Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 2

Hafızlık Proje Okulu Öğrencilerinin Eğitim Sürecinde Yaşadıkları Zorluklarla Baş Etmelerinde Değer Odaklı Eğitsel ve Sosyal Faaliyetlerin Rolü: Bir Durum Çalışması

A Case Study On Understanding The Impact Of Value-Oriented Educational And Social Activities On Coping With The Difficulties Experienced By Hafiz Project School Students During The Education Process

Sayfa
676–694
Yayın Tarihi
2026-07-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, öğrencilerin gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak yapılandırılan, değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetleri içeren eğitim-öğretim ortamlarının, hafızlık proje okulu öğrencilerinin eğitim sürecinde yaşadıkları zorluklarla daha etkili ve bilinçli bir biçimde başa çıkmalarına anlamlı düzeyde katkı sağladığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, “Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesi” kapsamında öğrenim gören öğrencilerin eğitim-öğretim sürecinde karşılaştıkları zorluklar ile bu zorluklarla başa çıkmalarında destekleyici rol üstlenen değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetler ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın temel amacı, hafızlık proje okulunda öğrenim gören öğrencilerin örgün eğitim sürecinde yaşadıkları akademik, sosyal ve duygusal zorlukları belirlemek; söz konusu zorluklarla baş etmelerini destekleyecek değer temelli eğitsel ve sosyal faaliyetleri planlayıp uygulamak ve bu faaliyetlerin öğrencilerin baş etme süreçleri üzerindeki etkisini bilimsel veriler ışığında ortaya koymaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, öğrencilerin gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak yapılandırılan, değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetleri içeren eğitim-öğretim ortamlarının, hafızlık proje okulu öğrencilerinin eğitim sürecinde yaşadıkları zorluklarla daha etkili ve bilinçli bir biçimde başa çıkmalarına anlamlı düzeyde katkı sağladığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022–2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Değerler · başetme · Proje okulları

Özet

Bu çalışmada, “Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesi” kapsamında öğrenim gören öğrencilerin eğitim-öğretim sürecinde karşılaştıkları zorluklar ile bu zorluklarla başa çıkmalarında destekleyici rol üstlenen değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetler ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı, hafızlık proje okulunda öğrenim gören öğrencilerin örgün eğitim sürecinde yaşadıkları akademik, sosyal ve duygusal zorlukları belirlemek; söz konusu zorluklarla baş etmelerini destekleyecek değer temelli eğitsel ve sosyal faaliyetleri planlayıp uygulamak ve bu faaliyetlerin öğrencilerin baş etme süreçleri üzerindeki etkisini bilimsel veriler ışığında ortaya koymaktır. Araştırma, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Pursaklar ilçesinde bulunan ve örgün eğitimle birlikte hafızlık projesi kapsamında eğitim veren Medine İmam Hatip Ortaokulu’nda öğrenim gören 25 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Çalışmada, belirlenen amaçlar doğrultusunda değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetler planlanmış ve bu faaliyetler çalışma grubuna uygulanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni çerçevesinde, açıklayıcı durum çalışması ve bütüncül tek durum desenine uygun olarak tasarlanmış ve yürütülmüştür. Bu kapsamda, değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetlerin hafızlık yapan öğrencilerin eğitim sürecinde karşılaştıkları zorluklarla baş etme düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğrencilerin gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak yapılandırılan, değer odaklı eğitsel ve sosyal faaliyetleri içeren eğitim-öğretim ortamlarının, hafızlık proje okulu öğrencilerinin eğitim sürecinde yaşadıkları zorluklarla daha etkili ve bilinçli bir biçimde başa çıkmalarına anlamlı düzeyde katkı sağladığını göstermektedir.

Abstract

This study examines the challenges experienced by students enrolled in the “Memorization of the Qur’an Integrated with Formal Education Project” and the role of value-oriented educational and social activities in supporting students’ coping processes during their educational journey. The main aim of the research is to identify the academic, social, and emotional difficulties faced by students attending a Qur’an memorization project school within the framework of formal education, to design and implement value-based educational and social activities that support students in coping with these difficulties, and to scientifically reveal the effects of these activities on students’ coping processes. The study was conducted during the 2022–2023 academic year with the participation of 25 students enrolled at Medine Imam Hatip Secondary School in the Pursaklar district of Ankara, which provides education within the scope of the Memorization of the Qur’an Integrated with Formal Education Project. In line with the research objectives, value-oriented educational and social activities were planned and implemented with the study group. The research was designed and carried out within the framework of qualitative research methods, employing an explanatory case study approach and a holistic single-case design. In this context, the impact of value-based educational and social activities on students’ ability to cope with the challenges encountered during the Qur’an memorization and formal education process was examined. Research data were collected through semi-structured interview forms and analyzed using content analysis techniques. The findings indicate that an educational environment structured by considering students’ developmental characteristics and needs, and enriched with value-oriented educational and social activities, contributes significantly to students’ more effective and conscious coping with the challenges they encounter throughout the educational process in Qur’an memorization project schools.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Polat, M. V., Göregen, F. (2026). Hafızlık Proje Okulu Öğrencilerinin Eğitim Sürecinde Yaşadıkları Zorluklarla Baş Etmelerinde Değer Odaklı Eğitsel ve Sosyal Faaliyetlerin Rolü: Bir Durum Çalışması. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 2, 676–694. https://doi.org/10.53683/gifad.1879662

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Adıgüzel, Ali vd. “Hafız İmam Hatip Ortaokullarındaki Hafızlık Eğitimine İlişkin Öğretici ve Öğrenci Görüşleri”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 17/68 (2018), 1453-1475.
  2. Aksoy, Mustafa. Ortaöğretim Öğrencilerinin Okul Tükenmişliği ile Okul Aidiyetleri Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  3. Akyürek, Muhammed İbrahim. “Okul Seçimine İlişkin Bir Analiz”. Uluslararası Eğitimde Mükemmellik Arayışı Dergisi (UEMAD) 1/1 (2021), 52-57.
  4. Algur, Hüseyin. Hafızlık Eğitimi Alan Bireylerin Motivasyon ve Psiko-Sosyal Durumlarının Din Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi. Çorum: Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.
  5. Arslantaş, Muhammet. İmam-Hatip Ortaokullarında Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesinde Öğrenci Tutumları (Sivas Zeki Hayran İmam-Hatip Ortaokulu Örneği) (Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019), 37-43.
  6. Buyrukçu, Ramazan. Kur’an Kurslarında Din Eğitimi ve Öğretiminin Verimliliği Üzerine Bir Araştırma. Isparta: Fakülte Kitabevi, 2001.
  7. Demircioğlu, İsmail H. vd. “Değerlerin Oluşturulma Sürecinde Tarih Eğitimi: Amaç, İşlev ve İçerik”. Değerler Eğitimi Dergisi 6/15 (2008), 69-88.
  8. Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB). 2022–2023 Hafızlık Eğitimi Uygulama Esasları. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2022.
  9. Dikmen, İbrahim. Hafızlık Proje Okullarındaki Öğrencilerin Teknolojiye Tekno-Dindarlığa Yönelik Tutumları: Düzce İli Örneği. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
  10. Er, Mehmet Ali. “Değerlerin Tanımı ve Sınıflandırılması”. İçinde Karakter ve Değerler Eğitimi, ed. Mehmet Turan-Eyüp Bozkurt, 51-81. Ankara: Vizetek Yayınları, 2021.
  11. Güneş, Adem. Türkiye’de Yeni Bir Model Olarak Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık. İstanbul: Arı Sanat Yayınevi, 2019.
  12. Güneş, Adem. “Hafızlık Eğitiminin Öğrencilerin Sosyal ve Özgüven Gelişimlerine Etkisi: Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Yapan İHO Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 53 (2020), 263-286.
  13. Karbeyaz, Aytekin- Karamustafaoğlu, Orhan. “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarının Öğretime Katkısı Hakkında Sınıf Öğretmenlerinin Görüşleri Üzerine Bir İnceleme”. İstanbul Journal of Social Sciences 29 (2021), 1-20.
  14. Kozakoğlu, Ekrem. Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesi ve Kur’an Eğitimine Katkısı (Konya Selçuklu Mustafa Büyükkaplan Hafız İmam Hatip Ortaokulu Örneği) Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  15. Kuloğlu, Rahime vd. “Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesinin Yönetimsel Açıdan Değerlendirilmesi”. Usul İslam Araştırmaları 38/38 (2022), 139-170.
  16. Laçin Şimşek, Canan. “Okul Dışı Öğrenme Ortamları ve Fen Eğitimi”. İçinde Fen Öğretiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları, ed. Canan Laçin Şimşek, 1-23. Ankara: Pegem Akademi Yayınları, 2011.
  17. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). Millî Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Projesi. 2023. https://dogm.meb.gov.tr/pdf/Orgun_Egitimle_Birlikte_Hafizlik.pdf (erişim tarihi: 04.01.2026).
  18. Otrar, Mustafa vd. “Algılanan Hafızlık Yeterliği Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Amasya İlahiyat Dergisi Özel Sayı (2026), 448-501.
  19. Özyılmaz, Ömer. Osmanlı Medreselerinin Eğitim Programları. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı, 2002.
  20. Pargament, Kenneth I. vd. “The Brief RCOPE: Current Psychometric Status of a Short Measure of Religious Coping”. Religions 2/1 (2011), 51-76.
  21. Sarı, Enver. “Öğretmen Adaylarının Değer Tercihleri: Giresun Eğitim Fakültesi Örneği”. Değerler Eğitimi Dergisi 3/10 (2005), 73-88.
  22. Tarhan, Hümeyra vd. “Proje Anadolu İmam Hatip Liselerinin Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi”. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi 12/2 (2021), 481-516.
  23. Tozlu, Necmettin vd. “Avrupa Birliğine Uyum Çerçevesinde Değerler Eğitimi”. İçinde, Değerler ve Eğitimi, ed. Recep Kaymakcan vd., 177-186. İstanbul: Dem Yayınları, 2013.
  24. Tuncel, Emrullah. “Örgün Eğitim Eşliğinde Hafızlık Deneyimine Dair Nitel Bir Araştırma: İlk Emir Koleji Örneği”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/1 (2022), 233-261.
  25. Uğur, Elif. İdareci, Öğretici ve Öğrenci Görüşlerine Göre Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Uygulamasının Değerlendirilmesi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  26. Yazır, Elmalılı Muhammed Hamdi. Hak Dini Kur’an Dili. Sadeleştiren: E. Işık vd. İstanbul: Azim Dağıtım, 2000.
  27. Yetimova, Pakize. Ortaokula Devam Eden Öğrencilerin Hafızlık Eğitiminde Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerilerine Yönelik Bir Araştırma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
  28. Yeşilbaş Özenç, Yasemin. “Eğitim Araştırmalarında Durum Çalışması Deseni Nasıl Kullanılır?”. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi (UEMAD) 1/2 (2022), 57-67.
  29. Yıldırım, Seyhan. Sosyolojik Açıdan Hafızlık Eğitimi Alan Öğrenciler: Elâzığ Örneği. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
  30. Yıldız, Fikret. Hafızlık Eğitiminde Ergenlik Dönemine Bağlı Yaşanılan Problemler (Eskişehir İli Örneği) Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  31. Yin, Robert K. Durum Çalışması Araştırması Uygulamaları. çev. İlhan Günbayı. Ankara: Nobel Yayınları, 2017.
  32. Yusufoğlu, Kevser. İmam Hatip Ortaokullarında Örgün Eğitimle Hafızlık Projesinin Uygulanması ve Yönetimine Dair Paydaş Görüşlerinin İncelenmesi. İstanbul: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
  33. Zengin, Mahmut. “Bir Uygulama Modeli Olarak Avustralya’daki Okullarda Değerler Eğitimi”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 10/52 (2017), 866-883.
  34. Zengin, Mahmut vd. “Öğrencilerin Proje Anadolu İmam Hatip Liselerini Tercih Nedenleri ve Mesleki Eğilimleri”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 54 (2020), 403-431.