KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 26

Koronavirüs Pandemisinde Annelerin Ebeveynlik Stresleri, Aile Dayanıklılıkları ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Arasındaki İlişkiler

The Relationship Between Mother’s Parenting Stress, Family Resilience and Child Rearing Practices During Coronavirus Pandemic

Berfin Sude İldeniz0000-0002-4192-4432
Gülçin Karadeniz(Maltepe Üniversitesi)0000-0002-3315-8635
Sayfa
279–296
Yayın Tarihi
2022-03-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada elde edilen bulgulara göre, annelerin ebeveynlik stresleri ile aile dayanıklılıkları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırma kapsamında COVID-19 pandemisi sürecinde annelerin ebeveynlik stresleri, aile dayanıklılıkları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın örneklemini normal gelişim gösteren 3-6 yaş arası çocuğu olan yaş aralığı 22-48 (Ort= 35,36) arasında değişen 303 anne oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada elde edilen bulgulara göre, annelerin ebeveynlik stresleri ile aile dayanıklılıkları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Koronavirüs Pandemisi · Ebeveynlik Stresi · Aile Dayanıklılığı

Özet

Araştırma kapsamında COVID-19 pandemisi sürecinde annelerin ebeveynlik stresleri, aile dayanıklılıkları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini normal gelişim gösteren 3-6 yaş arası çocuğu olan yaş aralığı 22-48 (Ort= 35,36) arasında değişen 303 anne oluşturmaktadır. Bu amaçla Demografik Bilgi Formu, Aile Yılmazlık Ölçeği, Ebeveynlik Stres Ölçeği, Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri saptamak amacıyla Pearson Korelasyon Katsayısı; ebeveynlik stresi ve aile dayanıklılığı değişkenlerinin, annenin demokratik ebeveyn tutumunu yordayıcı gücünü araştırmak amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, annelerin ebeveynlik stresleri ile aile dayanıklılıkları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Annelerin algıladıkları aile dayanıklılıkları ile demokratik ebeveynlik tutumları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Annelerin ebeveynlik stresleri ile demokratik ebeveynlik tutumları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Ebeveynlik stresi ve aile dayanıklılığı değişkenleri, demokratik ebeveynlik tutumu üzerinde yordayıcı olarak bulunmuştur. Bu doğrultuda annelerin ebeveynlik streslerinin, demokratik tutumları üzerindeki olumsuz etkisininin aile dayanıklılığı ile kısmen azaldığı saptanmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili literatür ile değerlendirilmiş, sınırlılıklar, güçlü yönler ve gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract

This study aimed to investigate the relationship between parenting stress, family resilience and child rearing practices of mothers during the COVID-19 pandemic. The study sample consisted of 303 mothers who were parents of normally developing children aged from 3 to 6 years. Demographic Information Form, The List of Determining Risk Factors, Parenting Stress Scale, Family Resilience Scale and Parents Attitude Scale were used to collect data. Pearson Correlational Analysis and one way ANOVA were conducted with the Statistical Package of Social Sciences (SPSS). Then a series of hierarchical regression analyses were performed to investigate the predictive power of parenting stress and family resilience on authoritative parenting style. It was concluded that there was a significant negative relationship between mother’s parenting stress and family resilience levels. Also, a significant positive relationship between mother’s family resilience levels and authoritative parenting has been obtained. In addition, as a result of the analysis a negative significant relationship between mother’s parenting stress and authoritative parenting has been found. Moreover, parenting stress and family resilience were found as significant predictors of authoritative parenting style. It can be concluded that the negative effect of parenting stress on authoritative parenting, partially decreased with the effect of family resilience. The findings of the research were discussed in the light of the literature, limitations, strengths of the research and suggestions for future studies were presented.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İldeniz, B. S., Karadeniz, G. (2022). Koronavirüs Pandemisinde Annelerin Ebeveynlik Stresleri, Aile Dayanıklılıkları ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Arasındaki İlişkiler. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 26, 279–296. https://doi.org/10.38155/ksbd.1055194

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Aydoğan, D. ve Özbay, Y. (2017). Ebeveynlik Stres Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslarası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 24-38.
  2. Baumrind, D. (2005). Patterns of parental authority and adolescent autonomy. New Directions for Child and Adolescent Development, 61-69. https://doi.org/10.1002/cd.128
  3. Benzies, K. ve Mychusiak, R. (2008). Fostering family resiliency: A review of key protective factors. Child & Family Social Work, 14, 103-114.
  4. Black, K.ve Lobo, M. (2008). A conceptual review of family resilience factors. Journal of Family Nursing, 14(1):33-55.
  5. Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N. ve Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: Rapid review of the evidence. Lancet, 395(10227), 912–920. https://doi.org/10.1016/S01406736(20)30460-8
  6. Calvano, C., Engelke, L., Di Bella, J., Kindermann, J., Renneberg, B. ve Winter, S. M. (2021).Families in the COVİD-19 pandemic: Parental stress, parent mental health and the occurrence of adverse childhood experiences-results of a representative survey in Germany. European Child & Adolescent Psychiatry, 1(13). https://doi.org/10.1007/s00787-021-01739-0
  7. Chung, G., Lanier, P. Ve Wong, P. Y. J. (2020). Mediating effects of parental stress on harsh parenting and parent- child relationship during coronavirus (COVID-19) pandemic in Singapore. Journal of Family Violence. https://doi.org/10.1007/s10896-020-00200-1
  8. Connell, C. M., ve Strambler, M. J. (2021). Experiences with COVİD-19 stressors and parents’ use of neglectful, harsh, and positive parenting practices in the Northeastern United States. Child Maltreatment, 26(3), 255-266. https://doi.org/10.1177/10775595211006465
  9. Crnic, K., ve Low, C. (2002). Everyday stresses and parenting. İçinde M. H. Bornstein (Ed.), Handbook of parenting: Practical issues in parenting (ss. 243-267). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  10. Crnic, K. A., Gaze, C. ve Hoffman, C. (2005). Cumulative parenting stress across the preschool period: relations to maternal parenting and child behaviour at age 5. Infant and Child Development, 14, 117–132.
  11. Deater-Deckard, K. (1998). Parenting stress and child adjustment: Some old hypotheses and new questions. Clinical Psychology – Science and Practice, 5, 314-332.
  12. Fegert, J. M., Vitiello, B., Plener, P. L. ve Clemens, V. (2020). Challenges and burden of the Coronavirus 2019 (COVİD-19) pandemic for child and adolescent mental health: A narrative review to highlight clinical and research needs in the acute phase and the long return to normality. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 14, 1-11.
  13. Fernandes, C. S., Magalhães, B., Silva, S. ve Edra, B. (2021). Marital satisfaction of portugese families in times of social lockdown. The Family Journal. https://doi.org/10.1177/10664807211009809
  14. Fonseca, A., Moreira, H. ve Canavarro, M. C. (2020). Uncovering the links between parenting stress and parenting styles: The role of psychological flexibility within parenting and global psychological flexibility. Journal of Contextual Behavioral Science, 18, 59-67. Griffith, A.K. (2020). Parental burnout and child maltreatment during the COVİD-19 pandemic. Journal of Family Violence. https://doi.org/10.1007/s10896-020001722
  15. Hawley D. R. ve DeHaan, L. (1996). Toward a definition of family resilience: Integrating life span and family perspectives. Family Process, 35(3), 283- 298. 10.1111/j.15455300.1996.00283.
  16. Hiraoka, D., ve Tomoda, A. (2020). Relationship between parenting stress and school closures due to the COVID‐19 pandemic. Sychiatry and Clinical Neurosciences, 74(9), 497–498.
  17. Kalil, A., Mayer, S. ve Shah, R. (2020). Impact of the COVİD-19 crisis on family dynamics in economically vulnerable households. University of Chicago, Becker Friedman Institute for Economics Working Paper, (2020-139).
  18. Kaner, S. ve Bayraklı, H. (2010). Aile Yılmazlık Ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 11(2), 47-62.
  19. Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemleri (13. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  20. Landau, J. L. (2013). Family and community resilience relative to the experience of mass trauma: Connectedness to family and culture of origin as the core components of healing. Becvar D. (eds) Handbook of Family Resilience içinde (ss. 459-480). Springer. Lee, S. J. ve Ward, K. P., (2020). Stress and parenting during the coronavirus pandemic. Ann Arbor, MI: University of Michigan Parenting in Context Research Lab.
  21. Loades, M. E., Chatburn, E., Higson-Sweeney, N., Reynolds, S., Shafran, R., Brigden, A., Linney, C., McManus, M. N., Borwick, C., ve Crawley, E. (2020). Rapid systematic review: The impact of social isolation and loneliness on the mental health of children and adolescents in the context of COVİD-19. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 59(11), 1218–1239.
  22. Maughan, B. (2017). Family and systemic influences. İçinde D. Skuse, H. Bruce and L. Dowdney (Eds.), Child Psychology and Psychiatry.(ss. 1-7). https://doi.org/10.1002/9781119170235.ch1 Mitchell, D. B., Szczerepa, A. ve Hauser-Cram, P. (2016). Spilling over: Partner parenting stress as a predictor of family cohesion in parents of adolescents with developmental disabilities. Research in Developmental Disabilities, 49, 258-267.
  23. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2016). Parenting Matters: Supporting Parents of Children Ages 0-8. (ss. 79). Washington, DC: The National Academies Press. 10.17226/21868.
  24. Oh, S. ve Chang, S. (2014). Concept analysis: Family resilience. Open Journal of Nursing, 4, 980-990. 10.4236/ojn.2014.413105.
  25. Patterson, J. M. (2002). Understanding family resilience. Journal of Clinical Psychology, 58(3), 233-246.
  26. Polizzi, C., Lynn, S. J. ve Perry, A. (2020). Stress and coping in the time of COVID-19: Pathways to resilience and recovery. Clinical Neuropsychiatry, 17(2).
  27. Prime, H., Wade, M. ve Browne, D. T. (2020). Risk and resilience in family well-being during the COVİD-19 pandemic. The American Psychologist, 75(5),631-643. https://doi.org/10.1037/amp0000660
  28. Silva, I. C. P., Cunha, K. C., Ramos, E. M. L. S., Pontes, F. A. R. ve Silva, S. S. C. (2021). Family resilience and parenting stress in poor families. Estudos de Psicologia (Campinas), 38. https://doi.org/10.1590/19820275202138e190116
  29. Simon, J. B., Murphy, J. J. ve Smith, S. M. (2005). Understanding and fostering family resilience. The Family Journal, 13(4), 427-436.
  30. Solem, M.-B. (2013). Meaning making and avoidance in parenting. Qualitative Social Work, 12(2), 170–185. https://doi.org/10.1177/1473325011424643 Stormshak, E. A., Bierman, K. L., McMahon, R. J. ve Lengua, L. J. (2000). Parenting practices and child disruptive behavior problems in early elementary school. Journal of Clinical Child Psychology, 29(1), 17-29.
  31. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2021). Türkiye’deki Güncel Durum. https://covid19.saglik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 04 Mayıs 2021).
  32. Usher, K., Bhullar, N., Durkin, J., Gyamfi, N. ve Jackson, D. (2020), Family violence and COVID-19:Increased vulnerability and reduced options for support. International Journal of Mental Health Nursing, 29, 549-552. https://doi.org/10.1111/inm.12735
  33. Walsh, F. (2002). A family resilience framework: Innovative practice applications. Family Relations, 51(2), 130-137.
  34. Walsh, F. (2020). Loss and resilience in the time of COVID‐19: Meaning making, hope, and transcendence. Family Process, 59(3), 898-911.
  35. Wu, Q. ve Xu, Y. (2020). Parenting stress and risk of child maltreatment during the COVİD-19 pandemic: A family stress theory-informed perspective. Developmental Child Welfare, 2(3), 180–196.https://doi.org/10.1177/2516103220967937 Zabcı, N. ve Karadeniz, G. (2021). Koronavirüs pandemisinde annenin ruhsal süreçlerinin çocuklarda görülen belirtilere yansımaları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar,13 (1), 12-26. 10.18863/pgy.852022
  36. Zhang, S., Hong, J. S., Garthe, R. C., Espelage, D. L. ve Schacter, H. L. (2021). Parental stress and adolescent bullying perpetration and victimization: The mediating role of adolescent anxiety and family resilience. Journal of Affective Disorders, 290, 284- 291. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.04.023.