Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 29

Rabbânî Yahudilikte Kadın

Woman in Rabbinic Judaism

Erdinc İcten(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, İLAHİYAT PR.)0000-0003-3329-3930
Sayfa
162–184
Yayın Tarihi
2026-01-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kadın, Yahudi hukukunda (Halaha) belirli sorumluluklar ve sınırlamalarla tanımlanırken, bu sınırlamalar genellikle dini vecibelerden muafiyet ya da dışlanma şeklinde tezahür etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yahudilikte kadının konumu, tarih boyunca hem dinsel hem de toplumsal bağlamda en çok tartışılan alanlardan biri olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tartışmalarda özellikle Talmud önemli bir yer tutmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Kadın, Yahudi hukukunda (Halaha) belirli sorumluluklar ve sınırlamalarla tanımlanırken, bu sınırlamalar genellikle dini vecibelerden muafiyet ya da dışlanma şeklinde tezahür etmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dinler Tarihi · Yahudilik · Talmud

Özet

Yahudilikte kadının konumu, tarih boyunca hem dinsel hem de toplumsal bağlamda en çok tartışılan alanlardan biri olmuştur. Bu tartışmalarda özellikle Talmud önemli bir yer tutmaktadır. Talmud, Orta Çağ’ın başlarından itibaren Babil ve Filistin merkezli rabbilerin çalışmalarıyla oluşmuş, Yahudi sözlü geleneğinin yazılı hale getirilmiş şeklidir. Hayatın hemen her alanına dair hükümler içeren bu külliyat, kadınlarla ilgili düzenlemeleriyle de dikkat çekmektedir. Rabbânî Yahudiliğin şekillenmesinde rabbiler belirleyici olmuş; kadının toplumsal, dinsel ve ailevi rolü büyük ölçüde onların yorumları doğrultusunda şekillenmiştir. Erkek egemen bir toplum yapısında kadının yeri Yahudilik çerçevesinde yeniden tanımlanmış, rabbilerin içtihatları zamanla normatif hâle gelmiştir. Doğumdan ölüme, evlilikten boşanmaya, aile içi ilişkilerden ibadet hayatına kadar birçok konuda Talmud kadının yaşam çizgisini belirlemiş, bu doğrultuda özgün bir hayat tarzı ortaya çıkmıştır. Talmud’un kadınla ilgili düzenlemeleri yalnızca bireysel yaşantılarla sınırlı kalmamış, aynı zamanda Yahudi toplum yapısının temel taşlarından biri haline gelmiştir. Kadın, Yahudi hukukunda (Halaha) belirli sorumluluklar ve sınırlamalarla tanımlanırken, bu sınırlamalar genellikle dini vecibelerden muafiyet ya da dışlanma şeklinde tezahür etmiştir.

Abstract

The position of women in Judaism has been one of the most debated areas in both religious and social contexts throughout history. The Talmud has a particularly important place in these discussions. The Talmud is the written form of the Jewish oral tradition, which was formed by the work of Babylonian and Palestinian rabbis from the early Middle Ages onwards. This corpus, which contains provisions on almost every aspect of life, also draws attention with its regulations on women. The rabbis were decisive in shaping Rabbinic Judaism; the social, religious and familial role of women was largely shaped by their interpretations. In a male-dominated society, the place of women was redefined within the framework of Judaism, and the jurisprudence of the rabbis became normative over time. From birth to death, from marriage to divorce, from domestic relations to worship life, the Talmud has determined the life line of women, and a unique lifestyle has emerged in this direction. The Talmud's regulations on women were not only limited to individual lives, but also became one of the cornerstones of the Jewish social structure. While women were defined with certain responsibilities and limitations in Jewish law (Halakha), these limitations were generally manifested in the form of exemption or exclusion from religious obligations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İcten, E. (2026). Rabbânî Yahudilikte Kadın. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 29, 162–184. https://doi.org/10.53683/gifad.1766268

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Arçın, Şeyma Ay. Eski İsrail’de Kadın, Krallık Öncesi ve Krallık Sonrası. İstanbul: Ayışığı Kitapları, 2017. Arslantaş, Nuh. İslam Toplumunda Yahudiler. İstanbul: İz Yayıncılık, 2011.
  2. Baskin, Judith. R. Jewish Women in Historical Perspective. Detroit: Wayne State University, 1991.
  3. Berkovits, Eliezer. Jewish Woman in Time and Torah. New Jersey: Ktav Publishing House, Hoboken, 1990. Berktay, Fatmagül. Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın. İstanbul: Metis Yayınları, 1996.
  4. Bird, Phyllis. “Images of Women in the Old Testament”. Religion and Sexism: Images of Women in the Jewish and Christian Traditions. Ed. Rosemary Radford Ruether. New York: Simon and Schuster, 1974.
  5. Brayer, M. Menachem. The Jewish Woman in Rabbinic Literature: A Psychosocial Perspective. New Jersey: Ktav Publishing House Inc, 1986.
  6. De Vaux, Roland. Yahudilikte Aile. Çev. Ahmet Güç. Bursa: Arasta Yayınları, 2003.
  7. Greenberg, Blu. On Women and Judaism, A View from Tradition. Philadelphia: The Jewish Publication of America, 1996.
  8. Gürkan, Salime Leyla. Yahudilik. İstanbul: İSAM Yayınları, 2012.
  9. Gürkan, Salime Leyla. “Yahudi Geleneğinde Kadın Algısı”. Bütün Yönleriyle Yahudilik. Ankara: 2012.
  10. Gürkan, Salime Leyla. “Yahudilik’te Kadın”. Dinler Tarihinde Kadın. Ed. Bekir Zakir Çoban. İstanbul: Selenge Yayınları, 2023.
  11. Hauptman, Judith. Rereading the Rabbis: A Woman’s Voice. Westview Press, 1998.
  12. Hauptman, Judith. The Talmud’s Women in Law and Narrative: A Journal of Jewish Women’s Studies and Gender Issues, Feminist Interpretations of the Talmud. Indiana: Indiana University Press, 2015.
  13. Hirsch, Emil G. “Eve”. The Jewish Encyclopedia. Ed. Isıdore Sınger. New York: Funk and Wagnalls Company, 1951. Ilan, Tal. Jewish Women in Greco-RomanPalestine. Mohr Siebeck, 1995.
  14. İçten, Erdinç. Yahudilikte Ketuba. Bursa: Emin Yayınları, 2023.
  15. Karo, Yosef. Şulhan Aruh: Even Ha-Ezer. Yeruşalayim (t.y.).
  16. Kaufman, Francine- Eisenberg, Josy. “Yahudi Kaynaklarına Yahudilik”. Din Fenomeni. Çev. Mehmet Aydın. Konya: Literatürk Yayınları, 2011.
  17. Kitab-ı Mukaddes. İstanbul: Kitab-ı Mukaddes Şirketi, 1997.
  18. Neusner, Jacob. The Talmud: A Close Encounter. Wipf and Stock, 2004.
  19. Parry, Aaron. Talmud Nedir?. Çev. Estreya Seval Vali. İstanbul: Gözlem Gazetecilik ve Yayın A.Ş, 2005.
  20. Plaskow, Judith. Standing in Sinai: Judaism from a Feminist Perspective. Harper One, 1991.
  21. Safanov, Anatol. “Clothing Regulations Concerning”. The Universal Encyclopedia. 3, New York: Universal Jewish Encyclopedia Co. Inc, 1948.
  22. Schimmel, Annamarie. Dinler Tarihine Giriş. İstanbul: Kırkambar Yayınları, 1999.
  23. Sherbok, Dan Cohn. “Adam”. A Dictionary of Judaism and Christianity. Philadelphia: Trinity Press International, 1991. The Babylonian Talmud. Ed. Isıdore Epstein. London: The Soncino Press, 1938.
  24. Vana, Liliana. Yahudilikte Kadın. Çev. Mehmet Aydın. Konya: NKM Yayınları, 2013.
  25. Yasdıman, Hakkı Şah. “Yahudi Kutsal Metinlerinde Kadın Karşıtı Söylemler”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi XV (2002).