Dergiler / Türk Psikoloji Yazıları / 2014 / Cilt: 17 - Sayı: 33

Olay sonrası yanlış bilgi paradigması: Yaşlanma ve stresin etkisi

Suggestibility to the Misinformation Paradigm: Effects of Aging and Stress

Sayfa
60–73
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Modern bellek çalışmaları belleğimizde temsil edilen olayların, geçmişin birebir kopyası olmayıp, yeniden yapılan- dırıcı süreçlere dayandığı göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern bellek çalışmaları belleğimizde temsil edilen olayların, geçmişin birebir kopyası olmayıp, yeniden yapılan- dırıcı süreçlere dayandığı göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Loftus ve arkadaşları tarafından başlatılan araştırmalarda görgü tanıklığı durumlarında yanlış bilgiyle karşılaşma olasılığına dikkat çekil- miş ve olay sonrası bilginin bellek üzerindeki etkileri incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu etkilerin doğasını, nasıl ve neden oluştuklarını anlamak, görgü tanıklığı ya da psikoterapi gibi alanlardaki hataları önleyecek stratejileri geliştirmeye katkıda bulunacağı için, sadece kuramsal olarak değil uygulamalı bir araştırma konusu olarak da önemlidir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Modern bellek çalışmaları belleğimizde temsil edilen olayların, geçmişin birebir kopyası olmayıp, yeniden yapılan- dırıcı süreçlere dayandığı göstermektedir. Bu kapsamda, bireylerin hangi durumlarda bellek yanılsamalarına daha yatkın, hangi durumlarda ise daha dayanıklı oldukları ilgi görmüş bir araştırma konusudur. Loftus ve arkadaşları tarafından başlatılan araştırmalarda görgü tanıklığı durumlarında yanlış bilgiyle karşılaşma olasılığına dikkat çekil- miş ve olay sonrası bilginin bellek üzerindeki etkileri incelenmiştir. Olay sonrası yanlış bilgi etkisinde yanlış bilgiye maruz kaldıktan sonra orijinal bellek izine ne olduğunu açıklamak üzere bir takım kuramlar öne sürülmüştür. Bu hipotezlerden bazıları bellek bozukluğunu ima etmekte, bazıları erişilebilirlik, tahmin etme stratejileri, ya da kaynak karışıklığına yatkın olma gibi faktörlere odaklanmaktadır. Araştırmalar kaynak karışıklığının yanlış bilgi telkinine yatkınlık konusunda temel bir role sahip olduğunu göstermektedir. Bu derlemede, olay sonrası yanlış bilgi paradig- ması, yanlış bilgi etkisini açıklayan kuramlar ve bu etkiye katkıda bulunan stres ve yaşlanma faktörleri tartışılmıştır. Stresin insan belleği ve özellikle yaşlılar üzerindeki etkilerini daha detaylı incelemek, stresli durumların ortaya çıka- rabileceği olumsuzlukları engellemek ve bu durumlarla başa çıkmak için daha iyi yollar bulunmasını sağlayacaktır. Bu etkilerin doğasını, nasıl ve neden oluştuklarını anlamak, görgü tanıklığı ya da psikoterapi gibi alanlardaki hataları önleyecek stratejileri geliştirmeye katkıda bulunacağı için, sadece kuramsal olarak değil uygulamalı bir araştırma konusu olarak da önemlidir.

Abstract

Modern research on memory has shown events that are represented in our memory are not exact copies of our past experiences, but are results of reconstructive processes. The subject of when individuals are more susceptible to memory illusions has been studied in this context. Studies that have been initiated by Loftus and colleagues have argued that memory illusions may be involved in eyewitness testimonies and have studied the effects of misinforma- tion on memory. Competing explanations have been put forward to explain what happens to the original memory trace when individuals receive misinformation. Some of these explanations suggest memory impairment, while others focus on factors such as accessibility problems, guessing strategies or source confusion. Recent research indi- cates source confusion to play an important role in suggestibility to misinformation. In this paper, the misinformation paradigm, competing explanations for the misinformation effect are reviewed with a particular focus on the effects of aging and stress. Studying the effects of stress on memory, especially in the aging population, is crucial for pre- venting and coping with its negative effects on memory. Understanding the nature of these effects is important from not only a theoretical but also an applied perspective, since they offer possible strategies to avoid errors in therapy settings or eyewitness situations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MISIRLISOY, M., BATUR, S. C. (2014). Olay sonrası yanlış bilgi paradigması: Yaşlanma ve stresin etkisi. Türk Psikoloji Yazıları, Cilt: 17 - Sayı: 33, 60–73. https://ajindex.com/articles/127258

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Alpar, G., Er, N. ve Uçar Boyraz, F. (2007). Görgü tanıklığında bellek hataları: Olay sonrası bilginin ve tuzak soruların hatırlama ve kaynak izleme üzerindeki etkisi. Türk Psi- koloji Yazıları, 10(20), 1-17.
  2. Ayers, M. S. ve Reder, L. M. (1998). A Theoretical review of the misinformation effect: Predictions from an activation- based memory model. Psychonomic Bulletin & Review, 5, 1-21.
  3. Balota, D. A., Cortese, M. J., Duchek, J. M., Adams, D., Roedi- ger, H. L., McDermott, K. B. ve Yerys, B. E. (1999). Ve- ridical and false memories in healthy older adults and in dementia of the Alzheimer’s Type. Cognitive Neuropsy- chology, 16, 361-384.
  4. Bartlett, F. C. (1932). Remembering: A study in experimental and social psychology. Cambridge, UK: Cambridge Uni- versity Press.
  5. Baym, C. L. ve Gonsalves, B. D. (2010). Comparison of neural activity that leads to true memories, false memories, and forgetting: An fMRI study of the misinformation effect. Cognitive, Affective, & Behavioral Neuroscience, 10, 339-348.
  6. Bekerian, D. A. ve Bowers, J. M. (1983). Eyewitness testimony: Were we misled? Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory ve Cognition, 9, 139-145.
  7. Benjamin, A. S. ve Craik, F. I. M. (2001). Parallel effects of aging and time pressure on memory for source: Evidence from the spacing effect. Memory & Cognition, 29, 691- 697. Boldini, A., Beato, M. S. ve Cadavid, S. (2013). Modality- match effect in false recognition: An event-related poten- tial study. NeuroReport, 24,108-113.
  8. Bowers, J. M. ve Bekerian, D. A. (1984). When will post-event information distort eyewitness testimony? Journal of Ap- plied Psychology, 69, 466-472.
  9. Bowman, L. L. ve Zaragoza, M. S. (1989). Similarity of en- coding context does not influence resistance to memory impairment following misinformation. American Journal of Psychology, 1989, 249-264.
  10. Burke, D. M. ve Light, L. L. (1981). Memory and aging: The role of retrieval processes. Psychological Bulletin, 90, 513-554.
  11. Cabeza, R., Rao, S. M., Wagner, A. D., Mayer, A. R. ve Schact- er, D. L. (2001). Can medial temporal lobe regions distin- guish true from false? An event-related fMRI study of ve- ridical and illusory recognition memory. Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 98, 4805-4810.
  12. Cangöz, B. (2008). Yaşlılık: Sadece kayıp mı? Bir ayrıcalık mı? Turkish Journal of Geriatrics, 11(3), 143-150.
  13. Ceci, S. J. ve Bruck, M. (1993). The suggestibility of children’s recollections: An historical review and synthesis. Psycho- lo