Dergiler / Mülkiye Dergisi / 2026 / Cilt: 50 Sayı: 3

Türkiye’de Pandeminin Ardından İstihdam Yapısının Dönüşümü: Zamana Bağlı Eksik İstihdam Üzerinden Bir Değerlendirme

The Transformation of Employment Structure in Türkiye After the Pandemic: An Assessment Through Time-Related Underemployment

Osman Berke Duvan(BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3711-8454
Sayfa
787–823
Yayın Tarihi
2026-09-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında çalışma süreleri temelinde belirgin bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında istihdam yapısında ortaya çıkan dönüşümü, zamana bağlı eksik istihdam ve arzu edilen çalışma süresine ulaşabilen (yeterli süreli) istihdam ayrımı çerçevesinde, incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın temel amacı, pandemi sonrasında istihdam niteliğinde yaşanan değişime dikkat çekmek ve çalışma süreleri bakımından büyüme-istihdam ilişkisinin nasıl farklılaştığını analiz etmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında çalışma süreleri temelinde belirgin bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2014 Verileri
⚙️Değişkenler:Zamana Bağlı Eksik İstihdam · İstihdam Niteliği · İstihdam Esnekliği

Özet

Bu çalışma, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında istihdam yapısında ortaya çıkan dönüşümü, zamana bağlı eksik istihdam ve arzu edilen çalışma süresine ulaşabilen (yeterli süreli) istihdam ayrımı çerçevesinde, incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, pandemi sonrasında istihdam niteliğinde yaşanan değişime dikkat çekmek ve çalışma süreleri bakımından büyüme-istihdam ilişkisinin nasıl farklılaştığını analiz etmektir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verileriyle 2014 Ocak-2026 Mart dönemi analiz edilmiştir. Mevsim etkilerinden arındırılmış zamana bağlı eksik istihdam serisi tamamlayıcı işgücü göstergelerinden yararlanılarak türetilmiş; söz konusu göstergedeki yapısal kırılmalar Bai-Perron çoklu yapısal kırılma testi ile incelenmiştir. Ayrıca büyümenin istihdam yaratma kapasitesi, ‘yeterli süreli istihdam’ ve ‘zamana bağlı eksik istihdam’ ayrımında çıktı-istihdam esneklikleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında çalışma süreleri temelinde belirgin bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir. Pandemi öncesinde işgücü piyasasındaki belirleyici atıl kapasite göstergesi işsizlik iken, pandemi sonrasında zamana bağlı eksik istihdam hızla artarak işsiz sayısını aşmıştır. İstihdam artışının giderek daha büyük bir bölümünün bu gruptan kaynaklandığı, yeterli süreli istihdamın ise zayıflayarak 2024 sonrasında gerileme eğilimine girdiği görülmektedir. Benzer şekilde büyümenin istihdam esnekliği pandemi sonrasında artmış olmakla birlikte, bu artışın önemli bir bölümünün zamana bağlı eksik istihdamdan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, pandemi sonrasında Türkiye işgücü piyasasında ekonomik uyum mekanizmalarının giderek daha fazla çalışma süreleri üzerinden gerçekleştiğini ve istihdamın niteliğinde belirgin bir zayıflama yaşandığını göstermektedir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan işgücü verileri kullanılarak 2014 Ocak-2026 Şubat dönemi analiz edilmekte, zamana bağlı eksik istihdam serisi alternatif işgücü göstergelerinden yararlanılarak türetilmektedir. Ayrıca büyümenin istihdam yaratma kapasitesi, çıktı-istihdam esneklikleri aracılığıyla incelenmekte ve bu esneklikler tam zamanlı ve zamana bağlı eksik istihdam bileşenlerine ayrıştırılmaktadır. Bu yaklaşım, büyümenin istihdamın niceliği kadar niteliği üzerindeki etkilerinin de daha ayrıntılı biçimde değerlendirilmesine imkân sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, pandemi sonrasında Türkiye’de işgücü piyasasında belirgin bir yapısal dönüşüm yaşandığını göstermektedir. Pandemi öncesi dönemde işgücü piyasasındaki atıl kapasitenin temel belirleyicisi işsizlik iken, pandemi sonrasında zamana bağlı eksik istihdam hızla artarak işsiz sayısını aşmıştır. İstihdamın bileşimi incelendiğinde, toplam istihdam artışının giderek daha fazla zamana bağlı eksik istihdam tarafından sürüklendiği, tam zamanlı istihdamın ise durağanlaştığı hatta son dönemde gerilediği görülmektedir. Bu durum, işgücü piyasasında ekonomik koşullara verilen tepkilerin istihdam düzeyinden ziyade çalışma süreleri üzerinden gerçekleşmeye başladığına işaret etmektedir. Büyümenin istihdam esnekliği pandemi sonrasında artmış olmakla birlikte, bu artışın büyük ölçüde zamana bağlı eksik istihdamdan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bir başka ifadeyle, pandemi sonrası ekonomik büyümenin istihdam yaratma kapasitesi niceliksel olarak güçlenmiş, buna karşın yaratılan istihdamın niteliği zayıflamıştır. Bu durum, işgücü piyasasında emek arzı ile emek talebi arasındaki uyumsuzluğun çalışma süreleri üzerinden daha belirgin hale geldiğine işaret etmektedir.

Abstract

This study examines the transformation of employment composition in the Turkish labour market following the pandemic by distinguishing between time-related underemployment and employment in which individuals are able to work their desired number of hours (adequate-hours employment). The main objective is to highlight changes in employment quality in the post-pandemic period and to analyse how the growth-employment relationship has evolved when viewed from a working hours perspective. The analysis is based on seasonally adjusted labour market data published by the Turkish Statistical Institute covering the period from January 2014 to March 2026. The seasonally adjusted time-related underemployment series is derived from supplementary labour market indicators, and structural breaks in this series are examined using the Bai-Perron multiple structural break test. In addition, the employment-generating capacity of economic growth is analysed through output employment elasticities, distinguishing between adequate-hours employment and time-related underemployment. The findings indicate that the Turkish labour market has undergone a marked transformation in terms of working-time outcomes since the pandemic. While unemployment was the dominant indicator of labour market slack prior to the pandemic, time-related underemployment increased rapidly thereafter and eventually exceeded the number of unemployed individuals. An increasingly large share of employment growth has originated from this category, whereas adequate-hours employment has weakened and entered a declining trend after 2024. Similarly, although the employment elasticity of growth increased in the post pandemic period, a substantial part of this increase appears to have been driven by the expansion of time-related underemployment. Overall, the study shows that, in the post-pandemic Turkish labour market, adjustment mechanisms have increasingly operated through working hours rather than employment levels, contributing to a noticeable deterioration in the quality of employment.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Duvan, O. B. (2026). Türkiye’de Pandeminin Ardından İstihdam Yapısının Dönüşümü: Zamana Bağlı Eksik İstihdam Üzerinden Bir Değerlendirme. Mülkiye Dergisi, Cilt: 50 Sayı: 3, 787–823. https://ajindex.com/articles/1235865

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (65)

  1. Acun, S. (2025) “Salgından Normale Emek Piyasası: Zamana Dayalı Eksik İstihdam Analizi”, Bulletin of Economic Theory and Analysis, 10(2), 529-552.
  2. Akar, İ. ve Meçik, O. (2021) “Çalışma Yaşamında Yenilikler: Pandemi ile Dijitalleşme Deneyimi”, Journal of Life Economics, 8(4), 403-411.
  3. Akçay, Ü. (2024) Krizin Gölgesinde En Uzun Beş Yıl (2018-2023), Türkiye’de Kriz, Siyaset ve Sermaye, İstanbul: Doğan Kitap.
  4. Akçoraoğlu, A. (2010) “Employment, Economic Growth and Labor Market Performance: The Case Of Turkey”, Ekonomik Yaklaşım, 21(77), 101-114.
  5. Anadolu Ajansı (29/7/2021) “Kısa Çalışma Ödeneği, Nakdi Ücret Desteği ve İşsizlik Ödeneği Kapsamında 8 Milyon Kişiye 57 Milyar Lira Ödendi”, https://www.aa.com. tr/tr/ekonomi/kisa-calisma-odenegi-nakdi-ucret-destegi-ve-issizlik-odenegi kapsaminda-8-milyon-kisiye-57-milyar-lira-odendi/2317629, (Son Erişim Tarihi, 10/04/2026).
  6. Aren, S. (1992) İstihdam, Para ve İktisadi Politika, Ankara: Savaş Yayıncılık.
  7. Avila, D. D. ve Lunsford, K. G. (2022) “Underemployment Following the Great Recession and the COVID-19 Recession”, Economic Commentary, 2022-01, Federal Reserve Bank of Cleveland.
  8. Bai, J. ve Perron, P. (2003) “Computation and Analysis of Multiple Structural Change Models”, Journal of Applied Econometrics, 18(1), 1-22.
  9. Bamieh, O. ve Ziegler, L. (2022) “Are Remote Work Options the New Standard? Evidence from Vacancy Postings During the COVID-19 Crisis”, Labour Economics, 76, 102179, 1-9.
  10. Baştav, L. (2021) “Turkish Economic Growth: (Non) Labour Creating? (2000-2018)”, Sosyoekonomi, 29(50), 35-50.
  11. BBC News Türkçe (4/6/2023) “Devir Teslimde Yeni Maliye Bakanı Şimşek'ten 'Rasyonel Zemin' Vurgusu”, https://www.bbc.com/turkce/articles/cd1zx0y00zzo, (Son Erişim Tarihi, 11/04/2026).
  12. Beken, H. G. (2020) “COVID-19 ile Mücadelede Sosyal Koruma Sistemleri ve İşgücü Piyasaları”, Turkish Studies, 15(6), 169-187.
  13. Bulut, R. ve Pınar, C. (2020) “COVID-19 Pandemisi Döneminde Türkiye’de İstihdam ve İşsizlik”, Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 217-225.
  14. Cazes, S., A. Hijzen ve A. Saint-Martin, (2015) Measuring and Assessing Job Quality: The OECD Job Quality Framework. OECD Social, Employment and Migration Working Papers, No. 174. Paris: OECD Publishing.
  15. Çelik, A., Beyazbulut, D. ve Kandaz, Z. (2021) “Türkiye'de ve Dünyada Alternatif İşsizlik Hesaplamaları: Geniş Tanımlı İşsizlik ve Âtıl İşgücü”, Emek Araştırma Dergisi (GEAD), 12(20), 321-352.
  16. De Lucas Ancillo, A., Gavrila Gavrila, S. ve del Val Núñez, M. T. (2023) “Workplace Change within the COVID-19 Context: The New (Next) Normal”, Technological Forecasting and Social Change, 194, 122673.
  17. Dikmen, F. H. (2021) “Türkiye’de Genç Yetişkinlerde Zamana Bağlı Eksik İstihdamın Özellikleri”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(2), 211-222.
  18. Duvan, O. B. (2025) “Extraordinary Distribution Shock in Extraordinary Times: An Assessment Based on Top Industrial Enterprises in Türkiye”, Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(3), 1008-1032.
  19. Esping-Andersen, G. (1990) The Three Worlds of Welfare Capitalism, Cambridge: Polity Press.
  20. Eurofound (European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions) (2018) Non-standard Forms of Employment: Recent Trends and Future Prospects. Dublin: Eurofound.
  21. Eurofound ve ILO (International Labour Organization) (2019) Working Conditions in a Global Perspective. Luxembourg: Publications Office of the European Union; Geneva: International Labour Organization.
  22. Görmüş, A. (2019) “Türkiye’de Zamana Dayalı Eksik İstihdamın Karakteristiği: Hanehalkı İşgücü Anketlerinden Bulgular”, Sosyoekonomi, 27(40), 67-90.
  23. Gupta, H. ve Dhar, R.L. (2024) “Job Insecurity Amid the COVID-19 Pandemic and Beyond: A systematic Review and Research Agenda”, Employee Relations: The International Journal, 46(5), 1141-1171.
  24. Gürsel, S., Uysal, G. ve Durmaz, M. (2015) Düşük Büyüme Olağanüstü İstihdam Artışı, BETAM Araştırma Notu, No. 15/184, İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi.
  25. Hacker, J. S. (2019) The Great Risk Shift: The New Economic Insecurity and the Decline of the American Dream, 2. Baskı, New York: Oxford University Press.
  26. Haidar, J. ve Keune, M. (Der.) (2021) Work and Labour Relations in Global Platform Capitalism. Cheltenham, UK ve Northampton, MA: Edward Elgar Publishing.
  27. Hamilton, J. D. (2018) “Why You Should Never Use the Hodrick-Prescott Filter”, The Review of Economics and Statistics, 100(5), 831-843.
  28. Harvey, D. (2005) A Brief History of Neoliberalism, Oxford: Oxford University Press.
  29. Hodrick, R. J. ve Prescott, E. C. (1997) “Postwar U.S. Business Cycles: An Empirical Investigation”, Journal of Money, Credit and Banking, 29(1), 1-16.
  30. Hobsbawm, E. (2017) Kısa 20. Yüzyıl: 1914-1991 Aşırılıklar Çağı, İstanbul: Everest Yayınları.
  31. ILO (International Labour Organization) (1964) Employment Policy Convention (No. 122), Geneva: International Labour Organization.
  32. ILO (International Labour Organization) (2008) Beyond Unemployment: Measurement of Other Forms of Labour Underutilization, 18th International Conference of Labour Statisticians, Geneva: International Labour Office.
  33. ILO (International Labour Organization) (2013) Resolution Concerning Statistics Of Work, Employment And Labour Underutilization (ICLS/19/2013/2), Geneva: International Labour Office.
  34. ILO (International Labour Organization) (2016) Non-Standard Employment Around The World: Understanding Challenges, Shaping Prospects, Geneva: International Labour Office.
  35. ILO (International Labour Organization) (2023a) Resolution To Amend The 19th ICLS Resolution Concerning Statistics Of Work, Employment And Labour Underutilization (ICLS/21/2023/RES. II), Geneva: ILO.
  36. ILO (International Labour Organization) (2023b) Working Time And Work-Life Balance Around The World, Geneva: International Labour Office.
  37. Kalleberg, A. L. (2009) “Precarious Work, Insecure Workers: Employment Relations in Transition”, American Sociological Review, 74(1), 1-22.
  38. Kapsos, S. (2005) The Employment Intensity of Growth: Trends and Macroeconomic Determinants, Employment Strategy Papers No. 2005/12, Geneva: International Labour Office.
  39. Kara, E. (2020) “COVID-19 Pandemisi: İşgücü Üzerindeki Etkileri ve İstihdam Tedbirleri”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 7(5), 269-282.
  40. Kiss, Á., Morandini, M. C., Turrini, A. ve Vandeplas, A. (2022) Slack & Tightness: Making Sense of Post COVID-19 Labour Market Developments in the EU, European Economy Discussion Paper, 178, Brussels: European Commission.
  41. Koca, D. (2020) “Türkiye’de İşgücü Piyasasının Boyutları ve Covid-19 Döneminin İşgücü Piyasasına Etkileri”. Sosyal Çalışma Dergisi, 4(2), 69-83.
  42. Küçükali, A. ve Özmen, K. (2019) “İş ve Meslek Danışmanlarının Çalışma Hayatında Karşılaştıkları Problemler ve Eksik İstihdam Sorunu: Muş, Bitlis, Van ve Hakkâri Örneği”, İş ve Hayat, 5(10), 136-158.
  43. Kümmerling, A. ve Lehndorff, S. (2014) The Use Of Working Time-Related Crisis Response Measures During the Great Recession, Geneva: International Labour Office.
  44. Mai, Q. D, Song, L ve Donnelly R. (2023) “Precarious Employment and Well-Being: Insights from the COVID-19 Pandemic”, Work and Occupations, 50(1), 3-21.
  45. Noyan Yalman, İ., Aydın Ünal, E. ve Koşaroğlu, Ş. M. (2021) “Covid-19 Salgın Sürecinin İşgücü Piyasaları Üzerine Etkisi: Uygulamalı Bir Araştırma”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(3), 1125-1144.
  46. OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) (2018a) Good Jobs for All in a Changing World of Work: The OECD Jobs Strategy, Paris: OECD Publishing.
  47. OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) (2018b) The Future Of Social Protection: What Works For Non-Standard Workers?, Paris: OECD Publishing.
  48. OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) (2018c) OECD Economic Surveys: Turkey 2018, Paris: OECD Publishing.
  49. Perron, P. (2006) “Dealing with Structural Breaks”, S. N. Durlauf ve L. E. Blume (Der.), The New Palgrave Dictionary of Economics içinde, 2. Baskı, London: Palgrave Macmillan.
  50. Ravn, M. O. ve Uhlig, H. (2002) “On Adjusting the Hodrick-Prescott Filter for the Frequency of Observations”, Review of Economics and Statistics, 84(2), 371-376.
  51. Sarıipek, D. B., Cerev, G. ve Ayhan, E. E. (2023) “İşgücü Piyasasında Pandemi Sonrası ‘Yeni Normal’: Hibrit Çalışma ve İş-Yaşam Dengesi”, İnsan & İnsan, 10(35), 11-27.
  52. Standing, G. (2014) Prekarya: Yeni Tehlikeli Sınıf, İstanbul: İletişim Yayınları.
  53. Susanlı, Z. B. (2017) “Underemployment in the Turkish Labor Market”, Sosyoekonomi, 25(33), 157-173.
  54. Tatar, M. ve Ergün, S. (2021) “Covid-19 Salgınının Türkiye İşgücü Piyasasına Yansımaları”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 8(4), 46-60.
  55. TRT Haber (4/4/2018) “900 Bin Taşeron İşçi Kadroya Kavuştu”, https://www.trthaber. com/haber/ekonomi/900-bin-taseron-isci-kadroya-kavustu-358737.html, (Son Erişim Tarihi, 10/04/2026).
  56. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) (2021) Hanehalkı İşgücü Araştırmasında Yapılan Düzenlemelere İlişkin Metodoloji Dokümanı, Ankara: TÜİK.
  57. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) (2025) İşgücü İstatistikleri: Aylık, Çeyreklik ve Yıllık Göstergeler (Metodolojik Açıklama Dokümanı), Ankara: TÜİK.
  58. UN (United Nations) (2015) Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1), New York: United Nations.
  59. Wilkins, R. (2007) “The Consequences of Underemployment for the Underemployed”, Journal of Industrial Relations, 49(2), 247-275.
  60. Yavaş, O. ve Coşan, B. (2024) “Bizim Neyimiz Eksik? Zamana Bağlı Eksik İstihdama Yönelik Nicel Bir Analiz”, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 87, 126-141.
  61. Yeldan, E. ve Ercan, H. (2011). Growth, Employment Policies And Economic Linkages: Turkey, Employment Working Paper No. 84, Geneva: International Labour Office.
  62. Yükseler, Z. (2020). Koronavirüs (COVID-19) Salgınının İstihdam ve Büyümeye Etkisi, Çalışma Notu, ResearchGate.
  63. Yükseler, Z. (2026). 2022-2025 Dönemi SGK Temel Göstergeleri, Çalışma Notu, 23 Mart.
  64. Anadolu Ajansı (29/7/2021) “Kısa Çalışma Ödeneği, Nakdi Ücret Desteği ve İşsizlik Ödeneği Kapsamında 8 Milyon Kişiye 57 Milyar Lira Ödendi”, https://www.aa.com. tr/tr/ekonomi/kisa-calisma-odenegi-nakdi-ucret-destegi-ve-issizlik-odenegi kapsaminda-8-milyon-kisiye-57-milyar-lira-odendi/2317629, (Son Erişim Tarihi, 10/04/2026).
  65. BBC News Türkçe (4/6/2023) “Devir Teslimde Yeni Maliye Bakanı Şimşek'ten 'Rasyonel Zemin' Vurgusu”, https://www.bbc.com/turkce/articles/cd1zx0y00zzo, (Son Erişim Tarihi, 11/04/2026).