Dergiler / Güvenlik Stratejileri Dergisi / 2026 / Cilt: 22 Sayı: 54

Güç, Söylem ve Yönetişim: Türkiye'nin Uzun Ufuk Bütünleşik Deniz Gözetleme Sistemi'nin Analizi

Power, Discourse, and Governance: An Analysis of Türkiye’s Long Horizon Integrated Maritime Surveillance System

Mesut Özel(İSTANBUL KENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8577-6750
Sayfa
537–555
Yayın Tarihi
2026-08-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, LHIMSS’nin aynı anda hem asimetrik dengeleme için kullanılan realist bir araç, hem Mavi Vatan doktriniyle meşrulaştırılan güvenlikleştirilmiş bir proje, hem de askerîleştirilmiş bir “Beyaz Resim” aracılığıyla devlet kontrolünü genişleten eleştirel bir yönetişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Çalışmaları disiplinlerinde çağdaş güvenlik teknolojilerine ilişkin yapılan analizlerdeki paradigmatik tekeli sorgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makale, realist, güvenlikleştirme ve eleştirel güvenlik çalışmaları perspektiflerini sentezleyen özgün bir bütünleşik teorik çerçeve geliştirmekte ve bunu Türkiye’nin Uzun Ufuk Entegre Deniz Gözetleme Sistemi’ni (Long Horizon Integrated Maritime Surveillance System-LHIMSS) analiz etmek için uygulamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, LHIMSS’nin aynı anda hem asimetrik dengeleme için kullanılan realist bir araç, hem Mavi Vatan doktriniyle meşrulaştırılan güvenlikleştirilmiş bir proje, hem de askerîleştirilmiş bir “Beyaz Resim” aracılığıyla devlet kontrolünü genişleten eleştirel bir yönetişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Uzun Ufuk · Deniz Gözetlemesi · Deniz Güvenliği

Özet

Bu makale, Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Çalışmaları disiplinlerinde çağdaş güvenlik teknolojilerine ilişkin yapılan analizlerdeki paradigmatik tekeli sorgulamaktadır. Makale, realist, güvenlikleştirme ve eleştirel güvenlik çalışmaları perspektiflerini sentezleyen özgün bir bütünleşik teorik çerçeve geliştirmekte ve bunu Türkiye’nin Uzun Ufuk Entegre Deniz Gözetleme Sistemi’ni (Long Horizon Integrated Maritime Surveillance System-LHIMSS) analiz etmek için uygulamaktadır. Çalışma, LHIMSS’nin aynı anda hem asimetrik dengeleme için kullanılan realist bir araç, hem Mavi Vatan doktriniyle meşrulaştırılan güvenlikleştirilmiş bir proje, hem de askerîleştirilmiş bir “Beyaz Resim” aracılığıyla devlet kontrolünü genişleten eleştirel bir yönetişim aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Maddi kapasiteler, söylemsel tehdit inşası ve dönüştürücü yönetişim arasındaki döngüsel etkileşimi ortaya koyan bütünleşik yaklaşım, orta ölçekli güçlerin tartışmalı egemenlik ve hibrit güvenlik meselelerini nasıl ele aldığına dair bütüncül bir anlayış sunmaktadır. Bulgular, Uluslararası İlişkiler literatürünü katı teorik ayrımları terk etmeye ve 21. yüzyıl güvenliğinin maddi, söylemsel ve biyopolitik boyutlarını yakalayabilen çok-nedenli modeller geliştirmeye zorlamaktadır.

Abstract

This article challenges the paradigmatic exclusivity of analyses of contemporary security technologies within International Relations and Security Studies. It develops and applies an integrated theoretical framework—synthesizing realist, securitization, and critical security studies perspectives—to examine Türkiye’s Long Horizon Integrated Maritime Surveillance System (LHIMSS). The study demonstrates that LHIMSS functions simultaneously as a realist instrument for asymmetric balancing, a securitized project legitimized by the Blue Homeland doctrine, and a critical governance vehicle that expands state control through a militarized “White Picture.” By revealing the recursive interplay among material capabilities, discursive threat-making, and transformative governance, the integrated approach provides a holistic understanding of how middle powers navigate contested sovereignty and hybrid security. The findings challenge IR scholarship to abandon rigid theoretical compartments and develop multi-causal models that capture the material, discursive, and biopolitical dimensions of 21st-century security.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özel, M., *, M. Ö. (2026). Güç, Söylem ve Yönetişim: Türkiye'nin Uzun Ufuk Bütünleşik Deniz Gözetleme Sistemi'nin Analizi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, Cilt: 22 Sayı: 54, 537–555. https://doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.1916969

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Alberts, D. S., Garstka, J. J., & Stein, F. P. (1999). Network centric. Warfare Developing and Leveraging Information Superiority. https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA406255.pdf
  2. Alemdar, A. (2021, November 16). Türk Deniz Kuvvetlerinden Jet Motorlu Deniz Karakol Uçağı Projesi [Turkish Naval Forces’ jet-powered maritime patrol aircraft project]. Defence Turk. https://www.defenceturk.net/turk-deniz-kuvvetlerinden-jet-motorlu-deniz-karakol-ucagi-projesi
  3. Ariş, H. (2003). Artık geçmişten ders aqlarak geleceği şekillendirmenin zamanı gelmiştir! Savunma ve Havacılık, 3(17), 7.
  4. Bayat, M. (1986). Milli güç ve devlet. Belge Yayınları.
  5. Baytok, T., & Erkaya, G. (2001). Bir asker, bir diplomat: Güven Erkaya-Taner Baytok söyleşi. Doğan Kitapçılık.
  6. Bilgin, P. (2011). The politics of studying securitization? The Copenhagen School in Turkey. Security Dialogue, 42(4-5), 399-412. https://doi.org/10.1177/0967010611418711
  7. Black, J. (2017). Naval warfare: A global history since 1860. Rowman & Littlefield.
  8. Booth, K. (2005). Theory of World Security. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511840210
  9. Bueger, C. (2015). What is maritime security? Marine Policy, 53, 159-164. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2014.12.005
  10. Bueger, C. (2020). A glue that withstands heat? The promise and perils of maritime domain awareness. In E. R. Lucas, S. Rivera-Paez, T. Crosbie, & F. F. Jensen (Eds.), Maritime security: Counter-terrorism Lessons from Maritime Piracy and Narcotics Interdiction (pp. 235-245). IOS Press.
  11. Bueger, C., & Edmunds, T. (2019). Beyond seablindness: A new agenda for maritime security studies. POLARIS Journal of Maritime Research, 1(1). https://doi.org/10.53963/pjmr.2019.004.1
  12. Buzan, B., & Wæver, O. (2003). Regions and Powers: The Structure of International Security. Cambridge University Press. 10.1017/CBO9780511491252
  13. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
  14. Deibert, R. J. (2019). The road to digital unfreedom: Three painful truths about social media. Journal of Democracy, 30(1), 25-39.
  15. Döğüt, C. (2020). Two Sides of the Aegean Military Balance of Turkish and Greek Air Forces in the region. Defence Turkey, 15(101), 48–59. https://defenceturkey.com/en/content/two-sides-of-the-aegean-military-balance-of-turkish-greek-air-forces-in-the-region-4236
  16. Dz.K.K. (Deniz Kuvvetleri Komutanlığı). (1997). Türk Deniz Kuvvetleri Açık Denizlere Doğru Stratejisi [Turkish Naval Forces Strategy “Towards the Open Seas”]. Deniz Kuvvetleri Dergisi, 570, 1–12.
  17. Dz.K.K. (Deniz Kuvvetleri Komutanlığı). (2004, March 1). Karadeniz Uyumu Harekâtı [Operation Black Sea Harmony]. https://www.dzkk.tsk.tr/Harekat/icerik/karadeniz-uyumu-harekati
  18. Dz.K.K. (Deniz Kuvvetleri Komutanlığı). (2015). Türk Deniz Kuvvetleri Stratejisi [Turkish Naval Forces strategy]. Deniz Basımevi Müdürlüğü.
  19. Erkaya, G. (2000). Yeni bir Konsept Muhabere Sahası Gözetleme-2 [A new concept: Battlespace surveillance-2]. Ulusal Strateji, 11(2), 55–58.
  20. Foucault, M. (1977). Discipline and Punish: The Birth of the Prison (A. Sheridan, Trans.). Vintage Books.
  21. Gürdeniz, C. (2005, July). E. Dz. Kur. Alb. Mert Bayat’ı sonsuzluğa uğurlarken. Deniz Kuvvetleri Dergisi, 593, 94-95.
  22. Gürdeniz, C. (2020). Türkiye in the Century of the Sea and Asia. Belt & Road Initiative Quarterly, 1(2), 81–88. https://briqjournal.com/sites/default/files/yazi-ici-dosyalar/2021-04/Turkey%20in%20the%20Century%20of%20the%20Sea%20and%20Asia.pdf
  23. HAVELSAN. (n.d.). ADVENT Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi [ADVENT network supported data integrated combat management system]. Retrieved May 20, 2024, from https://www.havelsan.com/tr/cozumler/advent-savas-yonetim-sistemi
  24. Hicks, K. H., & Metrick, A. (2018). Maritime Domain Awareness: Today and Tomorrow. In Contested seas: Maritime Domain Awareness in Northern Europe, 13. Center for Strategic and International Studies. https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/180328_MetrickHicks_ContestedSeas_Web.pdf
  25. İnce, A. N., Topuz, E., Panayırcı, E., & Işık, C. (1998). Principles of Integrated Maritime Surveillance Systems. Springer.
  26. Khlaaf, H., Myers West, S., & Whittaker, M. (2024). Mind the gap: Foundation models and the covert proliferation of military intelligence, surveillance, and targeting. https://doi.org/10.48550/arXiv.2410.14831
  27. Krause, K., & Williams, M. C. (Eds.). (1997). Critical Security Studies: Concepts and Cases (Vol. 8). University of Minnesota Press.
  28. Kutluhan, B. (2006). Araştırma Merkezi Komutanlığı [Research Center Command]. Savunma ve Havacılık, 20(116), 50–59.
  29. Kutluhan, B. (2012). Mavi Vatan’ın Bekçileri: Türk Deniz Kuvvetleri [Guardians of the Blue Homeland: Turkish Naval Forces]. Savunma ve Havacılık, 152(26), 8-24.
  30. Lautenschlager, K. (1984). Technology and the Evolution of Naval Warfare, 1851–2001. National Academy Press. https://doi.org/10.17226/19327
  31. Mearsheimer, J. J. (2001). The Tragedy of Great Power Politics. W.W. Norton & Company.
  32. Mercan, E. (2025). Navigating transformation: The strategic development of the Turkish Navy from 1923 to the present. International Journal of Military History and Historiography. Advance online publication. https://doi.org/10.1163/24683302-BJA10077
  33. Mönch, T. R. (2006). Türkiye’de İnsansız Hava Aracı Çalışmalarına bir Bakış [A look at unmanned aerial vehicle studies in Türkiye]. Savunma ve Havacılık, 20(115), 100–103.
  34. NATO. (2013). NATO Glossary of Terms and Definitions (English and French) (AAP-06). NATO.
  35. Okçu, M. (1993). Deniz Kuvvetlerinin Yeni Görevleri [New Missions of the Naval Forces]. Savunma ve Havacılık, 7(3), 8–19.
  36. Örnek, Ö. (2016). MİLGEM’in Öyküsü [The story of MİLGEM]. Kırmızı Kedi Yayınevi.
  37. Özel, M. (2021). Turkish Navy’s Move “Towards Blue Waters”: Its Origins, Development and Implementation (Doctoral dissertation). Kadir Has University.
  38. Özgen, C. (2013). Doğu Akdeniz’de Enerji Güvenliğine Yönelik Bir girişim: Akdeniz Kalkanı Harekâtı [An Initiative for Energy Security in the Eastern Mediterranean: Operation Mediterranean Shield]. Akademik Ortadoğu, 8(1), 101–114. https://www.akademikortadogu.com/belge/ortadogu15makale/cenk_ozgen.pdf
  39. Salter, M. B., & Mutlu, C. E. (2012). Psychoanalytic Theory and Border Security. European Journal of Social Theory, 15(2), 179–195. https://doi.org/10.1177/1368431011423594
  40. Sünnetçi, İ. (2021). Türk Deniz Kuvvetlerinin Kanatlı Gücü: Deniz Hava Komutanlığı [The winged power of the Turkish Navy: Naval Air Command]. Defence Türkiye, 15(107), 2–52.
  41. Tanış, M. Y. (2024, March 1). Türk Deniz Kuvvetlerine AKSUNGUR S/İHA Teslimatı [AKSUNGUR UCAV delivery to the Turkish Naval Forces]. Savunmatr.com. https://www.savunmatr.com/turk-deniz-kuvvetlerine-aksungur-siha-teslimati/
  42. TOB (Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı). (2016, May 11). Balıkçı Gemilerini İzleme Sistemi Hayata Geçiyor [Fishery vessel monitoring system is being launched]. https://www.tarimorman.gov.tr/BSGM/Haber/448/Balikci-Gemilerini-Izleme-Sistemi-Hayata-Geciyor
  43. Tsailas, D. (2024, October 18). We need a new naval strategy, replacing the old paradigm with one fit for the time. Strategy International. https://strategyinternational.org/2024/10/18/publication142/
  44. UAB (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı). (n.d.). Deniz Trafiğini Takibe Yönelik Kurulmuş Olan Sistemler [Systems Established for Monitoring Maritime Traffic]. Retrieved May 19, 2026, from https://denizcilik.uab.gov.tr/deniz-trafigini-takibe-yonelik-kurulmus-olan-sistemler
  45. United States Department of Homeland Security. (2005). The National Strategy for Maritime Security. Department of Homeland Security. https://2009-2017.state.gov/documents/organization/255380.pdf
  46. Uzun Ufuk Proje Grubu. (1997). Uzun Ufuk Projesi [Long Horizon project]. Deniz Kuvvetleri Dergisi, 569, 3–9.
  47. Vuori, J. A. (2008). Illocutionary Logic and Strands of Securitisation: Applying the theory of securitisation to the study of non-democratic political orders. European Journal of International Relations, 14(1), 65–99. https://10.1177/1354066107087767
  48. Waltz, K. N. (1979). Theory of International Politics. McGraw-Hill.