KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gençlik Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 36

Sanal Ortamlardaki Gizli Tehlike: Çevrim İçi Çocuk İstismarı

The Hidden Danger in Virtual Environments: Online Child Exploitation

Yahya Aktu(Siirt Üniversitesi)0000-0002-5540-7399
Sayfa
62–83
Yayın Tarihi
2025-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sosyal medyanın ve sohbet odalarının kullanılmasıyla birlikte çevrimiçi çocuk istismarı giderek yaygınlaşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca gün geçtikçe çevrim içi istismarcılar yeni stratejiler kullanmaktadırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çevrim içi Çocuk İstismarı · İstismarcı Profili · Çevrim içi İstismar Süreci

Özet

Sosyal medyanın ve sohbet odalarının kullanılmasıyla birlikte çevrimiçi çocuk istismarı giderek yaygınlaşmaktadır. Ayrıca gün geçtikçe çevrim içi istismarcılar yeni stratejiler kullanmaktadırlar. Çevrim içi çocuk istismarı, sanal platformlarda istismarcı ile mağdur arasında başlayan sosyal ilişkinin cinsel içerikli mesaj ve görsellerle tehdit ettiği uygunsuz bir cinsel ilişkiye zorlandığı süreçtir. Çevrim içi çocuk istismarı küresel bir problem olmasına rağmen alan çalışanlarının, eğitimcilerin ve ebeveynlerin bu olguyla ilgili farkındalık düzeyleri düşüktür. Bu çalışmanın amacı çevrim içi çocuk istismarı kavramının tematik değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Bu derlemede çevrim içi çocuk istismarı kavramının tanımı, risk faktörleri, koruyucu faktörler, sonuçları, istismarcıların profili, çevrim içi istismar süreci modelleri, çevrim içi çocuk istismarının ölçülmesi, önleme ve müdahale stratejileri konularına yer verilmiştir. Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Online child abuse is a growing problem due to the widespread use of social media and chat rooms. In addition, online abusers are increasingly employing new tactics. Online child abuse is the process by which a social relationship that begins on virtual platforms is forced into an inappropriate sexual relationship through the use of sexually explicit messages and images. Online child abuse is a worldewide problem, yet there is a little awareness among field workers, educators and parents. The current study aims to thematically evaluate the concept of online child abuse. The study covers the definition of online child abuse, risk and protective factors, consequences, abuser profiles, models of the online abuse process, measurement of online child abuse and prevention and intervention strategies. The research findings were analyzed in relation to the existing literature and recommendations were proposed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktu, Y. (2025). Sanal Ortamlardaki Gizli Tehlike: Çevrim İçi Çocuk İstismarı. Gençlik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 36, 62–83. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1616031

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Akbaş, S. Y. (2023). Online grooming: Çocuk ve ergenlerde çevrimiçi istismar yaşantıları [Yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
  2. Aktu, Y. (2024a). Çevrimiçi Çocuk İstismarı Riski Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,(62), 369-378. https://doi.org/10.30794/pausbed.1431239
  3. Aktu, Y. (2024b). Self-esteem, family support and online grooming risk among adolescents: The role of problematic ınternet usage. Child Abuse Review, 33(6), e70007. https://doi.org/10.1002/car.70007
  4. Aktu, Y. ve Dilekmen, M. (2021). Çocuk İstismarına İlişkin Bilişler Ölçeği: Ebeveyn formu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(Ek 1), 388-404. https://doi.org/10.18863/pgy.995589
  5. Batool, S. (2020). Exploring vulnerability among children and young people who experience online sexual victimisation [Doctoral dissertation]. University of Central Lancashire. https://clok.uclan.ac.uk/34898/?template=default_internal adresinden 20.05.2025 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  6. Bayrak, N. G. (2022). Sanal platformlarda çocukları bekleyen tehlike: “Çevrimiçi cinsel istismar”. Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 48-57.
  7. Borj, P. R., Raja, K. ve Bours, P. (2023). Online grooming detection: A comprehensive survey of child exploitation in chat logs. Knowledge-Based Systems, 259, 110039. https://doi.org/10.1016/j.knosys.2022.110039
  8. Budrionis, R. ve Jongsma Jr., A. E. (2015). The sexual abuse victim and sexual offender treatment planner, with DSM 5 updates. John Wiley and Sons.
  9. Calvete, E., Orue, I. ve Gámez-Guadi, M. (2022). A preventive intervention to reduce risk of online grooming among adolescents. Psychosocial Intervention, 31(3), 177-184. https://doi.org/10.5093/pi2022a14
  10. Can, N. (2022). Çocuğun sanal cinsel istismarı. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 50, 115-138. https://doi.org/10.54049/taad.1093111
  11. DeMarco, J. N., Cheevers, C., Davidson, J., Bogaerts, S., Pace, U., Aiken, M., Caretti, V., Schimmenti, A. ve Bifulco, A. (2017). Digital dangers and cyber-victimisation: a study of European adolescent online risky behaviour for sexual exploitation. Clinical Neuropsychiatry, 14(1), 104-112. https://repository.uel.ac.uk/item/84x42 (Erişim Tarihi: 20.05.2025).
  12. Elliott, I. A. (2017). A self-regulation model of sexual grooming. Trauma, Violence, & Abuse, 18(1), 83-97. https://doi.org/10.1177/1524838015591573
  13. Feather, J. S. ve Ronan, K. R. (2010). Cognitive behavioural therapy for child trauma and abuse: A step-by-step approach. Jessica Kingsley Publishers.
  14. Fernandes, G., Fernandes, M., Vaidya, N., De Souza, P., Plotnikova, E., Geddes, R., Holla, B., Sharma, E., Benegal, V. ve Choudhry, V. (2021). Prevalence of child maltreatment in India and its association with gender, urbanisation and policy: A rapid review and meta-analysis protocol. BMJ Open, 11(8), e044983. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-044983
  15. Fırat, S. (2023). Cinsel istismara yol açan dijital kaynakli eylemler: Siber uşaklaştırma. Adli Tıp Bülteni, 28(3), 307-314. https://doi.org/10.17986/blm.1675
  16. Filistrucchi, P., Bucarelli, P., Aversa, G. ve Bianchi, D. (2023). Giving voice to the survivors of childhood institutional abuse. Roth, M., Alfandari, R. ve Crous, G. (Ed.), Participatory research on child maltreatment with children and adult survivors (ss. 263-276) içinde. Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-80455-526-220231017
  17. Gámez-Guadix, M., Almendros, C., Calvete, E. ve De Santisteban, P. (2018). Persuasion strategies and sexual solicitations and interactions in online sexual grooming of adolescents: Modeling direct and indirect pathways. Journal of Adolescence, 63, 11-18. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2017.12.002
  18. Gottschalk, P. (2011). Characteristics of the internet and child abuse. J. Davidson ve P. Gottschalk (Ed.), Internet child abuse: Current research and policy (ss. 27–51) içinde. Routledge.
  19. Gönültaş, B. M. ve Sarıçam, H. (2021). The scale of knowledge and awareness about child molesters (Kacms): Validity and reliability study. Turkish Journal of Applied Social Work, 4(2), 116-126. https://doi.org/10.54467/trjasw.1021951
  20. Hussain, N. M. ve Ismail, N. (2021). Young people’s WeChat use that heightens online grooming vulnerability. SEARCH Journal of Media and Communication Research, 1, 1-17. https://fslmjournals.taylors.edu.my/search/ 20.05.2025 tarihinde erişim sağlandı.
  21. Ioannou, M., Synnott, J., Reynolds, A. ve Pearson, J. (2018). A comparison of online and offline grooming characteristics: An application of the victim roles model. Computers in Human Behavior, 85, 291-297. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.04.011
  22. Jeglic, E. L., Winters, G. M. ve Johnson, B. N. (2023). Identification of red flag child sexual grooming behaviors. Child Abuse & Neglect, 136, 105998. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2022.105998
  23. Jeney, P. (2015). Combatting child sexual abuse online. European Parliament: Directorate-General for Internal Policies of the Union. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.europarl.europa.eu/RegData/ etudes/STUD/2015/536481/IPOL_STU(2015)536481_EN.pdf adresinden 20.05.2025 tarihinden erişim sağlandı.
  24. Joleby, M., Lunde, C., Landström, S. ve Jonsson, L. S. (2021). Offender strategies for engaging children in online sexual activity. Child Abuse & Neglect, 120, 105214. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2021.105214
  25. Kamar, E., Maimon, D., Weisburd, D. ve Shabat, D. (2022). Parental guardianship and online sexual grooming of teenagers: A honeypot experiment. Computers in Human Behavior, 137, 107386. https://doi.org/10.1016/j.chb.2022.107386
  26. Kara Özçalık, C. ve Atakoğlu, R. (2021). Çevrimiçi çocuk cinsel istismarı: Yaygınlık, mağdur ve suçlu özellikleri. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 12(1), 76-81. https://doi.org/10.14744/phd.2020.30643
  27. Kloess, J. A., Hamilton-Giachritsis, C. E. ve Beech, A. R. (2019). Offense processes of online sexual grooming and abuse of children via internet communication platforms. Sexual Abuse, 31(1), 73-96. https://doi.org/10.1177/1079063217720927
  28. Koçtürk, N., Cankardaş, S., Sofuoğlu, Z. ve Ulukol, B. (2023). Cultural factors affecting the participation in research of children victims of child abuse and neglect: The case of Turkey. Roth, M., Alfandari, R. and Crous, G. (Ed.), Participatory research on child maltreatment with children and adult survivors (ss. 83-98) içinde. Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-80455-526-220231006
  29. Kopecký, K. ve Szotkowski, R. (2018). Sexting in the population of children and its risks: A quantitative study. International Journal of Cyber Criminology, 12(2), 376-391. https://doi.org/10.5281/zenodo.3365620
  30. Lally, L., Webb, I. ve Quayle, E. (2024). Risk factors as indicators for online child sexual abuse: A systematic review. Irish Journal of Applied Social Studies, 24(2), 6. https://doi.org/10.21427/4m9y-kd24
  31. Lorenzo-Dus, N., Izura, C. ve Pérez-Tattam, R. (2016). Understanding grooming discourse in computer-mediated environments. Discourse, Context & Media, 12, 40-50. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2016.02.004
  32. Machimbarrena, J. M., Calvete, E., Fernández-González, L., Álvarez-Bardón, A., Álvarez-Fernández, L. ve González- Cabrera, J. (2018). Internet risks: An overview of victimization in cyberbullying, cyber dating abuse, sexting, online grooming and problematic Internet use. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(11), 2471. https://doi.org/10.3390/ijerph15112471.
  33. O’Connell R (2003). A typology of child cybersexpolitation and online grooming practices. Preston: University of Central Lancashire, cybersex research unit. Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Crime Prevention, 9(2), 160-180. https://doi.org/10.1080/14043850802450120
  34. Ortega-Barón, J., Machimbarrena, J. M., Díaz-López, A., Caba-Machado, V., Tejero, B. ve González-Cabrera, J. (2024). Efficacy of a multi-risk internet prevention program: Safety. net. Revista de Psicodidáctica, 29(2), 97-106. https://doi.org/10.1016/j.psicoe.2024.02.001
  35. Pasca, P., Signore, F., Tralci, C., Longo, M., Preite, G. ve Ciavolino, E. (2022). Detecting online grooming at its earliest stages: Development and validation of the Online Grooming Risk Scale. Mediterranean Journal of Clinical Psychology, 10(1), 1-24. https://doi.org/10.13129/2282-1619/mjcp-3248
  36. Reeves, J., Soutar, E., Green, S. ve Crowther, T. (2018). Children and young people’s vulnerabilities to being groomed. Çetinkaya, E. (Ed.), Contemporary perspective on child psychology and education içinde. InTechOpen. https://doi.org.10.5772/intechopen.71672
  37. Sadıç, F. (2020). Siber zorbalık. H. Aydın ve F. Yazıcı (Ed), Yeni medya çağında popüler dijital sorunlar (ss. 251-285) içinde. Nobel Yayıncılık.
  38. Saskatchewan Prevention Institute [SPI]. (2022). Grooming for the purposes of exploitation and abuse: A literature review. Saskatchewan Prevention Institute. https://skprevention.ca/wp-content/uploads/2022/03/7-025_Grooming-for-the-Purposes-of-Exploitation-and-Abuse.pdf?x88975 (Erişim Tarihi: 20.05.2025).
  39. Saunders, B. E. ve Adams, Z. W. (2014). Epidemiology of traumatic experiences in childhood. Child and Adolescent Psychiatric Clinics, 23(2), 167-184. https://doi.org/10.1016/j.chc.2013.12.003
  40. Smahel, D., Machackova, H., Mascheroni, G., Dedkova, L., Staksrud, E., Ólafsson, K., Livingstone, S. ve Hasebrink, U. (2020). EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries. EU Kids Online. https://doi.org/10.21953/lse.47fdeqj01ofo
  41. Temel, M. ve Aydın, H. (2020). Cinsel sömürünün online görünümleri. H. Aydın ve F. Yazıcı (Ed.), Yeni medya çağında popüler dijital sorunlar (ss. 211-250) içinde. Nobel Yayıncılık.
  42. Tintori, A., Ciancimino, G., Bombelli, I., De Rocchi, D. ve Cerbara, L. (2023). Children’s online safety: Predictive factors of cyberbullying and online grooming involvement. Societies, 13(47), 1-18. https://doi.org/10.3390/soc13020047
  43. Topçu, S. (2018). Çocuk ve sanal ortam. Kocatepe Tıp Dergisi, 19(1), 27-33. https://doi.org/10.18229/kocatepetip.411206
  44. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2021). Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırması, 2021. TUİK. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cocuklarda-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim- Arastirmasi-2021-41132 (Erişim Tarihi: 20.05.2025).
  45. UNICEF. (2020). What works to prevent online and offline child sexual exploitation and abuse? Review of national education strategies in East Asia and the Pacific. UNICEF.
  46. van Gijn-Grosvenor, E. L. ve Lamb, M. E. (2021). Online groomer typology scheme. Psychology, Crime & Law, 27(10), 973-987. https://doi.org/10.1080/1068316X.2021.1876048
  47. Voicu, S. N. ve Crăciun, I. (2023). Preventive online safety education for teenagers. International Journal of Legal and Social Order, 3(1), 571-579. https://doi.org/10.55516/ijlso.v3i1.165
  48. Webster S., Davidson J., Bifulco A., Gottschalk P., Caretti V., Pham T. ve Grove-Hills J. (2012). European online grooming project: Final report. European Union. http://natcen.ac.uk/media/22514/european-online-grooming-projectfinalreport.pdf (Erişim Tarihi: 20.05.2025).
  49. Whittle, H. C., Hamilton-Giachritsis, C. E. ve Beech, A. R. (2014). In their own words: Young peoples’ vulnerabilities to being groomed and sexually abused online. Psychology, 5(10), 1185-1196. https://doi.org/10.4236/psych.2014.510131
  50. Whittle, H., Hamilton-Giachritsis, C., Beech, A. ve Collings, G. (2013a). A review of online grooming: Characteristics and concerns. Aggression and Violent Behavior, 18, 62-70. http://dx.doi.org/10.1016/j.avb.2012.09.003
  51. Whittle, H., Hamilton-Giachritsis, C., Beech, A. ve Collings, G. (2013b). A review of young people’s vulnerabilities to online grooming. Aggression and Violent Behavior, 18, 135-146. http://dx.doi.org/10.1016/j.avb.2012.11.008
  52. Winters, G. M. ve Jeglic, E. L. (2022). The sexual grooming scale–Victim version: The development and pilot testing of a measure to assess the nature and extent of child sexual grooming. Victims ve Offenders, 17(6), 919-940. https://doi.org/10.1080/15564886.2021.1974994
  53. Winters, G. M., Jeglic, E. L. ve Kaylor, L. E. (2020). Validation of the sexual grooming model of child sexual abusers. Journal of Child Sexual Abuse, 29(7), 855-875. https://doi.org/10.1080/10538712.2020.1801935
  54. World Health Organization [WHO]. (2022). Responding to child maltreatment: A clinical handbook for health professionals. World Health Organization. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/361272/9789240048737-eng.pdf?- sequence=1&isAllowed=y adresinden 20.05.2025 tarihinde erişim sağlandı.