İslam İktisat Felsefesi ve Teorisi Literatürü: Eleştirel Bir Değerlendirme

Özet

Bu çalışma Türkiye’de İslam iktisat felsefesi ve teorisi alanında son 50 yılda ortaya çıkan yerli literatürü ele almaktadır. İlgili çalışmalar nitelik ve nicelik açısından değerlendirildiğinde pek çok açıdan olumlu bir durumdan bahsedilebilir. Zira yaklaşık yarım asırdır yapılan ve sürekli artış gösteren çalışmalar neticesinde alana dair temel prensipler açıklanmış; İslam iktisadının yapısının nasıl olması gerektiği konusunda temel hususlar ortaya konulmuş; sistem, esaslar, toplum ve ahlaka ilişkin hususlarda eserler yazılmıştır. Ayrıca özellikle son yıllarda ilgili alana dair akademik ve kurumsal ilginin arttığı görülmektedir. Diğer yandan birçok çalışmanın genel prensipler seviyesini aşamaması, pek çok eserin önemli şeyler söylemekle birlikte belli noktalarda tekrardan kaçamaması ve temel prensiplerin pratiğe nasıl aktarılacağı sorusuna açıklık getirememesi, ayrıca alanla ilgili çalışmaların çoğunlukla ferdî çabalarla sınırlı kalması gelinen noktadaki tıkanıklığa işaret etmektedir. Şüphesiz bu durumun ilmî, fikrî, hukukî, siyasî, toplumsal vb. pek çok sebebi vardır. Başta İslâmî ilimler ve iktisat olmak üzere disiplinler arası ortak bir çabanın bir İslam iktisat felsefesi/teorisi oluşturma noktasında sağlayacağı katkının çok önemli olduğu görülmektedir.