Dergiler / Mülkiye Dergisi / 2025 / Cilt: 49 Sayı: 1

Kültürel Temellük Kavramının Eleştirel Bir Perspektifle İncelenmesi

Ali Eşref Keleş(ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ, ARDAHAN İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ, SOSYOLOJİ PR.)0000-0001-5453-4022
Hüseyin Türk(ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ, ARDAHAN İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ, UYGULAMALI SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0003-3231-8278
Sayfa
104–118
Yayın Tarihi
2025-03-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kültürel el koyma kendi kültürlerinde geçinen ezilen toplumların geleceklerini tehdit ettiğin için, etik olmayan ve egemenlerin kazanç ve kar sağladığı için durdurulması gereken bir pratiktir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma kültürel el koyma veya temellük eyleminin tarihsel bir bağlamda ele alarak şimdiye kadar Türkçede ismi konmamış ve irdelenmemiş bu kavramı Türkçe okur için eleştirel giriş yapmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kültürel el koyma kavramına dair tartışmalar kökenleri 1970’lerdeki Oryantalizm ve kültüre dair tartışmalara dayansa da, bu kavram 1990’larda Kanada ve Amerika’daki yerli hakları çalışmaları sonucu olarak ortaya çıkmış ve dünyaya yayılarak bugüne kadar tartışıla durulmuştur, özellikle Batı’da.
💡
Sonuç & Katkı:Kültürel el koyma kendi kültürlerinde geçinen ezilen toplumların geleceklerini tehdit ettiğin için, etik olmayan ve egemenlerin kazanç ve kar sağladığı için durdurulması gereken bir pratiktir.
🔬Tür:Tartışma
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kültürel Temellük · Kültürel El Koyma · Kolonyalizm

Özet

Bu çalışma kültürel el koyma veya temellük eyleminin tarihsel bir bağlamda ele alarak şimdiye kadar Türkçede ismi konmamış ve irdelenmemiş bu kavramı Türkçe okur için eleştirel giriş yapmıştır. Kültürel el koyma kavramına dair tartışmalar kökenleri 1970’lerdeki Oryantalizm ve kültüre dair tartışmalara dayansa da, bu kavram 1990’larda Kanada ve Amerika’daki yerli hakları çalışmaları sonucu olarak ortaya çıkmış ve dünyaya yayılarak bugüne kadar tartışıla durulmuştur, özellikle Batı’da. Kültürel temellük egemen toplumların ve mensuplarının ezilen ve domine edilen toplumlarının ürettiği kültürel değerleri ve üretimlerini izinsiz alarak kendi zimmetine geçirmesin ve egemenlerin bunlardan maddi kazanç elde etmesini ifade eder. Bu Kültürel yağmalama, kültürel temellük veya kültürel el koyma olarak Türkçeye çevrilebilecek kavram, hakim Batı kültürün yerli halkların maddi varlığına, toprağına ve insanını köleleştiren kolonyal geçmiş alışkanlığının devamı olan bir ‘çalma’ geleneğinin devamı olarak bu eğilimlerin kültürel alanda devamlığını ifade eder. Kültürel temellük ötekinin kimliğini, hikâyesini, kültürünü ve kültürel otantikliğin tehdit eder. Kültürel el koyma kendi kültürlerinde geçinen ezilen toplumların geleceklerini tehdit ettiğin için, etik olmayan ve egemenlerin kazanç ve kar sağladığı için durdurulması gereken bir pratiktir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keleş, A. E., Türk, H., *, A. E. K. (2025). Kültürel Temellük Kavramının Eleştirel Bir Perspektifle İncelenmesi. Mülkiye Dergisi, Cilt: 49 Sayı: 1, 104–118. https://ajindex.com/articles/1235930

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. https://theconversation.com/cultural-appropriation-when-borrowing-becomes-exploitation-57411. Son erişim tarihi, 11.03.2025.
  2. Berardi F (2015). Heroes Mass Murder and Suicide. London: Verso.
  3. Crane W (2018a). Cultural Formation and Appropriation In the Era of Merchant Capitalism. Historical Materialism, 26(2), 242-270.
  4. Crane W (2018b). Kültürel Temellük Kavramındaki Özcülüğü Aşmak. https://www.e-skop.com/skopbulten/kulturel-temelluk-kavramindaki-ozculugu-asmak/3948. Son erişim tarihi, 11.03.2025. Freire J Gertner R ve Gertner D (2022). Cultural Appropriation and Destination Brands. Geo Journal of Tourism and Geosites, 40(1), 79-88.
  5. Graeber D ve Wengrow D (2021). The Dawn of Everything: A New History of Humanity. London: Penguin UK.
  6. Haynes P (2021). The Ethics and Aesthetics of Intertextual Writing: Cultural Appropriation and Minor Literature. The British Journal of Aesthetics, 61(3), 291-306.
  7. Hooks Bell (2014). Black Looks: Race and Representation (2nd edition). New York: Routledge.
  8. Kane J E (2021). What Is Cultural Appropriation, and How Does It Differ from Cultural Appreciation? The Conversation. https://theconversation.com/what-is-cultural-appropriation-and-how-does-it-differ-from-cultural-appreciation-162331. Son erişim tarihi, 11.03.2025.
  9. Kleinman A ve Kleinman J (1996). The Appeal of Experience; the Dismay of Images: Cultural Appropriations of Suffering in Our Times. Daedalus, 125(1), 1-23.
  10. Loar M P ve MacDonald C (2017). Rome, Empire of Plunder: The Dynamics of Cultural Appropriation. Cambridge: Cambridge University Press.
  11. Lindqvist S (2007). Terra Nullius: A Journey Through No One's Land. New York: The New Press.
  12. Nicholas G (2017). Victoria’s Secret Does It Again: Cultural Appropriation. The Conversation. https://theconversation.com/victorias-secret-does-it-again-cultural-appropriation-87987. Son erişim tarihi, 19.11.2024.
  13. Oluo I (2019). So You Want to Talk About Race. New York: Hachette UK.
  14. Reire J Gertner R ve Gertner D (2022). Cultural Appropriation and Destination Brands. Geo Journal of Tourism and Geosites, 40(1), 79-88.
  15. Rogers R A (2006). From Cultural Exchange to Transculturation: A Review and Reconceptualization of Cultural Appropriation. Communication theory, 16(4), 474-503.
  16. Samson C (2020). A World You Do Not Know: Settler Societies, Indigenous Peoples and the Attack on Cultural Diversity. London: University of London.
  17. Said E W (2012). Culture and Imperialism. New York: Vintage.
  18. Whitney J (2017). Braid Rage: Is Cultural Appropriation Aarmless Borrowing or a Damaging Act? The Conversation. https://theconversation.com/braid-rage-is-cultural-appropriation-harmless-borrowing-or-a-damaging-act-77920. Son erişim tarihi, 11.03.2025.
  19. Young James O ve Conrad G Brunk (2009). The Ethics of Cultural Appropriation, Malden, MA: Wiley-Blackwell.
  20. Young J O (2010). Cultural Appropriation and the Arts. Oxford: John Wiley & Sons.