KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ana Dili Eğitimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Kademeli Sorumluluk Aktarım Modeline Dayalı Konuşma Becerisi Algısı Ölçeği Geliştirme Çalışması

The Development of a Speaking Skill Perception Scale Based on the Gradual Release of Responsibility Model

Bilal Ferhat Karadağ(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5301-2860
Sayfa
61–77
Yayın Tarihi
2026-01-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin öğretmenlerinin konuşma becerisi öğretiminde Kademeli Sorumluluk Aktarım Modeli’ni (KSAM) kullanma düzeylerine ilişkin algılarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Veriler, Türkiye’nin yedi farklı ilinden 453’ü ilk, 350’si ikinci uygulamada olmak üzere toplam 803 öğrenciden toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Konuşma becerisi · konuşma becerisi algısı · kademeli sorumluluk aktarım modeli

Özet

Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin öğretmenlerinin konuşma becerisi öğretiminde Kademeli Sorumluluk Aktarım Modeli’ni (KSAM) kullanma düzeylerine ilişkin algılarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ölçek geliştirme araştırması kullanılmıştır. Veriler, Türkiye’nin yedi farklı ilinden 453’ü ilk, 350’si ikinci uygulamada olmak üzere toplam 803 öğrenciden toplanmıştır. Kademeli Sorumluluk Aktarım Modeline Dayalı Konuşma Becerisi Algısı Ölçeği’nin (KSAMKBAÖ) yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle doğrulanmıştır. Analizler sonucunda, “Öğretmen Modellemesi”, “Rehberli Uygulama”, “Akran İş birliği” ve “Bağımsız Performans” olmak üzere dört alt boyuttan oluşan 20 maddelik, 5’li Likert tipi bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans %48,652, Cronbach Alfa katsayısı ise ,836’dır. Bu bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Abstract

This study aims to develop a scale to determine lower secondary school students’ perceptions of their teachers’ use of the Gradual Release of Responsibility Model (GRRM) in teaching speaking skills. A scale development research design was used in this study. The data were collected from 453 students in the first application and 350 students in the second, totaling 803 participants from seven provinces of Türkiye. The construct validity of the Gradual Release of Responsibility Model-Based Speaking Skill Perception Scale (GRRMSSPS) was verified through exploratory and confirmatory factor analyses. As a result, a 20-item, 5-point Likert-type scale with four sub-dimensions - “Teacher Modeling,” “Guided Practice,” “Peer Collaboration,” and “Independent Performance”- was developed. The total variance explained was 48.652%, and the Cronbach’s alpha coefficient was .836, indicating high reliability. The scale provided a valid and reliable tool to evaluate teachers’ implementation of GRRM in speaking instruction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karadağ, B. F. (2026). Kademeli Sorumluluk Aktarım Modeline Dayalı Konuşma Becerisi Algısı Ölçeği Geliştirme Çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 61–77. https://doi.org/10.16916/aded.1799625

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Bulut, K., Açık, F., & Çiftçi, Ö. (2016). Mikro öğretim tekniğinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma becerilerine etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(1), 134-150. https://doi.org/10.16916/aded.36249
  2. Chuang, K. L., Kee, Y. H., & Chen, H. H. (2021). Implementation of the gradual release of responsibility informed curriculum and pedagogy for teaching programming: Action research based on a course for sport science students. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 30, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2021.100367
  3. Collins, A., Brown, J. S., & Newman, S. E. (2016). Cognitive apprenticeship: Teaching the crafts of reading, writing, and mathematics. In L. B. Resnick (Ed.), Knowing, learning, and instruction (pp. 453-494). Routledge.
  4. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. Erlbaum.
  5. Çetin Köroğlu, Z., & Çakır, A. (2017). Implementation of flipped instruction in language classrooms: An alternative way to develop speaking skills of pre-service English language teachers. International Journal of Education and Development Using Information and Communication Technology (IJEDICT), 13(2), 42-55.
  6. De Jong, N. H. (2020). Teaching speaking. In C. A. Chapelle (Ed.), The concise encyclopedia of applied linguistics (pp. 1071-1077). Wiley-Blackwell.
  7. Demir, T. (2022). Türkçe öğretimi için etkileşimsel bir yöntem: Kademeli sorumluluk aktarım modeli. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi [MSKU Journal of Education], 9(1), 50-60. https://doi.org/10.21666/muefd.1025897
  8. Demirkol, S., & Aytaş, G. (2023). Konuşma becerisi eğitimine ilişkin Türkçe öğretmenlerinin öz yeterlik ölçeği geliştirme çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(1), 30-46. https://doi.org/10.16916/aded.1154934
  9. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications (5th ed.). SAGE.
  10. Fisher, D., & Frey, N. (2003). Writing instruction for struggling adolescent readers: A gradual release model. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 46(5), 396-405.
  11. Fisher, D., & Frey, N. (2013). Gradual release of responsibility instructional framework. IRA E-ssentials.
  12. Fisher, D., & Frey, N. (2021). Better learning through structured teaching: A framework for the gradual release of responsibility (3rd ed.). ASCD.
  13. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
  14. Kalkan, F., & Cemaloğlu, N. (2023). Development of teacher support scale for secondary school students (TSSSSS): A validity and reliability study. International Journal of Contemporary Educational Research, 10(2), 293-311. https://doi.org/10.52380/ijcer.2023.10.2.485
  15. Kara, E., Demir Ayaz, A., & Dündaar, T. (2017). Challenges in EFL speaking classes in Turkish context. European Journal of Language and Literature, 3(2), 50-58. https://doi.org/10.26417/ejls.v8i1.p66-74
  16. Kaymak, E., & AIkın Şahin, S. (2022). Düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları ölçeği-okul öncesi öğretmeni formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(21), 25-46. https://doi.org/10.55605/ejedus.1082882
  17. Kiper, A. (2016). Cooperative learning scale: Validity and reliability study. International Journal of Educational Research Review, 1(2), 42-48. https://doi.org/10.24331/ijere.309966
  18. Lin, N. C., & Cheng, H. F. (2010). Effects of gradual release of responsibility model on language learning. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1868-1872. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.1000
  19. Maynes, N., Julien-Schultz, L., & Dunn, C. (2010). Modeling and the gradual release of responsibility: What does it look like in the classroom? Brock Education Journal, 19(2), 65-77. https://doi.org/10.26522/brocked.v19i2.136
  20. McVee, M. B., Shanahan, L. E., Pearson, P. D., & Rinker, T. W. (2015). Using the gradual release of responsibility model to support video reflection with preservice and inservice teachers. In E. Ortlieb, M. B. McVee & L. E. Shanahan (Eds.), Video reflection in literacy teacher education and development: Lessons from research and practice (pp. 59-80). Emerald.
  21. Saligumba, I. B. P., & Tan, D. A. (2018). Gradual release of responsibility instructional model: Its effects on students’ mathematics performance and self-efficacy. International Journal of Scientific & Technology Research, 7(8), 276-291.
  22. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Allyn & Bacon.
  23. Tezbaşaran, A. (1997). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Türk Psikologlar Derneği.
  24. Torsheim, T., Wold, B., & Samdal, O. (2000). The teacher and classmate support scale: Factor structure, test-retest reliability and validity in samples of 13-and 15-year-old adolescents. School Psychology International, 21(2), 195-212. https://doi.org/10.1177/0143034300212006
  25. Yegen, Ü. (2025). Konuşma becerisi üstbilişsel farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi. Milli Eğitim, 54(245), 79-116. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1509725
  26. Yılmaz, D., & Abacı, İ. Ç. (2024). Ortaokul Türkçe öğretmenlerinin kullandıkları konuşma yöntem ve teknikleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(36), 919-936.