Dergiler / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2014 / Cilt: 183 - Sayı: 183

TÜRK LEHÇELERİNDEKİ MÜŞTEREKLER ÜZERİNE

COMMON FEATURES OF THE TURKISH DIALECTS

Sayfa
197–249
Yayın Tarihi
2014-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diğer taraftan Sovyetler Birliğinin etnik ve bölgesel milliyetçiliği teşvik ve kışkırtması sınırları keskinleştirirken kardeş toplulukları birbirinden uzaklaştırmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Adriyatikten Çin Seddine uzanan geniş bölgede yirminin üzerinde Türk yazı dili, farklı varjantlarıyla üç farklı alfabe ile yazılmaktadır. 20. asra aynı alfabeyi kullanan iki farklı yazı dili ile giren Türk dili, uygulanan politikalar ve alınan siyasi kararlarla 20 asrın sonunda çok farklı yazı dillerine sahip olmuştur. 19. yüzyılda esaslarını Çarlık Rusyasının belirlediği dil politikaları, dağılan Sovyetler Birliği döneminde acımasız bir şekilde uygulanmış, yaratılan sun’i yazı dilleri Türk dünyasını birbirini anlamaz hale getirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Adriyatikten Çin Seddine uzanan geniş bölgede yirminin üzerinde Türk yazı dili, farklı varjantlarıyla üç farklı alfabe ile yazılmaktadır. 20. asra aynı alfabeyi kullanan iki farklı yazı dili ile giren Türk dili, uygulanan politikalar ve alınan siyasi kararlarla 20 asrın sonunda çok farklı yazı dillerine sahip olmuştur. 19. yüzyılda esaslarını Çarlık Rusyasının belirlediği dil politikaları, dağılan Sovyetler Birliği döneminde acımasız bir şekilde uygulanmış, yaratılan sun’i yazı dilleri Türk dünyasını birbirini anlamaz hale getirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Diğer taraftan Sovyetler Birliğinin etnik ve bölgesel milliyetçiliği teşvik ve kışkırtması sınırları keskinleştirirken kardeş toplulukları birbirinden uzaklaştırmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk lehçeleri · Türk yazı dilleri · ortak kelimeler

Özet

Adriyatikten Çin Seddine uzanan geniş bölgede yirminin üzerinde Türk yazı dili, farklı varjantlarıyla üç farklı alfabe ile yazılmaktadır. 20. asra aynı alfabeyi kullanan iki farklı yazı dili ile giren Türk dili, uygulanan politikalar ve alınan siyasi kararlarla 20 asrın sonunda çok farklı yazı dillerine sahip olmuştur. 19. yüzyılda esaslarını Çarlık Rusyasının belirlediği dil politikaları, dağılan Sovyetler Birliği döneminde acımasız bir şekilde uygulanmış, yaratılan sun’i yazı dilleri Türk dünyasını birbirini anlamaz hale getirmiştir. Diğer taraftan Sovyetler Birliğinin etnik ve bölgesel milliyetçiliği teşvik ve kışkırtması sınırları keskinleştirirken kardeş toplulukları birbirinden uzaklaştırmıştır.

Abstract

Over twenty Turkish written languages spreading in the extensive region from Adriatic to the Great Wall of China are written with three different alphabets in different versions. The Turkish language entered into the 20th century together with two different written languages using the same alphabet and possessed quite different written languages in accordance with policies and political decisions at the end of 20th century. In the 19th century, language policies rules of which were determined by the Tsardom of Russia were conducted during the period of crumbling Soviet Russia mercilessly and artificial written languages led to the incomprehension problems among Turkish world. In other respects, the promotion and incitement of ethnical and regional nationalism by Soviet Union made the borders clearer and more explicit and accordingly made brother communities become more distant from one another.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KORAŞ, H. (2014). TÜRK LEHÇELERİNDEKİ MÜŞTEREKLER ÜZERİNE. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 183 - Sayı: 183, 197–249. https://ajindex.com/articles/124407

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. AKAR, Ali (2005),
  2. Türk Dili Tarihi, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
  3. ARAT, Reşit Rahmeti (1987), “Dil Meseleleri ve Türk Dili”, Makaleler I, (hzl. O. F. Sertkaya), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, s. 325-332.
  4. ARAT, Reşit Rahmeti (1987), “Türk Şivelerinin Tasnifi” Makaleler I, (hzl. O. F. Sertkaya), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, s. 69-149.
  5. ARAT, Reşit Rahmeti (1976), “Türk Milletinin Dili”, Türk Dünyası El Kitabı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, s. 131-141.
  6. AYDOĞDU, Özkan (2009), “Divanu Lügati’t-Türk’te Geçen Türk Boyları ve Boylara Ait Dil Özellikleri”, Zeitschriftfür die Welt der Türken, Vol 1, No 1, s. 55-81.
  7. BİNLER, Mehmet Ziya (2007), Türk Dünyası Aile ve Akrabalık Terimleri Sözlüğü, Selenge Yayınları,
  8. İstanbul.
  9. BURAN, Ahmet (2007),
  10. Kurşunlanan Türkoloji, Manas Yayıncılık, Elazığ. BURAN, Ahmet-Alkaya, Ercan (1999),
  11. Çağdaş Türk Lehçeleri, Türkiye ve Türk Dünyası İktisadi ve Sosyal Araştırmalar Vakfı Elazığ Şubesi Yayınları,
  12. Elazığ. CAFEROĞLU, Ahmet (1984),
  13. Türk Dili Tarihi, Enderun Kitabevi, 3. Baskı, İstanbul, s. (Türk Dili Tarihi I) 103-202; (Türk Dili Tarihi II) 1-48.
  14. ÇOBAN, M. Selda (2005), Divanu Lügati’t-Türk’te Geçen Oğuzca Kayıtlı Dil Malzemesi, (A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek lisans Tezi), Ankara.
  15. ÇOBANOĞLU, Özkul (2004), Türk Dünyası Ortak Atasözleri Sözlüğü, AtaTürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,
  16. Ankara.
  17. DOERFER, Gerhard (1992), “Türk Şiveleri mi, Türk Dilleri mi? Türk Dilleri ”, Türkoloji Eleştirileri, (M. Ölmez’in çevirdiği 9 Kasım 1992 tarihli Cumhuriyet Gazetesi’ndeki aynı başlıklı yazı), s. 291-293.
  18. DOĞAN, Levent (2007), “Azerbaycan Türkçesi” Çağdaş Türk Lehçeleri El kitabı, (Ed. Levent doğan), 1. Baskı,
  19. Kriter Yayınları, İstanbul, s. 1-51.
  20. EMRE, Ahmet Cevat (1949), Türk Lehçelerinin Mukayeseli Grameri I Fonetik, TDK İstanbul.
  21. ERCİLASUN, A Bican (Ed.) (2007),
  22. Türk Lehçeleri Grameri, Akçağ Yayınları,
  23. Ankara.
  24. ERCİLASUN, A. Bican (1993), “Türk Dünyasında Alfabe ve Dil” Türk Dünyası Üzerine İncelemeler, Akçağ Yayınları, Ankara, s. 56-64.
  25. ERCİLASUN, A. Bican (1993), “Türk Dünyasının Dil Birliği Meselesi”, Türk Dünyası Üzerine İncelemeler, Akçağ Yayınları, Ankara, s. 65-75.
  26. ERCİLASUN, Ahmet Bican (1991), “Söz Başı”, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I, Kültür Bakanlığı, Ankara, s. X-XIII. ERCİLASUN, A. Bican (Ed) (1991), Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I, Kültür Bakanlığı Yayınları,
  27. Ankara.
  28. EREN, Hasan (1993), “Yazı Reformları Karşısında”, Türk Di