA: Apress.
  5. Lipsmeier, A., Kühn, A., Joppen, R., & Dumitrescu, R. (2020). Process for the development of a digital strategy. Procedia cirp, 88, 173-178.
  6. Lucendo-Monedero, A. L., Ruiz-Rodríguez, F., & González-Relaño, R. (2019). Measuring the digital divide at regional level. A spatial analysis of the inequalities in digital development of households and individuals in Europe. Telematics and Informatics, 41, 197-217.
  7. Mesenbourg, T. L. (2001). Measuring the digital economy. US Bureau of the Census, 1(1), 1-19.
  8. Metin, B. (2013). “Neoliberal Yapısal Uyum Politikalarından”“Kapsayıcı Kalkınma Çerçevesine” Dünya Bankası’nın Yoksulluk Sorununa Yaklaşımı. Çalışma ve Toplum, 2(37), 211-234.
  9. Mura, P. O., & Donath, L. E. (2023). Digitalisation and Economic Growth in the European Union. Electronics, 12(7), 1718. https://doi.org/10.3390/electronics12071718-
  10. Nazlıoğlu, Ş. (2010). Makro İktisat Politikalarının Tarım Sektörü Üzerindeki Etkileri: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Bir Karşılaştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
  11. Ngameni, J. P., Kemmanang, L. F., & Ngassam, S. B. (2021). Growth gap between China and Africa: Do digital technologies matter?. Journal of the Knowledge Economy, 1-20.
  12. OECD (2024), OECD Digital Economy Outlook 2024 (Volume 1): Embracing the Technology Frontier, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/a1689dc5-en.
  13. Olcay, C., & Genç, Ö. (2024). Schumpeter’in Yaratıcı Yıkım Teorisi Bağlamında Dijital Dönüşüm ve Avrupa Birliği. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 128-138.
  14. Özkan, G. S., & Çelik, H. (2018). Bilgi İletişim Teknolojileri İle Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Bir Uygulama. Uluslararası Ticaret Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-15.
  15. Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests For Cross-Section Dependence in Panels. Cambridge Working Papers in Economics, S.0435, s.1-40.
  16. Pesaran, M. H. (2007). “A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross Section Dependence.” Journal of Applied Econometrics, 22(446): 265-312.
  17. Pesaran, M. H., and T. Yamagata. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics 142: 5093. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010.
  18. Pradhan, R. P., Arvin, M. B., Nair, M., Bennett, S. E., & Bahmani, S. (2019). Short-term and long-term dynamics of venture capital and economic growth in a digital economy: A study of European countries. Technology in Society, 57, 125-134.
  19. Pradhan, R. P., Bele, S., & Pandey, S. (2013). Internet-growth nexus: evidence from cross-country panel data. Applied Economics Letters, 20(16), 1511-1515.
  20. Pradhan, R. P., Bele, S., & Pandey, S. (2013). More penetration, more growth? A panel cointegration analysis for the OECD countries. International Journal of Public Policy, 9(4-5-6), 371-388.
  21. Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. Journal of political economy, 94(5), 1002-1037.
  22. Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of political Economy, 98(5, Part 2), S71-S102.
  23. Swamy, P.A.V.B. (1970). E cient inferenceinarandomcoe cientregressionmodel. Econometrica, 38: 311323.https://doi.org/10.2307/1913012.
  24. Topcu, B. A. (2021). Dijital ekonomi ve göstergelerinin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisi: AB ülkeleri örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 4(2), 455-465.
  25. Tripathi, M., & Inani, S. K. (2016). Does internet affect economic growth in sub-Saharan Africa. Economics Bulletin, 36(4), 1993-2002.
  26. Tunç, M. (2018). Türkiye Kapsayıcı Kalkınmanın Neresinde. Nobel Yayınları, Ankara. TUİK-https://www.turkiye.gov.tr/edevlet-istatistikleri?kullanici=Istatistikleri
  27. Tuş, A., Öztaş, G. Z., Öztaş, T., Özçil, A., & Adalı, E. A. (2023). Türkiye’nin Dijital Dönüşüm Endeksinin Hesaplanması için Alternatif Bir Yaklaşım: Bayesian Bwm. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi.
  28. TÜBİSAD, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü 2023 Pazar Verileri Mayıs 2024, https://www.tubisad.org.tr/tr/images/pdf/tubisad-bit-2023-tr.pdf
  29. TÜBİSAD, Türkiye Dönüşüm Endeksi Raporu 2023, https://www.tubisad.org.tr/tr/images/pdf/dde-2023-raporu-ozet.pdf
  30. Türedi, S. (2013). Bilgi ve iletişim teknolojilerinin ekonomik büyümeye etkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için panel veri analizi. Gümüshane University Electronic Journal Of The Institute Of Social Science/Gümüshane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 4(7).
  31. Türkcan, B., Erdil, E., & Yetkiner, Ý. H. (2009). Does information and communication technologies sustain economic growth? The underdeveloped and developing countries case. Izmir University of Economics.
  32. UNDP, Sustainable Development, E-goverment Survey 2024, https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2024/09/press-release-e-government-survey/ ).
  33. UNDP, Digital Strategy 2022-2025- https://www.undp.org/publications/digital-strategy-2022-2025).
  34. Westerlund, J. (2007). Testing for Error Correction in Panel Data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69, 709-748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
  35. World Bank. 2024. Digital Progress and Trends Report 2023. © Washington, DC: World Bank. http://hdl.handle.net/10986/40970 License: CC BY 3.0 IGO.”
  36. Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser, B., & Wang, L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0—Inceptin, conception and perception. Journal of manufacturing systems, 61, 530-535.