Dergiler / Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi / 2026 / Sayı: Özel Sayı Özel Sayı

Türk Tarihi Üzerine Fransız Arşiv Kaynakları

French Archive Sources on Turkish History

İdris Yücel(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5498-3290
Can Erhan Kızmaz(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4858-5568
Sayfa
149–176
Yayın Tarihi
2024-08-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada bu arşivlerin içerik ve önemlerine değinilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fransa, 16. yüzyılda gücünün zirvesine ulaşan ve Balkanlar üzerinden Orta Avrupa’ya ilerleyen Türk imparatorluğu ile siyasi ilişkiler geliştirmek istemiş, böylece Sultan Süleyman ve Fransa Kralı I.
📊
Temel Bulgular & Veri:François arasında Türk-Fransız dostluğunun temelleri atılmıştı. 18. asra gelindiğinde özellikle 1789 Fransız İhtilali sonrası değişen dünya şartları ve Akdeniz’deki Fransız, İngiliz, Osmanlı ve Rus rekabeti bağlamında Türk-Fransız ilişkileri ters bir istikamete girdi.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada bu arşivlerin içerik ve önemlerine değinilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arşiv · Diplomatik Arşivler · Fransa

Özet

Fransa, 16. yüzyılda gücünün zirvesine ulaşan ve Balkanlar üzerinden Orta Avrupa’ya ilerleyen Türk imparatorluğu ile siyasi ilişkiler geliştirmek istemiş, böylece Sultan Süleyman ve Fransa Kralı I. François arasında Türk-Fransız dostluğunun temelleri atılmıştı. 18. asra gelindiğinde özellikle 1789 Fransız İhtilali sonrası değişen dünya şartları ve Akdeniz’deki Fransız, İngiliz, Osmanlı ve Rus rekabeti bağlamında Türk-Fransız ilişkileri ters bir istikamete girdi. Fransa ve İngiltere Birinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya’nın müttefiki olan Osmanlı Devleti’nin topraklarını paylaşma planları yapmışlardır. 1921 Ankara ve 1923 Lozan anlaşmaları sonrasında, Atatürk dönemindeki Türk-Fransız ilişkilerindeki temel mevzular arasında Türkiye-Suriye sınırı, Hatay, Boğazlar’ın statüsü ve 400 yıl boyunca devam edegelen kapitülasyon imtiyazlarının aşamalı olarak sona erdirilmesinden kaynaklı çekişmeler yer alır. Türk-Fransız ilişkileri, kültürel, ekonomik, askeri ve siyasi zeminde yüzbinlerce sayfa arşiv belgesinin oluşmasına neden oldu. Fransa’daki arşivler geniş bir sınıflandırmaya ve zengin bir içeriğe sahiptirler. Fransa’da bulunan diplomatik arşivler, millî arşivler, Savunma Bakanlığı’na bağlı askeri arşivler ve Millî Kütüphane Türkiye tarihi ve Türk- Fransız ilişkileri üzerine yapılacak araştırmalarda son derece önemli birincil kaynaklara sahiptir. Ayrıca, Gallica BnF dijital arşivleri araştırmacılar için uzaktan erişimde büyük imkânlar sunmaktadır. Yine, Fransa’da yer alan Osmanlı topraklarındaki Fransız Katolik misyonerlik örgütlerine ait koleksiyonlar da önemlidir. Çalışmada bu arşivlerin içerik ve önemlerine değinilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yücel, İ., Kızmaz, C. E. (2024). Türk Tarihi Üzerine Fransız Arşiv Kaynakları. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı: Özel Sayı Özel Sayı, 149–176. https://doi.org/10.33419/aamd.1534389

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Archives du ministre des affaires étrangères. (2019). Archives diplomatiques mode d’emploi, Editions Archives and Culture.
  2. Barbier, Jonathan, Mandret-Degeilh, Antoine, (2018, October 24), Le travail sur archives, Armand Colin, Malakoff 2018.
  3. Biliotheque de recherche, site François mitterand – araştırmacılara yönelik bilgilendirme broşürü, 2020.
  4. Braudel, Fernand, La Méditerranée et le monde méditerrannéen à l’époque de Philippe II, Cilt I, Paris 1966.
  5. Charrière, E., Négociations de la France dans le Levant, Collection de documents İnédits sur l’Histoire de France, Cilt I, Paris 1848.
  6. Çaycı, Abdurrahman, Büyük Sahra’da Türk Fransız Rekabeti (1858-1911), TTK, Ankara 1995.
  7. Farge, Arlette, The Allure of the Archives. Yale University Press. USA 2013.
  8. Garnier, Édith, L’Alliance İmpie, François Ier et Soliman le magnifique contre Charles Quint (1529-1547), Éd.Felin, Paris 2008, s.7.
  9. http://www.archivesnationales.culture.gouv.fr/anom/fr/Presentation/Historique.html
  10. http://www.archivesnationales.culture.gouv.fr/chan/chan/fonds/EGF/SA/SAPDF/Egfn-m.pdf
  11. https://archives-nationales-travail.culture.gouv.fr/
  12. https://www.bnf.fr/fr/francois-mitterrand
  13. https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/archives-diplomatiques/
  14. https://www.fillesdelacharite-province-bfs.fr/archives/
  15. https://www.gallica.bnf.fr
  16. https://www.opm-france.org/centre-de-documentation-et-archives/
  17. https://www.servicehistorique.sga.defense.gouv.fr/ses-missions
  18. https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/R62128