KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Şarkiyat Mecmuası / 2024 / Sayı: 45

Dımaşk Hâkimi Tuğtegin: Haçlılarla Mücadele, Savaş ve İttifak

Tughtigin, Ruler of Damascus: Struggle with the Crusaders, War, and Alliance

Birsel Küçüksipahioğlu(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ, ORTAÇAĞ TARİHİ ANABİLİM DALI)0000-0002-9497-4687
Sayfa
95–116
Yayın Tarihi
2024-10-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale Tuğtegin’in Haçlılarla ilişkilerini ele alarak, savaş, ittifak ve anlaşma üzerinden belirlediği politikalarla onlara bakışını değerlendirmeye çalışacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1095’te resmen başlayan Haçlı Seferleri sırasında Haçlılarla mücadele büyük bir özveri ve gayretle Türkler tarafından gerçekleştirildi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kılıç Arslan’ın Haçlılara karşı Anadolu’yu geçilmez kılan stratejisi ve başarısı önemliydi. 1108’de Büyük Selçuklu Devleti tarafından Haçlılarla mücadele devlet politikasına dönüştü ve Sultan Muhammed Tapar tarafından bu göreve Musul emîri Mevdûd b.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale Tuğtegin’in Haçlılarla ilişkilerini ele alarak, savaş, ittifak ve anlaşma üzerinden belirlediği politikalarla onlara bakışını değerlendirmeye çalışacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dımaşk · Tuğtegin · Haçlılar

Özet

1095’te resmen başlayan Haçlı Seferleri sırasında Haçlılarla mücadele büyük bir özveri ve gayretle Türkler tarafından gerçekleştirildi. Türkiye Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan’ın Haçlılara karşı Anadolu’yu geçilmez kılan stratejisi ve başarısı önemliydi. 1108’de Büyük Selçuklu Devleti tarafından Haçlılarla mücadele devlet politikasına dönüştü ve Sultan Muhammed Tapar tarafından bu göreve Musul emîri Mevdûd b. Altuntegin getirildi. Mevdûd ile başlayan, İmâdeddin Zengi ve Nureddin Mahmud Zengi ile devam eden süreç, Belek, Aksungur el-Porsuki, İlgazi ve Dımaşk Atabeği Tuğtegin tarafından desteklendi. Tuğtegin’in, Suriye Selçuklu Meliki Tutuş’un yanında yer aldığı, çalışkanlığı ve başarısı ile meliki etkilediği, bu sebeple Tutuş tarafından oğlu Dukak’a atabeg tayin edildiği bilinmektedir. Tutuş’un 1095 Rey Savaşı’nda hayatını kaybetmesinden sonra Dukak’a olan bağlılığını devam ettiren Tuğtegin bu süreçte Dımaşk’ı Haçlı tehlikesine karşı koruması ve melikliği güçlendirme faaliyetleri ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Dukak’ın 1104’te ölümünden sonra ise siyasi oluşumunu başlatarak Dımaşk Atabegliği veya Tuğteginliler Hanedanlığı’nı kurmuştur. Müstakil yönetimi boyunca halkına cömert ve adil davranan Tuğtegin, Haçlılarla mücadele etmiş, dönemin şartları gereği onlarla ittifak yapmaktan da çekinmemiştir. Bu makale Tuğtegin’in Haçlılarla ilişkilerini ele alarak, savaş, ittifak ve anlaşma üzerinden belirlediği politikalarla onlara bakışını değerlendirmeye çalışacaktır.

Abstract

During the Crusades, which officially began in 1095, the Turks carried out the fight against the Crusaders with great devotion and zeal. The strategy and success of the Turkish Seljuk Sultan Kilij Arslan I against the Crusaders, who made Anatolia impassable against them Crusaders were important. In 1108, the struggle against the Crusaders was turned into a state policy by the Great Seljuk Empire, and Sultan Muhammad Tapar appointed Mawdūd, amīr of Mosul, to this task. The process that started with Mawdūd and continued with Imād al-Dīn Zangī and Nūr al-Dīn Maḥmūd Zangī was supported by Belek, Aksunkur al-Bursukī, Ilghāzī and Tughtigin, the Atabeg of Damascus. It is known that Tughtigin was a supporter of the Seljuk Malik of Syria Tutush, who impressed the malik with his diligence and success. For, this reason, he was appointed atabeg to his son Dukāk by Tutush. After Dukāk’s death in 1104, he began his political formation and established the Atabegate of Damascus or Tughtiginites. Tughtigin, who treated his people generously and fairly throughout his independent rule, fought against the Crusaders and did not hesitate to ally with them due to the conditions of the period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Küçüksipahioğlu, B. (2024). Dımaşk Hâkimi Tuğtegin: Haçlılarla Mücadele, Savaş ve İttifak. Şarkiyat Mecmuası, Sayı: 45, 95–116. https://doi.org/10.26650/jos.1522758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Albertus Aquensis, Liber Christianae Expeditionis pro Ereptione, Emundatione et Restitutione Sanctae Hierosolymitanae Ecclesiae, RHC. occ., IV, s. 265-713, trc. Susan B. Edgington, Albert of Aachen, Historia Ierosolimitana. History of the Journey to Jerusalem, Oxford: 2007. google scholar
  2. Alptekin, Coşkun, Dımaşk Atabegliği (Tog-Teginliler), Istanbul: Marmara Üniversitesi Yayın, 1985. google scholar
  3. ________________, “Aksungur el-Porsukî”, DİA., II, s. 297. google scholar
  4. Azîmî, Târîhu’l-Azîmî, trc. Ali Sevim, Azîmî Tarihi Selçuklularla İlgili Bölümler (h. 430-538= 1038/39-1143/1144, Ankara: TTK Yayınları, 1988. google scholar
  5. Cahen, C, La Syrie du Nord a L’epoque des Croisades et la Principaute Franque d’Antioche, Paris: 1940. google scholar
  6. Demirkent, Işın, Urfa Haçlı Kontluğu Tarihi (1098-1118), Ankara: TTK Yayınları, 1990. google scholar
  7. _____________, Urfa Haçlı Kontluğu Tarihi (1118-1146), Ankara: TTK Yayınları, 1987. google scholar
  8. Fulcherius Carnotensis, Gesta Francorum Iherusalem peregrinantium, RHC occ., III, s. 311-485, trc. R. Ryan, Fulcher of Chartres. A History of the Expedition to Jerusalem 1095-1127, Knoxville: 1969. google scholar
  9. Fink, Harold S., “The Role Of Damascus in the History of the Crusades”, The Müslim World, 1959(XLIX), s. 41-53. google scholar
  10. Galterius Cancellarius, De Bello Antiochene, RHC. occ., V, s. 75-132. google scholar
  11. Gesta Francorum et aliorum Hierosolimitanorum, RHC occ., III, s.119-163 terc. R. Hill, The Deeds of the Franks and the other Pilgrims to Jerusalem, Clarendon Press, Oxford: 1979. google scholar
  12. Ibn Kesîr, el-Bidâye ve’n-nihâye, Büyük İslâm Tarihi, trc. Mehmet Keskin, Istanbul: Çağrı Yayınları, 1994, XII. google scholar
  13. Ibnü’l-Adim, Buğyetü’t-taleb fi târîhi Haleb, trc. Ali Sevim, Biyografilerle Selçuklular Tarihi, Ankara: TTK Yayınları, 1982. google scholar
  14. Ibnü’l-Esîr, el-Kâmil fi’t-Tarih, trc. Istanbul: Bahar Yayınları, 1987, X-XI. google scholar
  15. Ibnü’l-Kalânisî, Zeylü Târihi Dımaşk, trc. H.A.R. Gibb, The Damascus Chronicle of the Crusades, London: 1932. google scholar
  16. Karaca, Sevtap Gölgesiz, Kudüs Haçlı Krallığı Siyasi Tarihi (1099-1187), Ankara: TTK Yayınları, 2020. google scholar
  17. Küçüksipahioğlu, Birsel, Trablus Haçlı Kontluğu Tarihi (1109-1187), Istanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2007. google scholar
  18. _____________________, Haçlılar ve İstanbul (1096-1261), Istanbul: Pozitif Yayınları, 2021. google scholar
  19. _____________________,“Mevdûd b. Altuntekin: Haçlılarla Mücadele Eden Bir Selçuklu Komutanı”, TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 12(Eylül 2014), s. 37-49. google scholar
  20. _____________________, “Musul ve Halep Valisi Imâdeddin Zengi’nin Haçlılarla Mücadelesi”, Şarkiyat Mecmuası, 36(2020), s. 103-126. google scholar
  21. ______________________, Artuklu Döneminde Orta Doğu’da Haçlılar ve Politikaları”, Bir Medeniyet Merkezi google scholar
  22. Olarak Orta Doğu Uluslararası Sempozyum Bildirileri 3-4 Kasım 2016 Mardin, Mardin 2017, s. 95-101. google scholar
  23. ________________________, “Haçlılarla Mücadelede Türklerin Rolü”, Savaş Tarihi, ed. Dr. Erdal Korkmaz-Dr. Sadık Emre Karakuş, Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları, 2023, s. 21-47. google scholar
  24. Özergin, Muammer Kemal, Dımaşk Melikliği ve Dımaşk Atabegi Zahir al-Din Toğ-Tegin, (Basılmamış Doktora Tezi) Istanbul: IÜ. Edebiyat Fakültesi, 1965. google scholar
  25. Raimundus Aguilers, Historia Francorum qui Ceperunt Iherusalem, RHC occ., III, s. 231-309; Ingilizce terc. J.H. Hill ve L.L.Hill, Raymond d’Aguilers, Philadelphia: 1968. google scholar
  26. Runciman, Steven, Haçlı Seferleri Tarihi, trc. Fikret Işıltan, Ankara: TTK Yayınları, 1992, II. google scholar
  27. ________________, “The First Crusade: “Antioch to Ascalon”, A History of the Crusades, ed. Kenneth M. Setton, Marshall W. Baldwin, Madison, Milwaukee, London:1969. google scholar
  28. Sevim, Ali, Suriye ve Filistin Selçukluları Tarihi, Ankara: TTK Yayınları, 1989. google scholar
  29. __________, Artukoğlu Ilgazi”, Belleten, XXVI (1962), s.649-691. google scholar
  30. __________., “Tuğtegin”, İA, 12/2, s. 44-46. google scholar
  31. Taef El-Azhari, “Tughtigin”, The Crusades an Encyclopedia, ed. Alan V. Murray, 2006, s. 1204-1205. google scholar
  32. Sıbt Ibnü’l-Cevzî, Mir’âtü’z-zamân, RHC. Or., III. google scholar
  33. Urfalı Mateos, Vekayinâme, trc. Hrant Andreasyan, Urfalı Mateos Vekayinâmesi (952-1136) ve Papaz Grigor’un Zeyli (1136-1162), Ankara: TTK Yayınları, 1987. google scholar
  34. Willermus Tyrensis, Historia rerum in partibus transmarinis gestarum, RHC. occ., I, trc. E. A. Babcock - A. C. Krey, A History of Deeds Done Beyond the Sea. By William Archbishop of Tyre, New York: 1943, II. google scholar