Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightKorelasyon analizi sonuçları, öğretmen öznel iyi oluşu ile mesleki tükenmişlik arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu araştırma öğretmen öznel iyi oluşu, mesleki tükenmişlik ve manevi yönelim arasındaki ilişkileri incelemeyi ve öğretmen öznel iyi oluşunun mesleki tükenmişlik üzerindeki etkisinde manevi yönelimin rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Isparta ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okullarda görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 406 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği, Mesleki Tükenmişlik Ölçeği ve Manevi Yönelim Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler kullanılmış, değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve yordayıcı ilişkiler regresyon analizleriyle test edilmiştir. Manevi yönelimin aracılık rolü Hayes’in PROCESS Macro Model 4 yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, öğretmen öznel iyi oluşu ile mesleki tükenmişlik arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Öğretmen öznel iyi oluşu ile manevi yönelim arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Buna karşılık manevi yönelim ile mesleki tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Regresyon analizleri, öğretmen öznel iyi oluşunun mesleki tükenmişliği negatif yönde ve anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Öğretmen öznel iyi oluşu aynı zamanda manevi yönelimin anlamlı bir yordayıcısıdır. Ancak öğretmen öznel iyi oluşu kontrol edildiğinde manevi yönelimin mesleki tükenmişliği anlamlı biçimde yordamadığı belirlenmiştir. Aracılık analizleri sonucunda, manevi yönelimin öğretmen öznel iyi oluşu ile mesleki tükenmişlik arasındaki ilişkide aracı bir rol üstlenmediği tespit edilmiştir. Bu bulgu, öğretmen öznel iyi oluşu ile mesleki tükenmişlik arasındaki ilişkide doğrudan bir etkileşim olabileceğine işaret etmektedir. Dolayısıyla mesleki tükenmişliğin öncelikle örgütsel bağlam içinde şekillenen iş yükü, rol çatışması, zaman baskısı ve kurumsal destek düzeyi gibi yapısal değişkenlerle yakından ilişkili bir olgu olarak değerlendirilmesinin daha açıklayıcı olduğunu göstermektedir. Manevi yönelim ise öğretmen öznel iyi oluşu ile anlamlı biçimde ilişkili olmakla birlikte, mesleki tükenmişliğin doğrudan açıklanmasında bağımsız bir belirleyici olarak görünmemektedir. Bu durum, manevi yönelimin daha çok bireyin mesleki yaşantılarını anlamlandırma, değerler çerçevesinde konumlandırma ve öznel değerlendirme süreçleriyle ilişkili bir boyut olarak ele alınabileceğini fakat örgütsel temelli tükenmişlik süreçlerini tek başına açıklamada yeterli olmadığını ortaya koymaktadır.
Abstract
This study aims to examine the relationships among teacher subjective well-being, occupational burnout, and spiritual orientation, and to evaluate the role of spiritual orientation in the effect of teacher subjective well-being on occupational burnout. The study was conducted using a correlational design within the framework of quantitative research methods. The study group consisted of 406 teachers working in public schools affiliated with the Ministry of National Education in the province of Isparta who voluntarily participated in the research. Data were collected using the Teacher Subjective Well-Being Scale, the Occupational Burnout Scale, and the Spiritual Orientation Scale. In the data analysis process, descriptive statistics were employed, relationships among variables were examined through Pearson correlation analysis, and predictive relationships were tested using regression analyses. The mediating role of spiritual orientation was evaluated using Hayes’ PROCESS Macro Model 4. The correlation analysis revealed a negative and moderate statistically significant relationship between teacher subjective well-being and occupational burnout. A positive and statistically significant relationship was found between teacher subjective well-being and spiritual orientation. In contrast, no statistically significant relationship was found between spiritual orientation and occupational burnout. Regression analyses demonstrated that teacher subjective well-being significantly and negatively predicted occupational burnout. It also significantly and positively predicted spiritual orientation. However, when teacher subjective well-being was controlled, spiritual orientation did not significantly predict occupational burnout. The mediation analyses revealed that spiritual orientation did not assume a exhibit role in the relationship between teacher subjective well-being and occupational burnout. This finding indicates that there may be a direct effect in the relationship between teacher subjective well-being and occupational burnout. Accordingly, occupational burnout appears to be more adequately explained as a phenomenon shaped by organizational conditions such as workload, role conflict, time pressure, and institutional support. Although spiritual orientation is significantly associated with teacher subjective well-being, it does not function as an independent determinant of occupational burnout. Rather, it may be understood as a dimension related to individuals’ meaning-making processes and subjective evaluations of their professional experiences, yet it is not sufficient on its own to explain burnout rooted in organizational conditions.