Dergiler / Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi / 2026 / Cilt: 35 Sayı: 100

Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Liman ve İskele Politikaları (1923-1960)

Pier and Port Policies in Turkey during the Republic Period (1923-1960)

Nadir Yurtoğlu(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7478-3149
Sayfa
505–554
Yayın Tarihi
2011-11-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu suretle  Türkiye’nin dış ülkelerle yapılan deniz ticaret hacmi genişletilerek  millî ekonomiye önemli katkılar sağlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren 1960 yılına kadar Türkiye’de  liman ve iskele politikaları ile bu politikaların ekonomiye olan yansımaları  çalışmanın konusunu teşkil etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Konu, Cumhuriyetin ilk  döneminde liman ve iskele politikaları (1923-1950); Demokrat Parti  (DP) döneminde liman ve iskele politikaları (1950-1960) ile sınırlandırılarak  iki dönem halinde ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu suretle  Türkiye’nin dış ülkelerle yapılan deniz ticaret hacmi genişletilerek  millî ekonomiye önemli katkılar sağlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Liman · İskele · Antrepo

Özet

Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren 1960 yılına kadar Türkiye’de  liman ve iskele politikaları ile bu politikaların ekonomiye olan yansımaları  çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Konu, Cumhuriyetin ilk  döneminde liman ve iskele politikaları (1923-1950); Demokrat Parti  (DP) döneminde liman ve iskele politikaları (1950-1960) ile sınırlandırılarak  iki dönem halinde ele alınmıştır. Türkiye’de liman ve iskele  politikaları ile bu politikaların ekonomiye olan katkıları sayısal veriler  ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Cumhuriyet  arşivi belgeleri, resmi yayınlardan; zabıt ceridesi, kanunlar ve tutanak  dergileri, resmi gazete, istatistik yıllıkları ve ayın tarihinin yanı  sıra dönemin süreli yayınları arasında bulunan ekonomi dergilerinin  makaleleri oluşturmaktadır. Konu incelenirken, deniz ticaretinin geliştirilmesinde  liman ve iskelelerin yaptığı katkılar göz önüne getirilerek  gerekli değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Çalışmada elde edilen sonuç  şudur: Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren yabancılar tarafından  yürütülen liman hizmetleri 1925 yılında Türk sermayesi ile kurulan şirketlere  devredilmiştir. 1939 yılında liman hizmetlerini devletin üstlenmesiyle  Devlet Limanları İşletme Umum Müdürlüğü teşkil edilmiş, bu  kurum 1944 yılında Devlet Denizyolları ve Limanları İşletme Umum  Müdürlüğüne dönüştürülmüştür. Ayrıca çıkarılan kanunlarla liman ve  iskeleler konusunda yasal boşluklar giderilmiştir. DP döneminde ise  liman ve iskelelerin iç ve dış finans kaynakları artırılıp yeniden inşa,  ıslah ve genişletilme çalışmalarına girilmesi ve limanların donanımlı  hale getirilmesiyle yükleme-boşaltma kapasiteleri artırılmıştır. Bu suretle  Türkiye’nin dış ülkelerle yapılan deniz ticaret hacmi genişletilerek  millî ekonomiye önemli katkılar sağlanmıştır.

Abstract

This study deals with the pier and port policies in Turkey from the  early years of the Republic to 1960 and the reflections of these policies  on economy. The subject is limited to and addressed in two periods:  the pier and port policies in the early Republic period (1923-1950) and  the pier and port policies in the Democratic Party (DP) period (1950- 1960). Evaluations on the pier and port policies in Turkey and the  contributions of these policies to economy have been made based on  numeric data. The source materials of the study are Republic archive  documents, official publications such as proceedings of memorandum,  laws, journals of official reports, official gazettes, statistical annuals,  Ayın Tarihi journal [government’s dating publication], and articles  from the economics magazines of the period. The relevant evaluations  have been made considering the contributions of piers and ports  to the development of maritime trade. The study has found out that  port services, which were performed by foreigners as of the early  years of the Republic, were transferred to companies established with  Turkish capital in 1925. With the state’s undertaking port services in  1939, Directorate General of State Ports Authority was set up. This  institution was turned into Directorate General of State Seaways and  Ports Authority in 1944. Also, legal gaps concerning ports and piers  were eliminated through the laws introduced. In the DP period, internal  and external financing sources of the ports and piers were increased;  reconstruction, improvement, and expansion works were launched;  and the ports were made well-equipped. In this way, their loading and  unloading capacities were enhanced. By this means, Turkey’s external  maritime trade volume was raised, thereby making considerable  contributions to national economy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yurtoğlu, N. (2011). Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Liman ve İskele Politikaları (1923-1960). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: 35 Sayı: 100, 505–554. https://doi.org/10.33419/aamd.642423

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. I. BAŞBAKANLIK CUMHURİYET ARŞİVİ (BCA)
  2. II. RESMİ YAYINLAR
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, Zabıt Ceridesi ve Tutanak Dergisi
  4. Resmî Gazete
  5. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM) ve Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) Yayınları
  6. Ayın Tarihi (Başbakanlık Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü)
  7. III. SÜRELİ YAYINLAR
  8. A. Gazeteler
  9. Akşam (1951)
  10. Cumhuriyet (1950)
  11. Milliyet (1951)
  12. Yeni İstanbul, (1950)
  13. Yeni Kastamonu (1960)
  14. Yeni Sabah (1950)
  15. Zafer (1950)
  16. Zaman (1935)
  17. B. Dergiler
  18. Arkitekt (1944)
  19. Bülten (1956)
  20. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmalar Dergisi (2004)
  21. İktisadi Yürüyüş (1941-1951)
  22. TMO Dergisi (1955-1956)
  23. Türk Ekonomisi (1953)
  24. Ülkü (1946)
  25. IV. KİTAPLAR
  26. V. MAKALELER
  27. VI. TEZLER
  28. Aytar, İbrahim Halil, Kuruluşundan Modern Limanın İnşasına Mersin Kenti’nin ve Limancılık Faaliyetlerinin Gelişimi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Mersin, 2015.