Dergiler / Şarkiyat Mecmuası / 2024 / Sayı: 45

XX. Yüzyıl Mısır Tiyatrosunda George Abyad ve Tiyatrocu Kişiliği

Abyad’s Theatrical Personality in the 20th-Century Egyptian Theater

Turgay Gökgöz(Kilis 7 Aralık Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları)0000-0002-9742-2722
Sayfa
437–459
Yayın Tarihi
2024-10-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede ülkemizde kendisi hakkında müstakil bir çalışmanın yapıldığına rastlamadığımız Lübnanlı tiyatrocu George Abyad ve tiyatrocu kişiliğine dair geniş bir şekilde bilgi vermek amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Modern Arap tiyatrosu, Lübnan’da doğmuş olsa da dönemin şartları nedeniyle Mısır’da gelişim imkânı yakalamış ve başta Mârûn en-Nakkâş, Ya‘kûb Sannû‘, Ahmed Ebû Halîl el-Kabbânî ve George Abyad gibi önemli şahsiyetlerin sayesinde gelişmiş ve günümüze dek taşınabilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Napolyon’un 1798 yılında Mısır’ı işgaliyle başlayan Nahda Hareketi ile tiyatro sanatıyla ilk defa tanışan Mısır’da, tiyatro daha sonraki zamanlarda Mısırlı bir Yahudi olan Ya‘kûb Sannû‘ ile ciddi bir gelişim kaydetmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede ülkemizde kendisi hakkında müstakil bir çalışmanın yapıldığına rastlamadığımız Lübnanlı tiyatrocu George Abyad ve tiyatrocu kişiliğine dair geniş bir şekilde bilgi vermek amaçlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Edebiyatı · Arap Tiyatrosu · Mısır Tiyatrosu

Özet

Modern Arap tiyatrosu, Lübnan’da doğmuş olsa da dönemin şartları nedeniyle Mısır’da gelişim imkânı yakalamış ve başta Mârûn en-Nakkâş, Ya‘kûb Sannû‘, Ahmed Ebû Halîl el-Kabbânî ve George Abyad gibi önemli şahsiyetlerin sayesinde gelişmiş ve günümüze dek taşınabilmiştir. Napolyon’un 1798 yılında Mısır’ı işgaliyle başlayan Nahda Hareketi ile tiyatro sanatıyla ilk defa tanışan Mısır’da, tiyatro daha sonraki zamanlarda Mısırlı bir Yahudi olan Ya‘kûb Sannû‘ ile ciddi bir gelişim kaydetmiştir. Bu bağlamda Lübnanlı olup Mısır’a göç etmiş bir isim olan George Abyad da Cezayir ve Tunus gibi Kuzey Afrika ülkelerinde tiyatro sanatının yayılması için topluluğu ile birlikte ziyaretler gerçekleştirmiştir. Aslında Abyad’tan önce Mısır tiyatrosunun temelini atan isim Ya‘kûb Sannû‘dur. Abyad, Sannû‘ sonrası tiyatroya ivme kazandırmış ve Fransa’da öğrendikleri sayesinde Arapça ve Fransızca oyunlar sahneleyerek tiyatroyu modern bir hâle getirmeye çalışmış ve bunda da başarılı olmuştur. Ayrıca, Abyad, Mısır tiyatrosuna müzikali getiren, sanatsal tiyatroyu Mısır’a taşıyan ve dramayı standart hâle getiren bir isim olarak karşımıza çıkar. Fransızca oyunların yanı sıra klasik ve tarihî oyunları sahnelemesi, bir Lübnanlı olarak Mısır Arap tiyatrosuna katkıda bulunması ve yeni nesil tiyatroculara örnek olması bağlamında George Abyad, Arap tiyatrosu tarihinde önemli bir yerdedir. Bu makalede ülkemizde kendisi hakkında müstakil bir çalışmanın yapıldığına rastlamadığımız Lübnanlı tiyatrocu George Abyad ve tiyatrocu kişiliğine dair geniş bir şekilde bilgi vermek amaçlanmıştır.

Abstract

Modern Arab theater was born in Lebanon, but due to circumstances, it had the opportunity to develop in Egypt and could be moved until today thanks to important personalities. In Egypt, where the art of theater met for the first time with the Nahda Movement, which started with the invasion of Egypt by Napoleon in 1798, the art of theater later underwent serious development with Ya‘qûb Sannû‘ Egyptian Jew. In this context, George Abyad, a Lebanese immigrant to Egypt, visited North African countries such as Algeria and Tunisia with his troupe to spread the art of theater. In fact, before George Abyad, it was Ya‘qûb Sannû‘ who had laid the foundation of Egyptian theater. It would be appropriate to say that the seeds of theater art were sown in Arab countries thanks to these troupes. George Abyad was a name that brought the musical to Egyptian theater, brought artistic theater to Egypt, and standardized drama. George Abyad has an important place in the history of Arab theater in terms of staging classical and historical plays as well as French plays, contributing to Egyptian Arab theater as a Lebanese theater, and setting an example for the new generation of theater artists. In this article, it aims to provide broad information about the Lebanese theater actor George Abyad and his theater personality, which we have not come across in our country.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gökgöz, T. (2024). XX. Yüzyıl Mısır Tiyatrosunda George Abyad ve Tiyatrocu Kişiliği. Şarkiyat Mecmuası, Sayı: 45, 437–459. https://doi.org/10.26650/jos.1466184

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Abd Allah, A. Z. “The Theory of Theatre for Egyptian Nationalists in the First Quarter of the Twentieth Century”. Quaderni di Studi Arabi Istituto per l’Oriente C. A. Nallino, Nuova Serie 4, (2009), 193-204. google scholar
  2. Alex Cinema. (2022, Ocak 11). George Abyad (1880-1959). google scholar
  3. http://www.bibalex.org/alexcinema/actors/George_Abyad.html google scholar
  4. Alotaibi, N. K. A Historical Study of Saudi Theatre with Reference to the History of Theatre in the General Presidency for Youth Welfare. PhD Thesis. University of Exeter, 2013. google scholar
  5. Amin, D. “Ya‘qub Sannû”. Essays in Arabic Literary Biography 1850-1950, R. Allen (Ed.), Wiesbaden:Harrassowitz Verlag, 2010. google scholar
  6. Amine, K., & Carlson, M. The Theatres of Morocco, Algeria, Tunisia: Performance Traditions of the Maghreb. London: Palgrave Macmillan, 2021. google scholar
  7. Bakır Dayı, R. (2018). Modern Lübnan Edebiyatında Nesir Yayımlanmamış Doktora Tezi Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018. google scholar
  8. Bakır Dayı, R. “Lübnan Edebiyatında Tiyatronun Doğuşu ve Gelişimi”. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(4), (2019), 103-113. google scholar
  9. Barbour, N. “The Arabic Theatre in Egypt”. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 8 (1), (1935) 173-187. google scholar
  10. Cormack, R. Translations and Adaptations of Sophocles’ Oedipus Tyrannos in Egypt, 1900-1970 PhD Thesis Islamic and Middle Eastern Studies University of Edinburgh, 2017. google scholar
  11. Cormack, R. “Who’s afraid of musical theatre? George Abyad’s 1912 Oedipus Rex”. A.,Gorman & S. Irving (Ed.), Cultural Entanglement in the Pre-independence Arab World. Londra- New York: I.B. Tauris, 2021. google scholar
  12. el-Cemel, ‘Abdurrahîm Yûsuf Ahmed “George Abyad”. H. Sakkût (Ed.), Kâmûsu’l-Edebi’l-‘Arabiyyi’l-Hadîs. Kâhire: Dâru’ş-Şurûk, 2009. google scholar
  13. el-Cemel, ‘Abdurrahîm Yûsuf Ahmed, “Ya‘kûb Sannû‘“. H. Sakkût (Ed.), Kâmûsu’l-Edebi’l-‘Arabiyyi’l-Hadîs. Kâhire: Dâru’ş-Şurûk, 2009. google scholar
  14. el-Cundi, E. A‘lâmu’l-Edeb ve’l-Fenn: C. II. Dımaşk: Matba‘atu Mecelleti Savt, 1954. google scholar
  15. Çalışlar, A. Tiyatro Ansiklopedisi. Ankara: Kültür Bakanlığı, 1995. google scholar
  16. Dâğir, Y. E. Mesâdiru’d-Dirâseti’l-Edebiyye: C. III. Beyrut: el-Mektebetu’ş-Şarkiyye, 1972. google scholar
  17. Er, R. (1991). “Modern Mısır Tiyatrosu II”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Dergisi, 35(1), 105-122. google scholar
  18. Ergül, A., Çağdaş Mısır Tiyatrosu’nde Tevfîk el-Hakîm ve Üç Entelektüel Tiyatrosu, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzurum, 1955. google scholar
  19. el-Fâhûrî, H. el-Câmi‘u fî Tarîhi’l-Edebi’l-Arabî. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 1986. google scholar
  20. er-Râ‘î, A. el-Mesrah fi’l-Vatani’l-Arabî. Kuveyt: Âlemu’l-Ma‘rife, 1979. google scholar
  21. Gelvin, J. Divided Loyalties. California: University of California Press, 1998. google scholar
  22. Gökgöz, T. “Modern Suriye Tiyatrosunda Ahmed Ebû Halîl el-Kabbânî”. OPUS International Journal of Society Researches, 16 (Eğitim ve Toplum Özel sayısı), Art. Eğitim ve Toplum Özel sayısı, 2020. google scholar
  23. Hınıslıoğlu, H. Mârûn en-Nakkâş ve Arap Tiyatrosu’nun Doğuşu, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, 1995. google scholar
  24. Landau, J. “Abyad”, The Encyclopedia of Islam: Leiden: Brill C. V. XII, 2004. google scholar
  25. Malih, Ğ. “The Birth of Modern Arab Theatre”, The Unesco Courier, Director: Adel Rıfaat, November 1997,28-31. google scholar
  26. Metcalf, C. From Morality Play to Celebrity: Women, Gender, and Performing Modernity in Egypt: C. 18501939 PhD Thesis. University of Virginia, 2008. google scholar
  27. Necm, M. Y. el-Mesrahiyye fi’l-Edebi’l-‘Arabi’l-Hadîs. Beyrut: Dâr Beyrut, 1956. google scholar
  28. Pappe, I. The Modern Middle East. London-New York: Routledge, 2005. google scholar
  29. Rubin, D. The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: C. IV. London-New York: Routledge, 1999. google scholar
  30. Savran, A. 19. Yüzyıl Osmanlılar Döneminde Yeni Arap Edebiyatı. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1991. google scholar
  31. Selaiha, N. Manifold Oedipus: Sophocles’ Oedipus Rex at the National (2001). Arab Stages, Nehad Selaiha Memorial Issue, 6, 2017. google scholar
  32. Sidebottom, C. An Introductory Survey of The Plays, Novels, and Stories of Tawfiq Al-Hakim, As Translated into English Master Thesis. The Ohio State University, 2007. google scholar
  33. Starkey, P. Modern Arabic Literature. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2006. google scholar
  34. Teymur, M. Hayâtunâ et-Temsîliyye: C. II. Kâhire: Matbu‘atu’l-İ‘timâd bi-Şâri‘i Hasen el-Ekber bi-Mısr, 1940. google scholar
  35. Wikipedia.org. (2022, Ocak 11). Abdu al-Hamuli. https://en.wikipedia.org/wiki/Abdu_al-Hamuli google scholar
  36. Ziriklî, H. el-Âlâm Kâmûsu Terâcim li-Eşheri’r-Ricâl ve’n-Nisâ mine’l-‘Arab ve’l-Musteşrikîn (C. II). Beyrut: Dâru’l-‘İlmi’l-Melâyîn, 1992. google scholar