KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Gençlik Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

Türkiye’deki Araba Merkezli Gençlik Altkültürü: Araba Nereye Biz Oraya

Car-Centric Youth Subculture in Türkiye: Wherever the Car Takes Us

Muhammed Ferit Duman(BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7644-9486
Sayfa
45–64
Yayın Tarihi
2026-05-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, CCS’nin ekonomik güdülerden ziyade aidiyet, dayanışma ve kendini ifade etme gereksinimleri tarafından yönlendirildiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’deki otomobil merkezli gençlik altkültürünü (car-centric youth subculture; CCS) inceleyerek otomobillerin kimlik oluşumu, toplumsal etkileşim ve simgesel direnç açısından nasıl “hareketli mekânlar” olarak işlediğini ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Veriler, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle seçilen 13 katılımcı (7 erkek, 6 kadın) ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ve katılımcı gözlemler aracılığıyla elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, CCS’nin ekonomik güdülerden ziyade aidiyet, dayanışma ve kendini ifade etme gereksinimleri tarafından yönlendirildiğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:13 katılımcı
⚙️Değişkenler:Sosyal Değişim · Gençlik · Altkültür

Özet

Bu çalışma, Türkiye’deki otomobil merkezli gençlik altkültürünü (car-centric youth subculture; CCS) inceleyerek otomobillerin kimlik oluşumu, toplumsal etkileşim ve simgesel direnç açısından nasıl “hareketli mekânlar” olarak işlediğini ele almaktadır. Araştırmada CCS’yi biçimlendiren psikolojik, toplumsal ve mekânsal güdülenmeler; otomobillere atfedilen simgesel anlamlar; grup içi roller ve statü dinamikleri ile hareketliliğin gençlerin kentsel kamusal alanı müzakere etmesine ve yeniden düzenlemesine nasıl olanak sağladığı analiz edilmektedir. Altkültür ve mobilite çalışmalarının kuramsal çerçevesinden yararlanarak makale, yerel ölçekteki sokak köşesi sosyalliğinin kent geneline yayılan hareketli pratiklere dönüşümünü açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Çalışmada fenomenolojik ve anlatı temelli yaklaşımlara dayalı nitel bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Veriler, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle seçilen 13 katılımcı (7 erkek, 6 kadın) ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ve katılımcı gözlemler aracılığıyla elde edilmiştir. Veri doygunluğuna ulaşıldıktan sonra analiz MAXQDA programı ile yürütülmüş; toplam 361 kod 2 ana tema ve 14 alt tema altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, CCS’nin ekonomik güdülerden ziyade aidiyet, dayanışma ve kendini ifade etme gereksinimleri tarafından yönlendirildiğini göstermektedir. Otomobiller, kimliğin inşasını destekleyen ve duygusal bir sığınak sağlayan simgesel nesneler ile “hareketli odalar” işlevi görmektedir. Grup bütünlüğü ise ortak ritüeller, farklılaşmış roller (araç sahibi, yancı, misafir, çaylak) ve kapsama/dışlama ile çatışma yönetimini içeren uzlaşıya dayalı gayriresmî düzenleme mekanizmaları aracılığıyla sürdürülmektedir.

Abstract

This study investigates the car-centric youth subculture (CCS) in Türkiye, examining how automobiles operate as mobile spaces for identity formation, social interaction, and symbolic resistance. It analyses the psychological, social, and spatial motivations underpinning CCS, the symbolic meanings ascribed to cars, internal group roles and status dynamics, and the ways mobility enables young people to negotiate and reconfigure urban public space. By integrating insights from subcultural and mobility studies, the article elucidates the transformation of localized street-corner sociability into city-wide mobile practices. A qualitative research design drawing on phenomenological and narrative approaches was employed. Data were generated through in-depth interviews and participant observation with 13 participants (7 men, 6 women) recruited via purposive and snowball sampling. Following data saturation, analysis was conducted in MAXQDA, producing 361 codes clustered into 2 overarching themes and 14 subthemes. The findings indicate that CCS is primarily driven by needs for belonging, solidarity, and self-expression rather than economic motives. Automobiles function as symbolic artifacts and “mobile rooms” that facilitate identity work and provide emotional refuge. Cohesion is sustained through shared rituals, differentiated roles (car owner, sidekick, guest, rookie), and consensus-based informal regulation, including mechanisms of inclusion, exclusion, and conflict management.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Duman, M. F. (2026). Türkiye’deki Araba Merkezli Gençlik Altkültürü: Araba Nereye Biz Oraya. Gençlik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 2026, 45–64. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1713565

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (59)

  1. Açıkalın, M., & Çakır, M. (2024a). Chris Jenks’ in alt kültür yaklaşımı ve Tofaş gençliği: Karaman ili üzerine bir araştırma [Chris Jenks’ subculture approach and Tofaş youth: A research on Karaman province]. Eskiyeni, (54), 977-1002. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1463110
  2. Açıkalın, M., & Çakır, M. (2024b). Kültürel göstergeler ışığında Tofaş araç sahibi gençler üzerine nitel bir araştırma [A qualitative research on Tofaş car owner young individuals in the light of cultural indicators]. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 12(32), 82-105. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1421151
  3. Ajmal, S. (2024). Charting youth subcultures, identity formation, and niche aesthetics in the age of social media. Journal of English Literature and Cultural Studies, 5(1), 32-41. https://doi.org/10.26655/JELCS.2024.01.4
  4. Arslan, H., & Kırlıoğlu, M. (2019). Drug subculture as a way of expression: Rap music. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 821−845. https://doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0075
  5. Asutay, H. (2017). Almanya’da gençlik ve gençlik kültürleri kavramlarının tanımı ve tarihsel gelişimi. [The description and historical development of youth and youth culture concept in germany] Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 59-74.
  6. Bayhan, V. (2015). Türkiye’de gençlik sosyolojisi çalısmaları [Youth sociology studies in Türkiye]. Sosyoloji Konferansları, (52), 355. https://doi.org/10.18368/IU/sk.66761
  7. Best, A. (2011). Youth identity formation: Contemporary identity work. Sociology Compass, 5(10), 908-922. https://doi.org/10.1111/j.1751-9020.2011.00411.x
  8. Bozkurt, V., & Gülerce, H. (2019). Values and violence endorsement among college students in Türkiye. İnsan ve Toplum, 9(4), 115-132. https://doi.org/10.12658/M0323
  9. Bulgu, N. (2005). Sporda şiddet ve alt-kültür [Violence and sub-culture in sport]. Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 229-250.
  10. Carrabine, E., & Longhurst, B. (2002). Consuming the car: anticipation, use and meaning in contemporary youth culture. The Sociological Review, 50(2), 181-196. https://doi.org/10.1111/1467-954X.00362
  11. Çakmak, V., & Aktan, E. (2018). Internet cafes, young people and game interaction: A study in the context of subculture. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3).
  12. Çelik, K., & Lüküslü, D. (2012). Spotlighting a silent category of young females: The life experiences of “house girls” in Türkiye. Youth & Society, 44(1), 28-48. https://doi.org/10.1177/0044118X10391636
  13. Çerezcioğlu, A. B. (2014). Popüler müzik ve gençlik kültürü. [Popular music and youth culture]. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 182(182), 11-26.
  14. Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. SAGE Publications.
  15. Clarke, N. (2012). Shared leadership in projects: A matter of substance over style. Team Performance Management: An International Journal, 18(3/4), 196-209. https://doi.org/10.1108/13527591211241024
  16. Cohen, A.K. (1971). Delinquent boys: The culture of the gang. The Free Press.
  17. Cross, G. S. (2018). Machines of youth: America’s car obsession. in machines of youth. University of Chicago Press.
  18. Downes D. M. (2013). The Delinquent solution (Routledge revivals): A study in subcultural theory. Routledge.
  19. Duru, H., Deryol, R., & Cam, T. (2023). Adherence to street code and violent victimization and delinquent offending of youth in Türkiye: An analysis of mediation and moderation effects. European Journal of Criminology, 20(2), 422-446. https://doi.org/10.1177/14773708211006991
  20. Doğan, İ. (1993). Bir alt kültür olarak Ankara Yüksel Caddesi gençliği. [Ankara’s yüksel street youth as a subculture]. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 26(1), 107-129. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000502
  21. Dundes, L. (2023). “Even more than that, men love cars”: “Car guy” memes and hegemonic masculinity. Frontiers in Sociology, 7, 1-16. https://doi.org/10.3389/fsoc.2022.1034669
  22. Ertürk, N., & Ruşen, T. C. (2018). Gençlik altkültürlerine ait giyimlerin göstergebilimsel incelenişi. [Semiological examination of clothing belongs to youth subcultures] Vocational Education, 13(2), 11-31. https://doi.org/10.12739/NWSA.2018.13.2.2C0060
  23. Frith, S. (1996). Music and identity. In S. Hall & P. Du Gay (Eds.), Questions of cultural identity (pp. 108–127). Sage Publications, Inc.
  24. Giddens, A. (1991). The consequences of modernity. Stanford University Press.
  25. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X0527990
  26. Hall, S., & Jefferson, T. (Eds.). (2006). Resistance through rituals: Youth subcultures in post-war Britain. Routledge.
  27. Hatiboğlu, N., & Habermas, T. (2016). The normativity of life scripts and its relation with life story events across cultures and subcultures. Memory, 24(10), 1369-1381. https://doi.org/10.1080/09658211.2015.1111389
  28. Hawley, G., Macmillan, A., Field, A., Hodgson, R., Witten, K., Kearns, R. A., & McKerchar, C. (2020). The normative influence of adults on youth access: Challenges and opportunities in the context of shifts away from cardependence. Journal of Transport & Health, 16, 100841. https://doi.org/10.1016/j.jth.2020.100841
  29. Hebdige, D. (2002). Subcuture the meaning of style. Routledge.
  30. Holtz, J. A. (1975). The” Low-Riders”:” Portrait of an Urban Youth Subculture”. Youth and Society, 6(4), 495.
  31. Jenks, C. (2005). Subculture the fragmentation of the social. Sage Pub.
  32. Kara, K., & Güngör, N. (2021). Karşı lig: Mücadele ve direnişin alt kültürel bir oluşumu [Karşı lig: The formation of a subcultural struggle and resistance]. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (38), 261-281. https://doi.org/10.17829/turcom.862381
  33. Kaymas, S. (2012). Egemene direniş olarak alt kültürü okumak: Alt kültür örüntüsü olarak Ankaralı şarkıcıları anlamlandırmaya dair bir deneme [Reading a sub cultural formation as a resistance to the hegemony: An attempt to understand singers from Ankara as a sub cultural formation]. YDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 177-211.
  34. Komarovsky, M., & Sargent, S. (1949). Research into subcultural influences upon personality. In S. Sargent and M. Smith (Eds.), Culture and Personality (pp. 143 - 159). The Viking Fund. https://doi.org/10.1037/11254-009
  35. Lee, A. M. (1945). Levels of culture as levels of social generalization. American Sociological Review, 10(4), 485-495. https://doi.org/10.2307/2086164
  36. Malone, K. (2002). Street life: youth, culture and competing uses of public space. Environment and Urbanization, 14(2), 157-168. https://doi.org/10.1177/095624780201400213
  37. Neyzi, L. (2001). Object or subject? The paradox of “youth” in Türkiye. International Journal of Middle East Studies, 33(3), 411-432. https://doi.org/10.1017/S002074380100304X
  38. O’Connor, C., & Kelly, K. (2006). Auto theft and youth culture: A nexus of masculinities, femininities and car culture. Journal of Youth Studies, 9(3), 247-267. https://doi.org/10.1080/13676260600805630
  39. Ortar, N., Vincent-Geslin, S., & Boudreau, J. A. (2020). The youth on the move: French and Canadian young people’s relationship with the car. Applied Mobilities, 5(2), 171–185. https://doi.org/10.1080/23800127.2018.1468713
  40. Özipek, A. (2013). Everybody wants to stand out in life: New forms of self-expression among urban lower-class youth in neoliberalizing Türkiye [Doctoral dissertation]. Sabancı University.
  41. Özyegin, G. (2015). New desires, new selves: Sex, love, and piety among Turkish youth. New York University Press.
  42. Sariköse, M. (2022). Rapçi dünyaları: Kolektif eylemin yalnız icrası [Rapper worlds: Solo performance of collective action]. Akademik Hassasiyetler, 9(19), 29-55.
  43. Serbes, H., & Güzel, M. (2020). Gençlik altkültürleri: Punk estetiğinin ikonografik fanzinleri [Youth subcultures: The iconographic fanzines of punk aesthetics]. TRT Akademi, 5(10), 686-713.
  44. Solomon, T. (2005). ‘Living underground is tough’: Authenticity and locality in the hip-hop community in Istanbul, Türkiye. Popular Music, 24(1), 1-20. https://doi.org/10.1017/S0261143004000273
  45. Şahin, T. (2021). Rethinking alternative youth identities in Izmir: ‘Indifferently cool’manifestations. European Journal of Cultural Studies, 24(5), 1143-1159. https://doi.org/10.1177/1367549420919873
  46. Şimşek, I. (2022). Dijital mecralarda altkültür temsili:“sıfır bir: bir zamanlar adana’da” örneği. [Subculture Representation in Digital Media: TheExample of Zero One: Once Upon a Time in Adana]. Medya ve Kültür, 2(2), 152-182.
  47. The World Bank. (2025a). Unemployment, youth total (% of total labor force ages 15-24) (modeled ILO estimate). Accepted from: https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.1524.ZS on January 07,2025.
  48. The World Bank. (2025b). Life expectancy at birth, total (years). Retrieved March 7, 2025, from accepted from: https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.IN?locations=TR on January 07,2025.
  49. Turkish Statistical Institute. (2023a). İstatistiklerle Gençlik, 2022. [Youth in Statistics]. accepted from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2022-49670#:~:text=T%C3%BCrkiye%20 n%C3%BCfusunun%20%15%2C2’,15%2C2’sini%20olu%C5%9Fturdu on May 17,2025.
  50. Turkish Statistical Institute. (2023b). İşgücü İstatistikleri, 2022. [Labor Force Statistics, 2022]. accepted from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2022-49390#:~:text=T%C3%9C%C4%B0K%20 Kurumsal&text=15%20ve%20daha%20yukar%C4%B1%20ya%C5%9Ftaki,%10%2C4%20seviyesinde%20 ger%C3%A7ekle%C5%9Fti. On March 10, 2025.
  51. Ülkebaş Tüzen, S. D. (2024). Alt kültürel kimliğin maddi inşası: Türkiye›de alt kültürlerin otomobil modifiye pratikleri üzerine bir araştırma [The material construction of subcultural identity: A study on automobile modification practices of subcultures in Türkiye]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (55), 1-16. https://doi.org/10.52642/susbed.1468326
  52. Whyte, W. F. (1941). Corner boys: A study of clique behavior. American Journal of Sociology, 46(5), 647-664. https://www.jstor.org/stable/2769226
  53. Whyte, W. F. (Ed.). (1991). Participatory action research. Sage Pub.
  54. Whyte, W. F. (1993). Street corner society: The social structure of an Italian slum. University of Chicago Press.
  55. Whyte, W. F. (1994). Participant observer an autobiography. Cornell University Press.
  56. Yaman Ö. M. (2013). Apaçi gençlik. Gençlerin toplumsal davranış ve yönelimleri: İstanbul’da “Apaçi” altkültür grupları üzerine nitel bir çalışma. [Social attitudes and trends among youth: A qualitative study on “apache” sub-culture groups in Istanbul]. Açılım Kitap.
  57. Yavuz, Ş. (2015). Erkekliğin tutkulu hali: Tofaş modifiye gençliği. [A Passionate Mood of Masculinity: Modified Tofaş Youth]. Masculinities A Journal of Identity and Culture, (4), 70-104.
  58. The World Bank. (2025a). Unemployment, youth total (% of total labor force ages 15-24) (modeled ILO estimate). Accepted from: https://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.1524.ZS on January 07,2025.
  59. Turkish Statistical Institute. (2023b). İşgücü İstatistikleri, 2022. [Labor Force Statistics, 2022]. accepted from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2022-49390#:~:text=T%C3%9C%C4%B0K%20 Kurumsal&text=15%20ve%20daha%20yukar%C4%B1%20ya%C5%9Ftaki,%10%2C4%20seviyesinde%20 ger%C3%A7ekle%C5%9Fti. On March 10, 2025.