KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 17

Şeyh Hacı Muhammed Yâsîn Efendi’nin Hayatı, Eseri ve Tasavvuf Âdâbı

Serdar Karabulut0000-0002-5087-4190
Sayfa
87–110
Yayın Tarihi
2020-01-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale de Yasin Efendi’nin hayatı, eserleri, müritleri ve tasavvuf âdâbı hakkında bilgiler sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Elazığ İli Palu İlçesi'nde XIX. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış Nakşîbendîye Tarikatı'nın Halîdîyye kolunun tasavvuf anlayışı geleneğini devam ettiren son mürşitlerinin en önemlilerinden birini de Şeyh Hacı Muhammed Yasin Efendi temsil etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yasin Efendi, Şeyh Ali Sebtî Hazretleri’nin (ö.1871) vefatından sonra Palu İlçesi'nin şehir merkezine gelerek yerleşmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale de Yasin Efendi’nin hayatı, eserleri, müritleri ve tasavvuf âdâbı hakkında bilgiler sunulmuştur.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tasavvuf · Nakşîbendîlik · Hâlidîlik

Özet

Elazığ İli Palu İlçesi'nde XIX. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış Nakşîbendîye Tarikatı'nın Halîdîyye kolunun tasavvuf anlayışı geleneğini devam ettiren son mürşitlerinin en önemlilerinden birini de Şeyh Hacı Muhammed Yasin Efendi temsil etmektedir. Yasin Efendi, Şeyh Ali Sebtî Hazretleri’nin (ö.1871) vefatından sonra Palu İlçesi'nin şehir merkezine gelerek yerleşmiştir. Nitekim Palu bölgesini irşad eden Nakşî/Hâlidî tarikat şeyhleri ile onların yetiştirdiği halifelerinin neredeyse tamamına yakını Şeyh Ali Sebtî Hazretleri'nden silsile yoluyla icazetli olmalarına rağmen, Yasin Efendi'nin bağlı olduğu tasavvufi tarikat silsilesi Mevlanâ Hâlidî Bağdâdî’nin (ö.1827) en önemli halifesi olan Seyyid Tâhâ Hakkâri Hazretleri’ne (ö.1853) ulaşmaktadır. Nitekim Yasin Efendi, Nakşîbendîye Tarikatı'nın Halîdîyye kolunun Seyyid Tâhâ Hakkâri Hazretleri’nin ekolünü devam ettiren Norşîn (Güroymak) dergâhına mensup icazetli halifelerinden biri olması ile dikkat çekmektedir. Yasin Efendi, Palu yöresinde toplum üzerinde gerek ahlâki kişiliği gerekse ilmî yönüyle derin izler bıraktığı gibi kendisinden sonra yazılı eserde telif etmiştir. Bu makale de Yasin Efendi’nin hayatı, eserleri, müritleri ve tasavvuf âdâbı hakkında bilgiler sunulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karabulut, S. (2020). Şeyh Hacı Muhammed Yâsîn Efendi’nin Hayatı, Eseri ve Tasavvuf Âdâbı. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 17, 87–110. https://ajindex.com/articles/1248111

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Ayiş, Mehmet Şirin. “Bingöl Hâlidî Geleneğinin Medrese Boyutu”, Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/10 ( 2017): 71-94.
  2. Bakıcı, Yusuf. Kültür ve Medeniyetler Şehri Palu. Elazığ: Güntek ofset ve Matbaa, 2012.
  3. Baz, İbrahim. “Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Halifelerinden Şeyh Hâlid-i Cezerî ve Basret Dergâhı”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 14/32 (2013): 139-167.
  4. Baz, İbrahim. “Osmanlı’dan Cumhuriyet'e Norşin Dergâhı ve Şeyh Abdurrahmanı Tâğî”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 34/2 (2014): 73-108.
  5. Çakır, Mehmet Şaki. “Şeyh Abdurrahman-ı Tâğî ve Norşin Tekkesi’nden Yayılan Kollar” İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 3/2 (2017): 26-53.
  6. Demirbağ, Abdusamet- Mehmet Demirbağ. “Palu’nun Manevi Şahsiyetlerinden Molla Kasım Hoca”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 265-274. Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  7. Hûnî, Hacı Muhammed Yasin bin Muhammed Ali, Mecmûatü’ş-Şerîfe. Elazığ: 1317/1900.
  8. Işın, Ekrem. “Nakşîbendîlik”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. 4: 31-39. İstanbul: Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayınları, 1994.
  9. Karabulut, Serdar. “Şeyh Ali Sebtî ve Palu Çevresinde Hâlidîliğin Yayılmasındaki Yeri”, Akademik İslam Araştırmaları Dergisi 4/1 (2018): 145-175.
  10. Karabulut, Serdar. “Molla İbrahim Efendi ve Ailesinin ilmî Kişiliği”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 213-222. Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  11. Karabulut, Serdar. Şeyh Ali Sebiti el-Palevi. İzmit: Altın Kalem Yayınları, 2014.
  12. Kılıç, Rüya. “Osmanlı Devleti’nde Yönetim-Nakşibendî İlişkisine Farklı bir Bakış: Halidi Sürgünleri”. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi 7/17 (2006): 103-119.
  13. Kufralı, Kasım. “Molla İlahi ve Kendisinden Sonra Nakşibendî Muhiti”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi 3/ 1-2 (1948): 129-151.
  14. Mutçalı, Serdar. “Sami”. Arapça-Türkçe Sözlük. 409-410. İstanbul: Dağarcık Yayınları, 1995.
  15. Selçuk, Bahir-Şener, Hasan. “Palulu Mustafa Bahtî Efendi ve Şiirleri”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 19-28. Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  16. Yapıcı, Süleyman. Harput Âlim-Müellif ve Mutasavvıfları. 2 Cilt. Ankara: Sistem Ofset Basım Yayınları, 2013.