Dergiler / Yaratıcı Drama Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 2

Dijital Dünyada Sınır Koymak: Lise Öğrencileriyle Dijital Mahremiyet Farkındalığına Yönelik Yaratıcı Drama Çalışması*

Setting Boundaries in the Digital World: A Creative Drama Workshop to Promote Digital Privacy Awareness Among High School Students

Ceren Karabıyık(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ESKİŞEHİR)0009-0002-6028-2022
Gökhan Karaosmanoğlu(Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi)0000-0002-6612-4669
Sayfa
245–266
Yayın Tarihi
2026-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nicel bulgular, katılımcıların sosyal medya mahremiyetini koruma becerilerinde anlamlı bir artış olduğunu; öz yeterlik, gizliliği koruma eğilimi ve gizliliği koruma davranışı alt boyutlarında ön test–son test sonuçları arasında anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin yaratıcı drama yoluyla dijital mahremiyet farkındalıklarını geliştirmek ve dramanın sosyal medya mahremiyetini koruma becerilerine etkisini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, katılımcı eylem araştırması desenine dayanmaktadır ve 14 lise öğrencisi ile yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Nicel bulgular, katılımcıların sosyal medya mahremiyetini koruma becerilerinde anlamlı bir artış olduğunu; öz yeterlik, gizliliği koruma eğilimi ve gizliliği koruma davranışı alt boyutlarında ön test–son test sonuçları arasında anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yaratıcı drama · dijital mahremiyet · katılımcı eylem araştırması

Özet

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin yaratıcı drama yoluyla dijital mahremiyet farkındalıklarını geliştirmek ve dramanın sosyal medya mahremiyetini koruma becerilerine etkisini incelemektir. Çalışma, katılımcı eylem araştırması desenine dayanmaktadır ve 14 lise öğrencisi ile yürütülmüştür. İlk olarak altı oturumdan oluşan Dijital Mahremiyete Yönelik Drama Programı uygulanmış, ardından Sosyal Medya Mahremiyetini Koruma Becerileri Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veriler toplanmıştır. Nicel bulgular, katılımcıların sosyal medya mahremiyetini koruma becerilerinde anlamlı bir artış olduğunu; öz yeterlik, gizliliği koruma eğilimi ve gizliliği koruma davranışı alt boyutlarında ön test–son test sonuçları arasında anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise öğrencilerin kişisel sınır farkındalıklarının güçlendiğini, mahremiyet kavramını etik bir sorumluluk olarak içselleştirdiklerini ve çevrimiçi ortamda daha bilinçli tercihler yaptıklarını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yaratıcı dramanın katılımcıların bilişsel ve duyuşsal öğrenmelerini destekleyerek dijital ve sosyal medya mahremiyetini koruma konusundaki farkındalıklarını artırdığı söylenebilir. Bu doğrultuda, okul programlarında dijital mahremiyet ve dijital vatandaşlık konularının yaratıcı drama temelli etkinliklerle ele alınması önerilmektedir.

Abstract

The aim of this research is to improve high school students' awareness of digital privacy through creative drama and to examine the effect of drama on their social media privacy protection skills. The study is based on a participatory action research design and was conducted with 14 high school students. First, a six-session Drama Program on Digital Privacy was implemented, followed by data collection using the Social Media Privacy Protection Skills Scale and a semi-structured interview form. Quantitative findings show a significant increase in participants' social media privacy protection skills; significant differences were found between pre-test and post-test results in the sub-dimensions of self-efficacy, privacy protection tendency, and privacy protection behavior. Qualitative findings reveal that students' awareness of personal boundaries strengthened, they internalized the concept of privacy as an ethical responsibility, and they made more conscious choices in the online environment. In conclusion, it can be said that creative drama increased participants' awareness of digital and social media privacy protection by supporting their cognitive and affective learning. Accordingly, it is recommended that digital privacy and digital citizenship issues be addressed in school programs through creative drama-based activities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karabıyık, C., Karaosmanoğlu, G. (2026). Dijital Dünyada Sınır Koymak: Lise Öğrencileriyle Dijital Mahremiyet Farkındalığına Yönelik Yaratıcı Drama Çalışması*. Yaratıcı Drama Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 2, 245–266. https://ajindex.com/articles/1221189

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Adıgüzel, Ö. (2019). Eğitimde yaratıcı drama. Yapı Kredi Yayınları.
  2. Aksoy, S., Avunduk, S., Gavcar, E. G. & Büber, A. (2025). Evaluation of social media privacy, internet addiction in adolescents who are victims of sexual abuse and digital awareness in their parents. Journal of Psychiatric Research, 182, 368-372.
  3. Bayzan, Ş., & Özbilen, A. (2011). Dünyada internetin güvenli kullanımına yönelik uygulama örnekleri ve türkiyede bilinçlendirme faaliyetlerinin incelenmesi ve Türkiye için öneriler. Engineering Sciences, 7(2), 521-531.
  4. Bendechache, M., Tal, I., Wall, P. J., Grehan, L., Clarke, E., Odriscoll, A.,. Brennan, R. (2021, June). AI in my life: AI, ethics & privacy workshops for 15-16-year-olds. Companion Publication of the 13th ACM Web Science Conference 2021 içinde (s. 34-39).
  5. Boyd, D. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.
  6. Bozdağ Tulum, A. (2025). Dijital yerli gençlerin çevrimiçi mahremiyet farkındalıkları (Malatya ili örneği). İmgelem, Yeni Medya Çalışmaları, 113-144. https://doi.org/10.53791/imgelem.1696287
  7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2025). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (37. bs.). Pegem Akademi.
  8. Ceyhan, E., Ceyhan, A. A. & Gürcan, A. (2007). Problemli internet kullanımı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(1), 387-416.
  9. Chang, V., Golightly, L., Xu, Q. A., Boonmee, T. & Liu, B. S. (2023). Cybersecurity for children: an investigation into the application of social media. Enterprise Information Systems, 17(11), 2188122. https:// doi.org/10.1080/17517575.2023.2188122
  10. Creswell, J.W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Sage.
  11. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
  12. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE.
  13. Bendechache, M., Tal, I., Wall, P. J., Grehan, L., Clarke, E., Odriscoll, A.,. Brennan, R. (2021, June). AI in my life: AI, ethics & privacy workshops for 15-16-year-olds. Companion Publication of the 13th ACM Web Science Conference 2021 içinde (s. 34-39).