Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, makro-finansal değişkenlerin BIST 100 getirileri üzerindeki etkilerinin homojen olmadığını, piyasa rejimi ve yatırım ufkuna bağlı olarak farklılaştığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Borsa İstanbul (BIST 100) getirileri üzerinde yatırımcı duyarlılığı (VIX), ülke kredi risk primi (CDS), döviz kuru (USD/TRY) ve Brent petrol getirilerinin etkilerini, diğer ortak değişkenleri kontrol ederek farklı yatırım ufukları ve kantil düzeylerinde incelemektedir. Bu amaçla, 02.01.2015-29.01.2026 dönemine ait günlük veriler kullanılarak Adebayo (2025) tarafından geliştirilen Çok Değişkenli Wavelet Kantil Regresyonu (MWQR), Wavelet Kantil Regresyonu (WQR) ve Wavelet Kantil Granger Nedensellik (WQGC) yöntemleri uygulanmıştır. Bulgular, makro-finansal değişkenlerin BIST 100 getirileri üzerindeki etkilerinin homojen olmadığını, piyasa rejimi ve yatırım ufkuna bağlı olarak farklılaştığını göstermektedir. USD/TRY, VIX ve CDS primlerindeki artışlar, özellikle kısa vadede ve düşük piyasa kantillerinde BIST 100 getirileri üzerinde güçlü ve negatif etkilere sahiptir. Buna karşılık, Brent petrol getirilerinin diğer makro-finansal faktörler kontrol edildiğinde özellikle orta ve uzun vadede BIST 100 getirileri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler belirlenmiştir. WQGC sonuçları, USD/TRY, VIX ve CDS ile BIST 100 getirileri arasındaki nedenselliğin kısa vadede güçlü olduğunu; Brent petrolün etkisinin ise kısa vadede sınırlı kalırken orta ve uzun vadede anlamlı hâle geldiğini göstermektedir. Genel olarak bulgular; makro-finansal istikrarın korunmasının, ülke riskinin kontrol altında tutulmasının ve yatırımcı güveninin pekiştirilmesinin, farklı piyasa rejimleri ve yatırım ufuklarında Türk hisse senedi piyasasının dayanıklılığını desteklemek açısından özellikle önemli olduğunu göstermektedir.
Abstract
This study examines the effects of investor sentiment (VIX), sovereign credit risk (CDS), the exchange rate (USD/TRY), and Brent crude oil returns on BIST 100 returns across different investment horizons and quantile levels, while controlling for the remaining macro-financial factors. Using daily data from January 2, 2015, to January 29, 2026, the analysis employs the Multivariate Wavelet Quantile Regression (MWQR), Wavelet Quantile Regression (WQR), and Wavelet Quantile Granger Causality (WQGC) approaches developed by Adebayo (2025). The findings reveal substantial heterogeneity in the effects of macrofinancial variables on BIST 100 returns across market regimes and investment horizons. Increases in USD/TRY, VIX, and CDS are associated with strong negative effects on BIST 100 returns, particularly over short-term horizons and in lower market quantiles. By contrast, Brent crude oil returns exert a positive and statistically significant effect on BIST 100 returns, especially over medium- and long-term horizons after controlling for the other macrofinancial variables. The WQGC results further indicate strong short-term causal linkages from USD/TRY, VIX, and CDS to BIST 100 returns. In contrast, the causal influence of Brent crude oil is relatively limited in the short term but becomes more pronounced over medium- and long-term horizons. Overall, the findings suggest that maintaining macrofinancial stability, containing sovereign risk, and strengthening investor confidence are particularly important for supporting the resilience of the Turkish equity market across different market regimes and investment horizons.