Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBULGULAR: Çalışmaya 2021-2024 yılları arasında acil servise başvuran 2.782 trafik kazası olgusu dahil edildi.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
AMAÇ: Sirkadiyen ritim, insan uykusunu ve diğer vücut fonksiyonlarını kontrol eden 24 saatlik ritim anlamına gelir. Bu çalışmada, trafik kazalarının zamansal, mevsimsel, yaş ve cinsiyet dağılımlarının, kronobiyoloji ve kara zaman (black time) kavramları çerçevesinde, ulusal veriler ve güncel literatür ışığında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: 2021-2024 yılları arasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesi Yetişkin Acil Servisi’ne trafik kazası nedeniyle başvuran 2.782 hastanın verileri retrospektif olarak analiz edildi. Demografik, zamansal ve mevsimsel veriler kaydedildi. İstatistiksel analizde frekans, Ki-kare ve ANOVA testleri kullanıldı. BULGULAR: Çalışmaya 2021-2024 yılları arasında acil servise başvuran 2.782 trafik kazası olgusu dahil edildi. Olguların yaş ortalaması 39,5±17,1 yıl olup, %68,4’ü erkekti (n=1.903). Saat dilimlerine göre en yüksek kaza oranı 18:00-19:59 arasında %12,3 (n=343) gözlendi. Gece ve sabaha karşı saatlerinde (00:00-05:59) meydana gelen kazalar toplam başvuruların %17,7’sini oluşturdu. 02:00-03:59 saatleri arasında gerçekleşen kazalar, tüm başvuruların %6,1’ini oluşturdu. Cinsiyet dağılımında, tüm saat dilimlerinde erkeklerin kaza oranı kadınlardan anlamlı şekilde yüksekti (p=0,006). Günün bölümlerine göre başvuruların %30,8’i akşam (n=858), %30,2’si öğle (n=841), %22,8’i sabah (n=634) ve %16,1’i gece saatlerinde (n=449) gerçekleşti. Kazaların mevsimsel dağılımında en yüksek oran yaz mevsiminde %36,8 (n=1.023) ve ağustos ayında %14,1 (n=392) saptandı. SONUÇ: Kronobiyoloji, kara zaman, yaş, cinsiyet ve mevsimsel değişiklikler, trafik kazalarının zamansal dağılımında belirleyici rol oynamaktadır. Özellikle yaz aylarında artan trafik yoğunluğu ve değişen yaşam alışkanlıkları ile gece ve sabaha karşı saatlerde ise biyolojik ritimin en düşük olduğu zaman dilimlerinde, genç ve erkek sürücülerde kaza riski artmaktadır. Bu bulgular, trafik güvenliği politikalarında kronobiyoloji, yaş, cinsiyet ve mevsimsel değişikliklerin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Abstract
OBJECTIVE: Circadian rhythm refers to the 24-hour rhythm that controls human sleep and other bodily functions. This study aims to evaluate the temporal, seasonal, age and gender distribution of traffic accidents within the framework of chronobiology and black time concepts, in light of national data and current literature. MATERIAL AND METHODS: Data of 2.782 patients who applied to the Adult Emergency Department of Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital due to traffic accidents between 2021 and 2024 were analyzed retrospectively. Demographic, temporal, and seasonal variables were recorded. Frequency analysis, Chi-square, and ANOVA tests were used for statistical analysis. RESULTS: The study included 2,782 traffic accident cases who presented to the emergency department between 2021 and 2024. The mean age of the cases was 39.5±17.1 years, and 68.4% were male (n=1.903). The highest accident rate by time zone was observed between 18:00 and 19:59, accounting for 12.3% (n=343). Accidents that occurred at night and in the early morning hours (00:00-05:59) constituted 17.7% of total admissions. Accidents that occurred between 02:00-03:59 constituted 6.1% of all admissions. In the gender distribution, the accident rate in men was significantly higher than in women in all time zones (p=0.006). According to the part of the day, 30.8% of the applications occurred in the evening (n=858), 30.2% in the afternoon (n=841), 22.8% in the morning (n=634), and 16.1% at night (n=449). In the seasonal distribution of accidents, the highest rate was observed in summer, accounting for 36.8% (n = 1.023), with the highest monthly rate recorded in August at 14.1% (n = 392). CONCLUSIONS: Chronobiology, time of day, age, gender and seasonal changes play a decisive role in the temporal distribution of traffic accidents. With increased traffic density and changing lifestyles, especially during the summer months and at night and in the early morning, when biological rhythms are at their lowest, the risk of accidents increases for young and male drivers. These findings emphasize the importance of considering chronobiology, age, gender and seasonal changes in traffic safety policies.