KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi / 2025 / Cilt: 15 Sayı: 4

Enter the void filminde algısal ihlal ve algısal akışkanlık: 4E Bilişsel bilim perspektifinden bir inceleme

Perceptual disruption and perceptual fluidity in Enter the void: An analysis from the perspective of 4E cognitive science

Işkın Özbulduk Kılıç(Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi)0000-0003-4801-7381
Sayfa
1975–1994
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kuramsal yaklaşım, sinemayı temsili yapılarla değil, doğrudan izleyici bedenini, dikkatini, yönelimini ve çevresel ilişkilerini hedefleyen bir eylem uzamı olarak ele alma imkânı sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, çağdaş bilişsel bilimin 4E kuramı —bedenlenmiş (embodied), gömülü (embedded), etkinleşimci (enactive) ve yayılmış (extended) biliş— bağlamında Enter the Void (Gaspar Noé, 2009) filmini inceleyerek, sinema deneyiminin duyusal-zihinsel yapısını “algısal ihlal” ve “algısal akışkanlık” kavramlarıyla çözümlemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu iki kavram, doğrudan bu çalışmada üretilmiş olup, film deneyimini temsil düzeyinin ötesine taşıyan, izleyici bedeninin ve algı yapılarının film aracılığıyla dönüştürüldüğü özgül duyumsal süreçlere karşılık gelmektedir. “Algısal ihlal”, film aracılığıyla izleyicinin duyusal ve bilişsel alışkanlıklarının bilinçli olarak sarsılması; “algısal akışkanlık” ise sabit algı örüntülerinin çözülerek beden-zihin-çevre etkileşimi içinde geçirgen, değişken ve eşzamanlı bir deneyim alanının kurulmasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kuramsal yaklaşım, sinemayı temsili yapılarla değil, doğrudan izleyici bedenini, dikkatini, yönelimini ve çevresel ilişkilerini hedefleyen bir eylem uzamı olarak ele alma imkânı sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2009 Verileri
⚙️Değişkenler:4E Biliş · Algısal İhlal · Algısal Akışkanlık

Özet

Bu çalışma, çağdaş bilişsel bilimin 4E kuramı —bedenlenmiş (embodied), gömülü (embedded), etkinleşimci (enactive) ve yayılmış (extended) biliş— bağlamında Enter the Void (Gaspar Noé, 2009) filmini inceleyerek, sinema deneyiminin duyusal-zihinsel yapısını “algısal ihlal” ve “algısal akışkanlık” kavramlarıyla çözümlemektedir. Bu iki kavram, doğrudan bu çalışmada üretilmiş olup, film deneyimini temsil düzeyinin ötesine taşıyan, izleyici bedeninin ve algı yapılarının film aracılığıyla dönüştürüldüğü özgül duyumsal süreçlere karşılık gelmektedir. “Algısal ihlal”, film aracılığıyla izleyicinin duyusal ve bilişsel alışkanlıklarının bilinçli olarak sarsılması; “algısal akışkanlık” ise sabit algı örüntülerinin çözülerek beden-zihin-çevre etkileşimi içinde geçirgen, değişken ve eşzamanlı bir deneyim alanının kurulmasıdır. Niteliksel ve yorumlayıcı bir yöntemle yürütülen çözümlemede, filmden seçilen beş sahne 4E bilişsel çerçeveye göre değerlendirilmiş, her sahnede izleyicinin deneyiminin hangi düzlemde dönüşüme uğradığı gösterilmiştir. Bu kuramsal yaklaşım, sinemayı temsili yapılarla değil, doğrudan izleyici bedenini, dikkatini, yönelimini ve çevresel ilişkilerini hedefleyen bir eylem uzamı olarak ele alma imkânı sunmaktadır.

Abstract

This study analyzes Enter the Void (Gaspar Noé, 2009) through the lens of the 4E paradigm in contemporary cognitive science—embodied, embedded, enactive, and extended cognition. It explores the sensory-cognitive structure of cinematic experience by introducing and applying two original conceptual tools: perceptual disruption and perceptual fluidity. These concepts were developed specifically within this research to articulate how the film experience can transcend representational frameworks and engage the viewer’s body and perceptual structures in transformative ways. Perceptual disruption refers to the deliberate disturbance of the viewer’s sensory and cognitive habits through cinematic strategies, while perceptual fluidity denotes the dissolution of stable perceptual patterns, giving rise to a permeable, dynamic, and co-constituted experiential field between body, mind, and environment. Employing a qualitative and interpretive methodology, the analysis focuses on five key scenes selected for their sensory and experiential intensity, examining how each sequence triggers a transformation in the viewer’s embodied engagement through the 4E cognitive framework. Ultimately, this theoretical approach positions cinema not as a representational medium alone, but as an active space of embodied intervention—one that directly engages the viewer’s bodily orientation, attention, and embeddedness in the environment.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kılıç, I. Ö. (2025). Enter the void filminde algısal ihlal ve algısal akışkanlık: 4E Bilişsel bilim perspektifinden bir inceleme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 4, 1975–1994. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1724721

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Boyd, B. (2009). On the origin of stories: Evolution, cognition, and fiction. Harvard University Press.
  2. Clark, A., Chalmers, D. (1998). The extended mind. Analysis, 58(1), 7–19. https://doi.org/10.1093/analys/58.1.7
  3. Clark, A. (1998). Embodied, situated, and sistributed cognition. In W. Bechtel & G. Graham (Eds.), A companion to cognitive science (pp. 506–517). Blackwell Publishing.
  4. Coëgnarts, M. (2017). Cinema and the embodied mind: metaphor and simulation in understanding meaning in films. Palgrave Communications, 3(1), 17067. https://doi.org/10.1057/palcomms.2017.67
  5. Fincher-Kiefer, R. (2019). How the body shapes knowledge: Empirical support for embodied cognition. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000136-000
  6. Gallagher, S. (2014). Phenomenology and embodied cognition.In L. Shapiro (Ed.), The Routledge handbook of embodied cognition (pp. 9–18). Routledge.
  7. Gallese, V. (2005). Embodied simulation: From neurons to phenomenal experience. Phenomenology and the Cognitive Sciences, 4(1), 23–48. https://doi.org/10.1007/s11097-005-4737-z
  8. Gallese, V., Guerra, M., & Anderson, F. (2019). The empathic screen: Cinema and neuroscience. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198793533.001.0001
  9. Gallese, V., & Guerra, M. (2022). The neuroscience of film. Projections: The Journal for Movies and Mind, 16(1), 1–10. https://doi.org/10.3167/proj.2022.160101
  10. Garbarini, F., & Adenzato, M. (2004). At the root of embodied cognition: Cognitive science meets neurophysiology. Brain and Cognition, 56(1), 100–106. https://doi.org/10.1016/j.bandc.2004.06.003
  11. Gaspar Noé. (2009). Enter The Void [Film]. Wild Bunch Distribution.
  12. Gibbs, R. W. (2005). Embodiment and Cognitive Science. Cambridge University Press.
  13. Gibson, J. J. (2015). The ecological approach to visual perception (Classic Edition). Psychology Press.
  14. Kiss, M. (2015). Film Narrative and Embodied Cognition: The Impact of Image Schemas on Narrative Form. In M. Coëgnarts & P. Kravanja (Eds.), Embodied Cognition and Cinema (pp. 43–62). Leuven University Press.
  15. Kiverstein, J. (2018). Extended cognition. In A. Newen, L. de Bruin, & S. Gallagher (Eds.), The Oxford handbook of 4E cognition (pp. 19–40). Oxford University Press.
  16. Lakoff, G., & Johnson, M. (1999). Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and Its Challenge to Western Thought. Basic Books.
  17. Maiese, M. (2011). Embodiment, Emotion, and Cognition. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9780230297715
  18. Menary, R. (2010). Introduction to the special issue on 4E cognition. Phenomenology and the Cognitive Sciences, 9(4), 459–463. https://doi.org/10.1007/s11097-010-9187-6
  19. Newen, A., Gallagher, S., & De Bruin, L. (2018). 4E cognition: Historical roots, key concepts, and central issues. In A. Newen, L. De Bruin, & S.
  20. Gallagher (Eds.), The Oxford handbook of 4E cognition. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198735410.013.1
  21. Polvinen, M. (2022). Self-Reflective Fiction and 4E Cognition. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003287995
  22. Robinson, D. (2023). Editor’s introduction: The emergence of 4EA cognitive science out of hermeneutics. Yearbook of Translational Hermeneutics, 2, 11–62. https://doi.org/10.52116/yth.vi2.40
  23. Rowlands, M. (2010). The new science of the mind: From extended mind to embodied phenomenology. The MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262014557.001.0001
  24. Shapiro, L., & Spaulding, S. (2025). Embodied Cognition. In E. N., Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Metaphysics Research Lab, Stanford University.
  25. Smart, P. R. (2014). Embodiment, cognition and the World Wide Web. In L. Shapiro (Ed.), The Routledge Handbook of Embodied Cognition (pp. 326–334). Routledge.
  26. Stanciu, D. (2023). Consciousness, 4E cognition and Aristotle: a few conceptual and historical aspects. Frontiers in Computational Neuroscience, 17. https://doi.org/10.3389/fncom.2023.1204602
  27. Sutton, J. (2010). Exograms and interdisciplinarity: History, the extended mind, and the civilizing process. In R. Menary (Ed.), The extended mind (pp. 189–225). MIT Press.
  28. Thagard, P. (2023). Cognitive science. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter ed.). https://plato.stanford.edu/entries/cognitive-science/.
  29. Varela, F., Thompson, E., & Rosch, E. (1991). The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience. MIT Press.
  30. Wang, Y. (2019). Cognitive Linguistics and Two-generation Cognitive Science. Journal of Human Cognition, 3(1), 41–53. https://doi.org/10.47297/wspctWSP2515-470204.2019XX01
  31. Wilson, M. (2002). Six views of embodied cognition. Psychonomic Bulletin & Review, 9(4), 625–636. https://doi.org/10.3758/BF03196322
  32. Shapiro, L., & Spaulding, S. (2025). Embodied Cognition. In E. N., Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Metaphysics Research Lab, Stanford University.
  33. Smart, P. R. (2014). Embodiment, cognition and the World Wide Web. In L. Shapiro (Ed.), The Routledge Handbook of Embodied Cognition (pp. 326–334). Routledge.