KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karadeniz Araştırmaları / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 90

KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ

THE IMPACTS OF BLACK SEA GRAIN CORRIDOR SHOCKS ON REGOIONAL ECONOMIES: FOREIGN TRADE, INFLATION, AND EXCHANGE RATE ANALYSIS

Mehmet Pekmezci(Gaziantep Üniversitesi)0000-0001-6628-9116
Ayça Pekmez Bahçeci(GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-5649-4631
Burak Büyükoğlu(Gaziantep Üniversitesi)0000-0002-1174-3112
Sayfa
741–760
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, döviz kuru kanalında şoklara verilen kısa vadeli tepkinin genel olarak sınırlı kaldığını; buna karşın koridorun askıya alınmasının dış ticaret göstergeleri üzerinde daha belirgin ve kalıcı bir bozulma ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Son yıllarda, uluslararası tahıl fiyatları Covid-19 pandemisi, iklim değişikliği, ekonomik şoklar, ticaret anlaşmazlıkları ve jeopolitik çatışmalar gibi bir dizi faktörün bir araya gelmesi nedeniyle dalgalı bir seyir izlemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlama çalışma, Karadeniz Tahıl Koridoru’na ilişkin başlıca şokların Karadeniz havzasındaki ülkelerde dış ticaret, enflasyon ve finansal piyasalar üzerindeki etkilerini incelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, döviz kuru kanalında şoklara verilen kısa vadeli tepkinin genel olarak sınırlı kaldığını; buna karşın koridorun askıya alınmasının dış ticaret göstergeleri üzerinde daha belirgin ve kalıcı bir bozulma ile ilişkili olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Karadeniz Tahıl Koridoru · Dış Ticaret · Enflasyon

Özet

Son yıllarda, uluslararası tahıl fiyatları Covid-19 pandemisi, iklim değişikliği, ekonomik şoklar, ticaret anlaşmazlıkları ve jeopolitik çatışmalar gibi bir dizi faktörün bir araya gelmesi nedeniyle dalgalı bir seyir izlemektedir. Bu bağlama çalışma, Karadeniz Tahıl Koridoru’na ilişkin başlıca şokların Karadeniz havzasındaki ülkelerde dış ticaret, enflasyon ve finansal piyasalar üzerindeki etkilerini incelemektedir. Analizde kullanılmak üzere Türkiye, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Romanya ve Bulgaristan’dan oluşan örneklem seçilerek; anlaşmanın imzalanması, sürece dair uzatmalar, Rusya’nın çekilmesi “haber şoku” olarak beş kritik zaman dilimi ele alınmıştır. Kısa dönem piyasa tepkisini ölçmek amacıyla döviz kuru üzerinden olay çalışması yaklaşımı uygulanmış ve olay pencerelerinde kümülatif anormal getiriler (CAR) hesaplanmıştır; küresel dolar koşullarını ayrıştırmak için DXY-arındırılmış kur getirileriyle alternatif CAR’lar üretilmiştir. Orta vadeli makro etkiler, panel yerel projeksiyon yöntemiyle dinamik “etki izi” biçiminde izlenmiş; aynı zamanda, panel regresyon analizi kullanılarak ülke ve yılın sabit etkileri dikkate alınarak, şokların etkisinin ülkelerin maruz kalma seviyelerine bağlı olarak (şok × maruziyet) etkileşimi araştırılmıştır. Bulgular, döviz kuru kanalında şoklara verilen kısa vadeli tepkinin genel olarak sınırlı kaldığını; buna karşın koridorun askıya alınmasının dış ticaret göstergeleri üzerinde daha belirgin ve kalıcı bir bozulma ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Enflasyon kanalındaki etkiler ise eşanlı enerji-fiyat şokları, kur geçişkenliği ve ülke-özel politika tepkileri nedeniyle daha heterojen ve kırılgan görünmektedir.

Abstract

In recent years, international grain prices have been volatile due to a confluence of factors including the Covid-19 pandemic, climate change, economic shocks, trade disputes, and geopolitical conflicts. In this context, the study examines the impact of major shocks related to the Black Sea Grain Corridor on foreign trade, inflation, and financial markets in the countries of the Black Sea basin. A sample consisting of Turkey, Russia, Ukraine, Georgia, Romania, and Bulgaria was selected for the analysis; five critical time periods were considered as “news shocks”: the signing of the agreement, extensions to the process, and Russia’s withdrawal. An event study approach was applied to measure short-term market response through exchange rates, and cumulative abnormal returns (CARs) were calculated in event windows; alternative CARs were generated with DXY-adjusted exchange rate returns to disaggregate global dollar conditions. Medium-term macroeconomic impacts were tracked in the form of dynamic “impact trails” using the panel local projection method; Simultaneously, using panel regression analysis, the interaction of the impact of shocks with countries' exposure levels (shock × exposure) was investigated, taking into account the fixed effects of country and year. The findings show that the short-term response to shocks in the exchange rate channel is generally limited; however, the suspension of the corridor is associated with a more significant and lasting deterioration in foreign trade indicators. The effects in the inflation channel appear more heterogeneous and fragile due to simultaneous energy-price shocks, exchange rate pass-through, and country-specific policy responses.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pekmezci, M., Bahçeci, A. P., Büyükoğlu, B. (2026). KARADENİZ TAHIL KORİDORU ŞOKLARININ BÖLGE EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: DIŞ TİCARET, ENFLASYON VE DÖVİZ KURU ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 23 Sayı: 90, 741–760. https://doi.org/10.56694/karadearas.1859276

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Alsayed, A. R. M. (2023). Turkish stock market from pandemic to Russian invasion, evi-dence from developed machine learning algorithm. Computational Economics, 62(3), 1107–1123. https://doi.org/10.1007/s10614-022-10293-z
  2. Bakas, D., & Triantafyllou, A. (2018). The impact of uncertainty shocks on the volatility of commodity prices. Journal of International Money and Finance, 87, 96–111. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2018.06.001
  3. Behnassi, M., & El Haiba, M. (2022). Implications of the Russia–Ukraine war for global food security. Nature Human Behaviour, 6(6), 754–755. https://doi.org/10.1038/s41562-022-01391-x
  4. Biswas, P., Jain, P., & Maitra, D. (2024). Are shocks in the stock markets driven by commodity markets? Evidence from Russia-Ukraine war. Journal of Commodity Mar-kets, 34, 100387. https://doi.org/10.1016/j.jcomm.2024.100387
  5. Boungou, W., & Yatié, A. (2022). The impact of the Ukraine–Russia war on world stock market returns. Economics Letters, 215, 110516. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2022.110516
  6. Carter, C. A., & Steinbach, S. (2024). Did grain futures prices overreact to the Russia–Ukraine war due to herding? Journal of Commodity Markets, 35, 100422. https://doi.org/10.1016/j.jcomm.2024.100422
  7. Clapp, J., & Isakson, S. R. (2018). Risky returns: The implications of financialization in the food system. Development and Change, 49(2), 437–460. https://doi.org/10.1111/dech.12376
  8. Çolakoğlu, E. (2024). Food insecurity in the Middle East, the Black Sea Grain Initiative, and Türkiye. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 20(47), 63–82. https://doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.1423303
  9. Dai, Y. S., Dai, P. F., & Zhou, W. X. (2023). Tail dependence structure and extreme risk spillover effects between the international agricultural futures and spot markets. Jour-nal of International Financial Markets, Institutions and Money, 88, 101820. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2023.101820
  10. Dai, Y. S., Dai, P. F., Goutte, S., Nguyen, D. K., & Zhou, W. X. (2025). Multiscale risk spillo-vers and external driving factors: Evidence from the global futures and spot markets of staple foods. Risk Analysis, 45(11), 3554–3584. https://doi.org/10.1111/risa.70094
  11. Doğru, E. (2023). Rusya-Ukrayna savaşının gıda fiyatları ile finansal piyasalar arasın-daki bağlantılılık üzerine etkisi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 63–83. https://doi.org/10.33399/biibfad.1327746
  12. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2023). FAO brief on the in-terruption of the Black Sea Grain Initiative and its potential implications on global food markets and food security. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/6c9395e2-a199-4df5-a2f2- 620e960512e0/content
  13. Goyal, R., & Steinbach, S. (2023). Agricultural commodity markets in the wake of the Black Sea Grain Initiative. Economics Letters, 231, 111297. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2023.111297
  14. He, C., Huang, K., Lin, J., Wang, T., & Zhang, Z. (2023). Explain systemic risk of commo-dity futures market by dynamic network. International Review of Financial Analysis, 88, 102658. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102658
  15. Manogna, R. L., & Kulkarni, N. (2024). Does the financialization of agricultural commo-dities impact food security? An empirical investigation. Borsa Istanbul Review, 24(2), 280–291. https://doi.org/10.1016/j.bir.2024.01.001
  16. Martins, A. M. (2024). Short-term market impact of Black Sea Grain Initiative on four grain markets. Journal of Futures Markets, 44(4), 619–630. https://doi.org/10.1002/fut.22481
  17. Neik, T. X., Siddique, K. H. M., Mayes, S., Edwards, D., Batley, J., Mabhaudhi, T., Song, B. K., & Massawe, F. (2023). Diversifying agrifood systems to ensure global food security following the Russia–Ukraine crisis. Frontiers in Sustainable Food Systems, 7, 1124640. https://doi.org/10.3389/fsufs.2023.1124640
  18. Poursina, D., Schaefer, K. A., Hilburn, S., & Johnson, T. (2024). Economic impacts of the Black Sea Grain Initiative. Journal of Agricultural Economics, 75(1), 457–464. https://doi.org/10.1111/1477-9552.12549
  19. Sosoo, V. E., Okorie, D. I., & Chen, H. (2021). Roles of commodity futures derivatives and financial crises in global food security. Economic and Political Studies, 9(3), 336–357. https://doi.org/10.1080/20954816.2021.1872854
  20. Steinbach, S., & Yildirim, Y. (2024). Grain futures market response to the Black Sea Grain Initiative. German Journal of Agricultural Economics, 73(2), 1–22. https://doi.org/10.52825/gjae.v73i2.1343
  21. Tsui, S., Chi, L. K., Jiansheng, Q., Xiaohui, Y., Han, J., & Tiejun, W. (2017). Grain financiali-zation and food security: A Chinese perspective. Agrarian South: Journal of Political Economy, 6(3), 306–333. https://doi.org/10.1177/2277976017745213
  22. Tuliakov, V., Yakubovskiy, S., & Truba, A. (2024). The economic impact of Ukraine’s trade relations with the EU amid geopolitical challenges: An analysis of trade dynamics, restrictions and integration. InterEULawEast, 11(2), 149–163. https://doi.org/10.22598/iele.2024.11.2.7
  23. World Trade Organization. (2023). One year of war in Ukraine: Assessing the impact on global trade and development. https://www.wto.org/english/res_e/booksp_e/oneyukr_e.pdf
  24. Yang, Y. H., Shao, Y. H., & Zhou, W. X. (2024). Quantile connectedness across BRICS and international grain futures markets: Insights from the Russia-Ukraine conflict. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2409.19307
  25. Zhao, Y., Gao, X., Wei, H., Sun, X., & An, S. (2024). Early warning of systemic risk in commodity markets based on transfer entropy networks: Evidence from China. Ent-ropy, 26(7), 549. https://doi.org/10.3390/e26070549
  26. Zhou, W. X., Dai, Y. S., Duong, K. T., & Dai, P. F. (2024). The impact of the Russia-Ukraine conflict on the extreme risk spillovers between agricultural futures and spots. Journal of Economic Behavior & Organization, 217, 91– 111. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2023.11.004
  27. Zhou, X., Enilov, M., & Parhi, M. (2024). Does oil spin the commodity wheel? Quantile connectedness with a common factor error structure across energy and agricultural markets. Energy Economics, 132, 107468. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2024.107468