Dergiler / Dil ve Edebiyat Araştırmaları / 2024 / Sayı: 30

Peyami Safa’nın Eğitim Mefkuresi ve Edebiyat Eğitimi Üzerine Düşünceleri Üzerine Bir İnceleme

Orhan Gazi Gökçe(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0002-3787-7960
Sayfa
85–96
Yayın Tarihi
2024-10-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma ayrıca Peyami Safa’nın genel olarak eğitim meselesine yaklaşımlarını eserlerinden örneklerle ortaya koymayı daha özelde onun bir yazar olarak edebiyat eğitimine ilişkin görüşlerini paranteze almayı hedeflemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsana ve topluma dair bütün meseleler çeşitli yönleriyle yazarların gündeminde olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bakımdan edebî eserler birçok bakımdan farklı okumalara tâbi tutulabilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma ayrıca Peyami Safa’nın genel olarak eğitim meselesine yaklaşımlarını eserlerinden örneklerle ortaya koymayı daha özelde onun bir yazar olarak edebiyat eğitimine ilişkin görüşlerini paranteze almayı hedeflemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Peyami Safa · Eğitim · Edebiyat Eğitimi

Özet

İnsana ve topluma dair bütün meseleler çeşitli yönleriyle yazarların gündeminde olmuştur. Bu bakımdan edebî eserler birçok bakımdan farklı okumalara tâbi tutulabilir. Edebiyat topluma tutulan bir ayna işlevi üstlendiği gibi topluma istikamet verme gücüne de sahiptir. Kurmaca metinlerde arka planda dönemin sosyal gerçekleri yansıtılırken yazar kendi fikirlerini okuyucuyla açık ya da örtük şekilde paylaşır. Bu yönüyle edebî eserler fikri bir müktesabatı da taşırlar. Peyami Safa (1889-1961), Türk edebiyatının önemli simalarından birisidir. Romancı ve gazeteci kimliğiyle tanınan Peyami Safa, modern Türk eğitim tarihinin serencamına şahitlik etmiştir. Eğitime ilişkin olarak millî ve manevi duyarlılıkları önceleyen Peyami Safa özellikle Yalnızız romanında Simeranya ütopyası üzerinden eğitim idealini kahramanı Samim’in dilinden beyan eder. Peyami Safa, gazete yazılarında ise müstakil olarak eğitime ilişkin görüşlerini daha açık ve doğrudan dile getirir. Modern eğitim süreçlerine dönük eleştirilerinin yanında eğitimin niteliğine dönük görüşler serdeden Safa, edebiyatın eğitimdeki rolü ve edebiyat eğitiminde gözetilmesi gereken hususlara değinir. Çalışmada; tematik analiz yöntemiyle Safa’nın eğitimde şahsîlik, öğretmen yeterliliği, eğitim ve hayat ilişkisi, eğitimde özgür düşünce ve eleştirel bakış, eğitim ve toplumsal değişim gibi konularda -dikkat çektiği hususlar belirginleştirilecektir. Bu çalışma ayrıca Peyami Safa’nın genel olarak eğitim meselesine yaklaşımlarını eserlerinden örneklerle ortaya koymayı daha özelde onun bir yazar olarak edebiyat eğitimine ilişkin görüşlerini paranteze almayı hedeflemektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gökçe, O. G. (2024). Peyami Safa’nın Eğitim Mefkuresi ve Edebiyat Eğitimi Üzerine Düşünceleri Üzerine Bir İnceleme. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, Sayı: 30, 85–96. https://doi.org/10.30767/diledeara.1483920

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Aksakal, Hasan (2010). Türk politik kültüründe romantizm. İstanbul: İletişim Yayınları.
  2. Ayvazoğlu, Beşir (2000) Doğu-Batı Açmazında Peyami Safa. Doğu Batı: Düşünce Dergisi, c.3. (11), 107-131.
  3. Ayvazoğlu, Beşir (2008). Peyami Safa. TDV İslam Ansiklopedisi (Cilt:35) içinde. İstanbul: TDV Yayınları.
  4. Bingöl, U. (2017). Peyami Safa’nın Romanlarında Doğu-Batı Meselesi Bağlamında Değerler Çatışması. İdil, 6 (31), 891-921.
  5. Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38.
  6. Erdem, Galip (1966). Çileli Bir Hayat Peyami Safa. İstanbul.
  7. Erol, Murat (2015). Kararsız Modernleşmecilikten Mistik Muhafazakarlığa Peyami Safa’nın Dikotomisi. Hece Dergisi Peyami Safa Özel Sayısı (29), 40-47.
  8. Göze, Ergun (1987). Peyami Safa (Hayatı-Şahsiyeti-Tesiri). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  9. Gözler, H. Fethi (1994). Türk Edebiyatına, Türk Fikir Hayatına Yenilik ve Dinamizm Getiren Anıt Adam: Peyami Safa. Türk Yurdu, XIV. cilt, 87. sayı, 48-50.
  10. Gürbilek, Nurdan (2015). Sessizin payı. İstanbul: İletişim Yayınları.
  11. Güzel, A. (2006). Edebiyat Eğitiminde Amaçlar ve Bu Amaçlara Yönelik Yöntem Teknik ve Örnek Uygulamalar. Milli Eğitim Dergisi, c.169, 85-106.
  12. Kavcar, C. (1999). Edebiyat ve Eğitim. (3. Baskı). Ankara: Engin Yayıncılık.
  13. Lee, Nan A. (1997). Peyami Safa'nın Fikri Eserlerinde Doğu-Batı. Türk Dili: Dil ve Edebiyat Dergisi. c.I, s. 545, 500-508.
  14. Safa, Peyami (1936). Edebiyat Tarihi Değil, Edebiyat Karnavalı. İsmail Kara Türkiye’de Dini Hayat Arşivi içinde. İZÜ Kütüphanesi.
  15. Safa, Peyami (1963). Dil Sıkıntısı. Yaprak Dergisi, c. II, s.7.
  16. Safa, Peyami (1981). Türk İnkilabına Bakışlar. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları
  17. Safa, Peyami (1999). Fatih-Harbiye. İstanbul: Ötüken Yayınları.
  18. Safa, Peyami (1999). Objektif 7 (Eğitim, Gençlik, Üniversite). İstanbul: Ötüken Yayınları.
  19. Safa, Peyami (2019). Yalnızız. İstanbul: Ötüken Yayınları.
  20. Safa, Peyami (2020). Objektif 1 (Osmanlıca, Türkçe, Uydurmaca). İstanbul: Ötüken Yayınları.
  21. Taşdelen, Vefa (2015). Doğunun ve Batının Ötesinde. Hece Dergisi Peyami Safa Özel Sayısı (29). 16-21.
  22. Tosun, Necip (2015). Peyami Safa’nın Düşünce ve Edebiyatta Öncüleri. Hece Dergisi Peyami Safa Özel Sayısı (29). 21-32.
  23. Uçan, H. (2006). Edebiyat eğitimi, estetik bir hazzın edinimi, okumanın alışkanlığa dönüştürülmesi ve yazınsal kuramlar. Milli Eğitim Dergisi, 34(169).