KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 1

TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN FİNANSMAN YAPISI ve SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

Ali KONAK
Dilek MÜTEVELLİ
Sayfa
123–140
Yayın Tarihi
2019-04-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durumda katsayı birden küçük olduğu için, Husted (1992) ve Quintos (1995)’modeline göre, Türkiye'de ilgili dönemde cari açığın, zayıf formda sürdürülebilir olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cari işlemler açığı, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde makroekonomik dengenin sağlanmasında önemli bir araçtır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Cari işlem açıklarının varlığı en genel tabirle bir ülkenin gelirinden fazla harcama yapmasından, tasarrufundan fazla yatırım yapmasından, mal ve hizmet ihracatı ile ithalatı arasındaki farktan ya da net dış varlıklarındaki azalmalardan kaynaklanan bir durumdur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durumda katsayı birden küçük olduğu için, Husted (1992) ve Quintos (1995)’modeline göre, Türkiye'de ilgili dönemde cari açığın, zayıf formda sürdürülebilir olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Cari İşlem Açıkları · Sürdürülebilirlik · İhracat

Özet

Cari işlemler açığı, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde makroekonomik dengenin sağlanmasında önemli bir araçtır. Özellikle son dönemlerde cari açığın kriz göstergesi olarak da ifade bulması konuyu daha da önemli hale getirmiştir. Cari işlem açıklarının varlığı en genel tabirle bir ülkenin gelirinden fazla harcama yapmasından, tasarrufundan fazla yatırım yapmasından, mal ve hizmet ihracatı ile ithalatı arasındaki farktan ya da net dış varlıklarındaki azalmalardan kaynaklanan bir durumdur. Ekonomiler açısından cari işlem açıklarının varlığından ziyade, nedenleri ve nasıl finansman edildiği ya da sürdürülebilirliği tartışma konusudur. Bu konuya açıklık getirmek amacıyla hazırlanan bu çalışmada Türkiye’de cari işlem açıklarının sürdürülebilirliği 1992:1-2017:10 dönemine ait aylık verilerle Husted (1992) tarafından geliştirilen dönemler arası bütçe kısıtı (denge) modeli kullanılarak analiz edilmektedir. İhracat ve ithalat değişkenleri kullanılarak cari işlem açığının sürdürülebilir olup olmadığı ADF birim kök testi, Johansen eşbütünleşme testi, Engle-Granger eşbütünleşme ve hata düzeltme modelleri ile test edilmiştir. Johansen Eşbütünleşme testi sonucunda seriler arasında eş-bütünleşme ilişkisinin var olduğu ve uzun dönem eş-bütünleşme katsayısının 0.77 çıktığı, dolayısıyla ithalat giderlerinin %77’ sini ihracat gelirleri ile karşıladığı görülmektedir. Bu durumda katsayı birden küçük olduğu için, Husted (1992) ve Quintos (1995)’modeline göre, Türkiye'de ilgili dönemde cari açığın, zayıf formda sürdürülebilir olduğu tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KONAK, A., MÜTEVELLİ, D. (2019). TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN FİNANSMAN YAPISI ve SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 23 - Sayı: 1, 123–140. https://ajindex.com/articles/124493

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Açıkgöz, Ş. ve Akçağlayan, A. (2014). Türkiye’de Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliği, Ege Akademik Bakış. 14(1), ss. 83-97.
  2. Ağaslan, E. ve Akçoraoğlu, A. (2007). Türkiye’de Cari İşlemler Hesabının Boyutu ve Sürdürülebilirliği. 8.Türkiye Ekonometri ve İstatistik Kongresi, 24-25 Mayıs 2007. Malatya: İnönü Üniversitesi.
  3. Akan, Y. ve Kanca, O. C. (2015). Türkiye’de Dış Borçlanma, Büyüme ve Enflasyon İlişkisi: Var Yaklaşımı (1980-2013). Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(3), ss. 1-22.
  4. Akçayır, Ö. ve Albeni, M. (2016). ̋Türkiye’de Kronikleşen Cari Açıkların Sürdürülebilirlik Analizi, Siyaset. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi,4(3), ss. 35-62
  5. Alagöz, M., Işık N. ve Delice, G. (2006). Finansal Krizler İçin Erken Uyarı Sinyali Olarak Cari Hesap Göstergeleri. H. Seyidoğlu ve R. Yıldız (Ed.), Ekonomik Kriz Öncesi Erken Uyarı Sistemleri (s. 345-374). İstanbul:
  6. Arıkan Yayınevi.
  7. Altunöz, U. (2014). Cari Açık Sorununun Temel Nedenleri ve Sürdürülebilirliği: Türkiye Örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1( 2), ss. 115-132.
  8. Babaoğlu, B. (2005). Türkiye’de Cari İşlemler Dengesi Sürdürülebilirliği (Uzmanlık Yeterlilik Tezi). TCMB İstatistik Genel Müdürlüğü, Ankara.
  9. Baharumshah, A.Z., E. Lau ve S. Fountas (2003). On the Sustainability of Current Account Deficits: Evidence From Four ASEAN Countries, Journal of Asian Economics, 14(3), ss. 465-487.
  10. Bektaş, V. (2017). Gelişmekte Olan Ülkelerde Cari Açıkların Sürdürülebilirliği: Bir Panel Veri Analizi. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), ss. 51-66.
  11. Berke, B. (2009). Türkiye'de Cari açığın Sürdürülebilirliği: Parçalı Eşbütünleşme Analizi. Akdeniz University Faculty of Economics & Administrative Sciences Faculty Journal/Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), ss. 117-145
  12. Çil, A. B. (2015). Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi İle Sınanması. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(2), ss.135-149.
  13. Dornbusch, R. ve Fischer, F. (1990). Macroeconomics McGraw-Hill. International Editions. Edwards, S. (2005). Is The U.S. Current Account Deficits Sustainable? And If Not, How Costly Is Adjustment Likely to be?, NBER Working Papers. No:11541, National Bureau of Economic Research,Inc. Eğilmez, M. (2013). Cari Açığın Oluşumu ve Finansmanı. Erişim Adresi (02.19.2018): http://www.mahfiegilmez.com/2013/01/cari-acgn-olusumu-ve-finansman.html
  14. Eğilmez, M. (2014). Ödemeler Dengesini