KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ana Dili Eğitimi Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 3

Yurt Dışındaki İki Dilli Türk Çocuklarının Miras Dil Profiline Duyarlı Dinleme ve Okuma Yaklaşımları

Listening and Reading Approaches Sensitive to the Heritage Language Profile of Bilingual Turkish Children Abroad

Hatice Dilek Çağ(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3359-0284
M. Rahman Kalyoncu(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-4644-1088
Sayfa
695–725
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, iki dilli çocukların dinleme becerisinde gündelik sözlü dili anlama açısından görece güçlü bir temele sahip olduklarını, buna karşın okuma becerilerinin çoğu zaman seslendirme düzeyinde kaldığını; derinlemesine anlama, çıkarım yapma ve akademik okuryazarlık gerektiren süreçlerde desteğe ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarının dinleme ve okuma becerilerinin geliştirilmesinde dil öğrenme ihtiyaçlarından hareketle miras dil profillerinin belirlenmesi ve bu profile duyarlı pedagojik yaklaşımların ortaya konulması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın veri kaynaklarını ERIC, Scopus, Web of Science, Google Scholar, ULAKBİM, DergiPark ve YÖK Tez Merkezi veri tabanlarından erişilen 165 akademik çalışma oluşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, iki dilli çocukların dinleme becerisinde gündelik sözlü dili anlama açısından görece güçlü bir temele sahip olduklarını, buna karşın okuma becerilerinin çoğu zaman seslendirme düzeyinde kaldığını; derinlemesine anlama, çıkarım yapma ve akademik okuryazarlık gerektiren süreçlerde desteğe ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İki dillilik · miras dil · yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocukları

Özet

Bu araştırmada yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarının dinleme ve okuma becerilerinin geliştirilmesinde dil öğrenme ihtiyaçlarından hareketle miras dil profillerinin belirlenmesi ve bu profile duyarlı pedagojik yaklaşımların ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışma bütünleştirici alan yazını derlemesi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını ERIC, Scopus, Web of Science, Google Scholar, ULAKBİM, DergiPark ve YÖK Tez Merkezi veri tabanlarından erişilen 165 akademik çalışma oluşmaktadır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizinin birlikte kullanıldığı hibrit bir yaklaşımla incelenmiştir. Bulgular, iki dilli çocukların dinleme becerisinde gündelik sözlü dili anlama açısından görece güçlü bir temele sahip olduklarını, buna karşın okuma becerilerinin çoğu zaman seslendirme düzeyinde kaldığını; derinlemesine anlama, çıkarım yapma ve akademik okuryazarlık gerektiren süreçlerde desteğe ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır. Bu görünüm, iki dilli Türk çocuklarının ana dili konuşurlarından farklılaşan, sözlü dilde güçlü ancak akademik dilde sınırlı bir miras dil profili sergilediğine işaret etmektedir. Araştırma sonuçları ana dili ya da yabancı dil öğretiminde yaygın olarak kullanılan yöntem ve tekniklerin iki dilli Türk çocukları için doğrudan uygulanmasının yeterli olmadığını, bu yöntem ve tekniklerin çocukların miras dil profillerine duyarlı bir biçimde uyarlanması gerektiğini göstermektedir.

Abstract

This study aims to identify the heritage language profiles of bilingual Turkish children living abroad based on their language learning needs in the development of listening and reading skills, and to propose pedagogical approaches sensitive to this profile. To this end, the study adopts an integrative literature review approach. The data sources of the research consist of 165 academic studies retrieved from the ERIC, Scopus, Web of Science, Google Scholar, ULAKBİM, DergiPark, and the Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center databases. The data were analyzed through a hybrid approach combining descriptive analysis and content analysis. The findings reveal that bilingual children possess a relatively strong foundation in listening to everyday spoken language, whereas their reading skills often remain at the level of decoding; they require support in processes that demand deep comprehension, inferencing, and academic literacy. This picture indicates that bilingual Turkish children exhibit a heritage language profile that diverges from that of monolingual native speakers — strong in oral language yet limited in academic language. The findings further demonstrate that the direct application of methods and techniques commonly used in either first language or foreign language instruction is not sufficient for bilingual Turkish children, and that these methods and techniques need to be adapted in a manner sensitive to the children’s heritage language profiles.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çağ, H. D., Kalyoncu, M. R. (2026). Yurt Dışındaki İki Dilli Türk Çocuklarının Miras Dil Profiline Duyarlı Dinleme ve Okuma Yaklaşımları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 3, 695–725. https://doi.org/10.16916/aded.1872485

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (168)

  1. Acuña-González, A. E., & Díaz-Larenas, C. H. (2025). Use of video-based listening activities to improve students’ listening comprehension. HOW, 32(1), 94-121. https://doi.org/10.19183/how.32.1.818
  2. Alfaki, I., & Siddiek, A. (2013). The role of background knowledge in enhancing reading comprehension. World Journal of English Language, 3(4), 42-66. http://dx.doi.org/10.5430/wjel.v3n4p42
  3. Altinkamis, F., & Simon, E. (2020). Language abilities in bilingual children: The effect of family background and language exposure on the development of Turkish and Dutch. International Journal of Bilingualism, 24(5), 931-951. https://doi.org/10.1177/1367006920909889
  4. Altıparmak-Yıldız, H. (2020). Avustralya’da yaşayan Türklerin dil görünümlerinin iki dillilik bağlamında incelenmesi (Tez No. 642906) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  5. Altundal, B., & Bilge, H. (2023). Yankılayıcı okuma yönteminin iki dilli 8. sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerileri üzerindeki etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 2454-2472. https://doi.org/10.53444/deubefd.1277172
  6. Ardhani, R. R. V. K. (2011). The effectiveness of bottom-up and top-down approaches in the reading comprehension skill for junior high school students. Journal of English and Education, 5(2), 80-89. https://doi.org/10.20885/jee.v5i2.5618
  7. Arnold, R. D. (1972). A comparison of the neurological impress method, the language experience approach, and classroom teaching for children with reading disabilities (Final report).
  8. Au, T. K., Knightly, L. M., Jun, S. A., & Oh, J. S. (2002). Overhearing a language during childhood. Psychological Science, 13(3), 238-243. https://doi.org/10.1111/1467-9280.00444
  9. Aydın, G., & Gün, M. (2018). Çok uluslu aileye sahip iki dilli çocukların Türkçe sözlü dil becerilerinin yanlış çözümleme yöntemine göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 325-342. https://doi.org/10.16916/aded.398338
  10. Aydoğmuş, M. (2024). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kelime hazineleri ve dil becerileri (dinleme, konuşma, okuma, yazma) arasındaki ilişki (Tez No. 901795) [Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  11. Baldasaro, M. M., Maldandı, N., & Baltes, B. (2014). Storytelling to teach cultural awareness: The right story at the right time. Online Submission, 7(2), 219-232. https://doi.org/10.36510/learnland.v7i2.661
  12. Barın, E. (2006). Yurt dışındaki Türk çocuklarına Türkçe öğretiminde dikte ve yazılı anlatımın önemi. Belleten, 1, 21-32.
  13. Baskın, S., & Toyran, M. (2021). Yurt dışında yaşayan Türkler ve Türkçe eğitimi: İngiltere örneği (Genel durum, sorunlar ve öneriler). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1128-1150. https://doi.org/10.16916/aded.938701
  14. Bayat, A. (2016). İngiltere’de yaşayan Türk çocuklarının ana dili Türkçeyi öğrenme durumları (Tez No. 450125) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  15. Baysal, E. A., & Ocak, G. (2020). İngilizce okuma becerisinde karşılaşılan sorunların “jigsaw reading” tekniği ile giderilmesi. International Journal of Field Education, 6(1), 37-56. https://doi.org/10.32570/ijofe.649730
  16. Belet-Boyacı, Ş. D., & Genç-Ersoy, B. (2015). Yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına sözcük öğretimi sürecine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Turkish Studies, 10(15), 159-180. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8880
  17. Boğa, K. (2019). Soru sorarak okuma stratejisinin iki dilli 7. sınıf öğrencilerinin özet çıkarma becerilerine etkisi (Tez No. 589676) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  18. Bridges, C. (2006). Effects of readers’ theatre on English language learners: A strategy for oral language and reading improvement [Doctoral dissertation]. University of Oregon.
  19. Cameron, L. (2001). Teaching languages to young learners. Cambridge University Press.
  20. Carreira, M., & Kagan, O. (2018). Heritage language education: A proposal for the next 50 years. Foreign Language Annals, 51(1), 152-168. https://doi.org/10.1111/flan.12331
  21. Castles, S., & Miller, M. (2008). Göçler çağı-modern dünyada uluslararası göç hareketleri. Bilgi Üniversitesi.
  22. Chang, A. C. (2019). The effects of repeated oral reading practice on EFL learners’ oral reading fluency development. The Reading Matrix: An International Online Journal, 19(2), 103-113.
  23. Chang, A. C., & Millett, S. (2016). Developing L2 listening fluency through extended listening-focused activities in an extensive listening programme. RELC Journal, 47(3), 349-362. https://doi.org/10.1177/0033688216631175
  24. Chang, A., Millett, S., & Renandya, W. A. (2019). Developing listening fluency through supported extensive listening practice. RELC Journal, 50(3), 422-438. https://doi.org/10.1177/0033688217751468
  25. Chang, C. S. (2011). The effect of reading while listening to audiobooks: Listening fluency and vocabulary gain. Asian Journal of English Language Teaching, 19, 43-64.
  26. Chang, C. S. (2012). Gains to L2 learners from extensive listening: Listening development, vocabulary acquisition and perceptions of the intervention. Hong Kong Journal of Applied Linguistics, 14, 25-47.
  27. Chang, C. S., & Millett, S. (2014). The effect of extensive listening on developing L2 listening fluency: Some hard evidence. ELT Journal, 68(1), 31-40.
  28. Chang, C. S., & Read, J. (2007). Support for foreign language listeners: Its effectiveness and limitations. RELC Journal, 38(3), 375-394.
  29. Çakır, G., & Göçen, G. (2023). Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin otantik metin kullanımı: Ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 6(2), 256-279. https://izlik.org/JA89JK78XS
  30. Çelebi, İ. (2020). Almanya’da yaşayan Türk çocuklarına yönelik hazırlanan dinleme becerisi etkinlik ve uygulama örnekleri (Tez No. 642974) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  31. Çelik, M. (2024). Drama yönteminin yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının dinleme becerilerine etkisi (Tez No. 850666) [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  32. Demir, E., & Pilav, S. (2023). Okuma çemberi yönteminin öğrencilerin okuma tutumlarına ve eleştirel okuma becerisine etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(4), 825-838. https://doi.org/10.16916/aded.1290367
  33. Demirbaş, B. (2025). Almanya’da yaşayan Türklerin kuşaklararası farklılaşan iki dillilik deneyimleri (Tez No. 978534) [Doktora tezi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  34. Doğan, Y. (2011). Dinleme eğitimi. Pegem Akademi.
  35. Duran, E., & Sezgin, B. (2012). Yankılayıcı okuma yönteminin akıcı okumaya etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 145-164. https://doi.org/10.7822/egt85
  36. Elik, B. C. (2023). Ayrılıp birleşme (jigsaw) yönteminin ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisi (Tez No. 828892) [Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  37. Emre, N., & Aytan, T. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde iki dilli-sesli metinlerin dinlediğini anlamaya ve kelime öğrenimine etkisi. Türkiye Eğitim Dergisi, 8(2), 419-434. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1310507
  38. Eser, R. S. (2021). İki dillilere yönelik anlama becerilerinin geliştirilmesi. A. Karabulut & M. Tunagür (Ed.), İki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi içinde (ss. 123–149). Akademisyen Kitabevi.
  39. Eyüp, B., & Güler, E. B. (2020). İki Dilli Türk çocukların dil tercihleri ve bu tercihlerinin sebepleri: Londra örneği. Researcher, 8(3), 1-24. https://izlik.org/JA56WG98DK
  40. Ezell, H., & Justice, L. (2005). Shared storybook reading: Building young children’s language and emergent literacy skills. Paul H. Brookes Publishing.
  41. Fathi, J., & Hamidizadeh, R. (2019). The contribution of listening strategy instruction to improving second language listening comprehension: A case of Iranian EFL learners. International Journal of Instruction, 12(2), 17-32. https://doi.org/10.29333/iji.2019.1222a
  42. Field, J. (2008). Listening in the language classroom. Cambridge University Press.
  43. Fishman, J. A. (1965). Who speaks what language to whom and when? La Linguistique, 1(2), 67-88.
  44. Fishman, J. A. (1972). The sociology of language: An interdisciplinary social science approach to language in society. Newbury House.
  45. Fishman, J. A. (1991). Reversing language shift. Multilingual Matters.
  46. Fitria, T. N. (2023). Using TikTok application as an English teaching media: A literature review. Journal of English Teaching, Applied Linguistics and Literatures, 6(2), 109-124. https://doi.org/10.20527/jetall.v6i2.16058
  47. Friesen, D. C., & Frid, B. (2021). Predictors of successful reading comprehension in bilingual adults: The role of reading strategies and language proficiency. Languages, 6(1), 18. https://doi.org/10.3390/languages6010018
  48. Fumero, K., & Tibi, S. (2020). The importance of morphological awareness in bilingual language and literacy skills: Clinical implications for speech-language pathologists. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 51(3), 572-588. https://doi.org/10.1044/2020_LSHSS-20-00027
  49. Garip, R. N., & Karadağ, Ö. (2024). Bir okuduğunu anlama problemi olarak papağan okurluk. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(4), 797-817. https://doi.org/10.16916/aded.1529679
  50. Glazer, M., Harris, K., Ceprano, M. A., Ost, D., & Gower, M. (2017). Creating bilingual books to facilitate second language learning. Journal of Inquiry and Action in Education, 8(2), 80-89.
  51. Goh, C. (2000). A cognitive perspective on language learners’ listening comprehension problems. System, 28, 55-75.
  52. Guo, X., Cheung, A. C., Abrami, P. C., & Wade, A. (2023). Examining the impact of ABRACADABRA (ABRA), a game-based online literacy program, on primary school students in rural Hunan, China. Educational Technology Research and Development, 71(3), 1297-1322. https://doi.org/10.1007/s11423-023-10185-5
  53. Gültekin Yılmaz, S. (2024). 60–72 aylık iki dilli çocuklarla yapılan paylaşımlı kitap okumanın çocukların dil gelişimine etkisinin incelenmesi (Tez No. 874329) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  54. Günaydınlı, Z. O., & Bilge, H. (2025). Okuma güçlüğü çeken iki dilli lise öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin kaydedilmiş sesli okuma yöntemi ile geliştirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 13(1), 13–28. https://doi.org/10.35233/oyea.1495642
  55. Gündoğdu, İ. (2025). İki dilli Türk çocuklarının yazma beceri, tutum ve kaygıları (Tez No. 984456) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  56. Güngör, H., & Yeşilyurt, Ş. (2023). İki dilli okuma metinlerinin okuduğunu anlama başarısına etkisi. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 1(1), 1-11. https://izlik.org/JA66FW49YP
  57. Güven, A. N. E., & Us, R. G. (2020). Türkçe ve Türk kültürü kitaplarındaki dinleme becerisine yönelik etkinliklerin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 5(2), 1-23. https://izlik.org/JA69PY82LL
  58. Hamada, Y. (2016). Shadowing: Who benefits and how? Uncovering a booming EFL teaching technique for listening comprehension. Language Teaching Research, 20(1), 35-52. https://doi.org/10.1177/1362168815597504?urlappend=%3Futm_source%3Dresearchgate.net%26utm_medium%3Darticle
  59. Hanif, M. (2020). The development and effectiveness of motion graphic animation videos to improve primary school students’ sciences learning outcomes. International Journal of Instruction, 13(3), 247-266. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13416a
  60. Hatun, E. T., & Kurtlu, Y. (2019). Okuma çemberi yönteminin öğrencilerin eleştirel okuma becerilerine etkisi. Ekev Akademi Dergisi, (78), 191-204. https://izlik.org/JA58GX32SB
  61. Holmes, V. M. (2009). Bottom‐up processing and reading comprehension in experienced adult readers. Journal of Research in Reading, 32(3), 309-326. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2009.01396.x
  62. Hornberger, N. H., & Wang, S. C. (2008). Who are our heritage language learners? Identity and biliteracy in heritage language education in the United States. In D. Brinton, O. Kagan & S. Bauckus (Eds.), Heritage language education (pp. 3–35). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315092997-2
  63. Hu, R., Chen, X., & Li, X. (2012). Exploring bilingual books with five Chinese first graders: Children’s responses and biliteracy development. Reading Horizons: A Journal of Literacy and Language Arts, 52(1), 57-87.
  64. Huennekens, M. E., & Xu, Y. (2016). Using dialogic reading to enhance emergent literacy skills of young dual language learners. Early Child Development and Care, 186(2), 324-340. https://doi.org/10.1080/03004430.2015.1031125
  65. İnce, B. (2011). Yurt dışındaki Türk çocuklarının anadilleri Türkçede yaşadıkları anlatım sorunları: Fransa örneği (Tez No. 287806) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  66. İşci, C. (2019). İki dilli ortaokul öğrencilerinin konuşma-dinleme becerilerine ilişkin öz yeterlikleri ve Türkçe dersinde karşılaştıkları sorunlar (Tez No. 608551) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  67. Kalyoncu, M. R. (2025). Türkçe için yeni bir okunabilirlik formülü (Tez No. 965984) [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  68. Kalyoncu, M. R., & Memiş, M. (2025a). Dinleme-izleme yeterlik ve yetkinliğinde söz varlığı ve önemi. A. Göçer & G. Moralı (Ed.), Türkçenin yabancı/ikinci dil olarak öğretiminde dinleme becerisi içinde (ss. 99–127). Nobel.
  69. Kalyoncu, M. R., & Memiş, M. (2025b). Okuduğunu anlama seviyesinin ölçümünde boşluk tamamlama testleri. Eğitim ve Bilim (Ölçme ve Değerlendirmede Yenilikçi Yaklaşımlar Özel Sayısı), 69-92. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2025.14079
  70. Kan, M. O., & Yeşiloğlu, F. (2017). İlk okuma yazma öğretiminde izlenen aşamalarda iki dilli çocukların yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 519-533. https://doi.org/10.16916/aded.331270
  71. Karadağ, Ö., & Baş, B. (2019). Türkçe ve Türk kültürü öğretimi. MEB.
  72. Karagöl, E. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisi. Y. Yılmaz & Ö. Çangal (Ed.), Yurt dışında Türkoloji ve Türkçe öğretimi 2 içinde (ss. 77–120). Fenomen Yayıncılık.
  73. Karalık, T., & Merç, A. (2019). Correlates of listening comprehension in L1 and L2: A meta-analysis. Eurasian Journal of Applied Linguistics, 5(3), 353-383. https://doi.org/10.32601/ejal.651387
  74. Karatay, H. (2015). Eleştirel düşünme ve okuma alışkanlığı becerilerinin geliştirilmesi için edebiyat halkası: Kitap eleştirisi modeli. Millî Eğitim, 208, 1-17. https://izlik.org/JA43KN79TG
  75. Karatay, H., & Uzun, O. (2019). Seçici dinleme stratejisi öğretimi ile 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini not alma ve özetleme becerilerinin geliştirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 9-30. https://izlik.org/JA45GC92RA
  76. Kardaş, H., & Kaya, M. (2022). İki dilli öğrencilerin Türkçe dinleme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 92-104. https://doi.org/10.47479/ihead.1164079
  77. Kato, S. (2009). Listening activities for the acquisition of aviation English proficiency test. Bulletin of Chiba University Language and Culture, 3, 47-59.
  78. Kervin, L., & Mantei, J. (2017). Children creating multimodal stories about a familiar environment. The Reading Teacher, 76(6), 721-728. https://doi.org/10.1002/trtr.1556
  79. Khair, I. (2022). Realities and impacts of teaching approach and method in bilingual classroom in Indonesia. Parole: Journal of Linguistics and Education, 12(1), 103-118. https://doi.org/10.14710/parole.v12i1.103-118
  80. Kızıltaş, Y., & Kozikoğlu, İ. (2020). İki dilli öğrencilerin okuduğunu anlamada yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Bir durum çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1568-1584. https://doi.org/10.16916/aded.753248
  81. Kimm, D., & Hall, J. K. (2002). The role of an interactive book reading program in the development of second language pragmatic competence. The Modern Language Journal, 86(3), 332-348.
  82. Klimova, B., & Zamborova, K. (2020). Use of mobile applications in developing reading comprehension in second language acquisition—A review study. Education Sciences, 10(12), 391. https://doi.org/10.3390/educsci10120391
  83. Kohnert, K. J., Bates, E., & Hernandez, A. E. (1999). Balancing bilinguals: Lexical-semantic production and cognitive processing in children learning Spanish and English. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 42(6), 1400-1418.
  84. Korkmaz, C. B. (2022). İki dillilere Türkçe öğretiminde dinleme becerisinin geliştirilmesi. U. Başar (Ed.), İki dillilere Türkçe öğretimi içinde (ss. 113–137). Nobel.
  85. Kum, Z., & Açık, F. (2025). Göçmen Türk ailelerde aile dil politikaları: Avrupa perspektifi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 8(1), 54-71. https://izlik.org/JA92RC33YM
  86. Kupisch, T., & Rothman, J. (2018). Terminology matters! Why difference is not incompleteness and how early child bilinguals are heritage speakers. International Journal of Bilingualism, 22(5), 564-582. https://doi.org/10.1177/1367006916654355
  87. Kurudayıoğlu, M., & Kiraz, B. (2020). Dinleme stratejileri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 386-409.
  88. Liao, S., Kruger, J. L., & Doherty, S. (2020). The impact of monolingual and bilingual subtitles on visual attention, cognitive load, and comprehension. The Journal of Specialised Translation, (33), 70-98. https://doi.org/10.26034/cm.jostrans.2020.549
  89. Listiani, N. K. M., Suwastini, N. K. A., Dantes, G. R., Adnyani, N. L. P. S., & Jayantin, I. G. A. S. R. (2021). YouTube as digital learning resources for teaching bilingual young learners. In Proceedings of the 2nd International Conference on Technology and Educational Science (ICTES 2020) (pp. 156–162). Atlantis Press.
  90. Lucarevschi, C. R. (2016). The role of storytelling on language learning: A literature review. Working Papers of the Linguistics Circle, 26(1), 24-44.
  91. Mahadika, M. P. W., & Nuraini, K. (2025). Bilingualism strategy using video in teaching English for young learners. Journal of English Language and Pedagogy, 4(1), 40-47. https://doi.org/10.58518/jelp.v4i1.3365
  92. Martinez-Roldan, C. M., & López-Robertson, J. M. (1999). Initiating literature circles in a first-grade bilingual classroom. The Reading Teacher, 53(4), 270-281.
  93. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3. baskı). SAGE.
  94. Millî Eğitim Bakanlığı. (2006). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6–8. sınıflar). MEB.
  95. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı. MEB.
  96. Melby-Lervåg, M., & Lervåg, A. (2011). Cross-linguistic transfer of oral language, decoding, phonological awareness and reading comprehension: A meta-analysis. Journal of Research in Reading, 34(1), 114-135. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2010.01477.x
  97. Memiş, M., & Kalyoncu, M. R. (2024). Türkçe ders kitaplarında üst biliş. M. Memiş (Ed.), Türkçe ders kitabı incelemeleri içinde (ss. 497–522). Nobel.
  98. Mochizuki, H. (2006). Application of shadowing to TEFL in Japan: The case of junior high school students. Studies in English Language Teaching, 29, 29-44.
  99. Montrul, S. (2008). Incomplete acquisition in bilingualism: Re-examining the age factor. (Studies in Bilingualism; Vol. 39). John Benjamins Publishing Company. https://doi.org/10.1075/sibil.39
  100. Montrul, S. (2010). Current issues in heritage language acquisition. Annual Review of Applied Linguistics, 30, 3-23.
  101. Montrul, S. (2012). Is the heritage language like a second language? EUROSLA Yearbook, 12(1), 1-29. https://doi.org/10.1075/eurosla.12.03mon
  102. Montrul, S. (2016). The acquisition of heritage languages. Cambridge University Press.
  103. Morales, A., & Beltrán, A. M. (2006). Developing listening through the use of authentic material. HOW, 13(1), 101-124.
  104. Morris, B., & Perlenfein, D. (2002). Literature circles: The way to go and how to get there. Teacher Created Resources.
  105. Muñiz-Swicegood, M. (1994). The effects of metacognitive reading strategy training on the reading performance of third grade bilingual students. Bilingual Research Journal, 18(1-2), 83-97.
  106. Mutlu, S., & Özdemir, E. D. (2024). Karşılıklı okumanın çift dilli ilköğretim öğrencilerinin okuma becerisindeki etkisi: Almanya örneği. International Journal of Social Sciences and Academic Research, 1(1), 249-309.https://doi.org/10.52096/ijssar.01.01.08
  107. Nation, I. S. P., & Newton, J. (2009). Teaching ESL/EFL listening and speaking. Routledge.
  108. Noar, A. (2025). Heritage language learners in the foreign language classroom. Journal of Graduate Education Research, 6(1), 36-43.
  109. Oh, J. S., Jun, S.-A., Knightly, L. M., & Au, T. K.-F. (2003). Holding on to childhood language memory. Cognition, 86(3), B53–B64. https://doi.org/10.1016/S0010-0277(02)00175-0
  110. Ortaköylü, S., Satılmış, S., & Eyüp, B. (2020). Yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına yönelik yapılan araştırmalar üzerine bir analiz çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(1), 87-112. https://doi.org/10.16916/aded.625414
  111. Ortiz-Villalobos, V., Kovelman, I., & Satterfield, T. (2025). Can the simple view of reading inform the study of reading comprehension in young Spanish heritage language learners? Reading Research Quarterly, 60(3), 1-15. https://doi.org/10.1002/rrq.70013
  112. Padrón, Y. N. (1992). The effect of strategy instruction on bilingual students’ cognitive strategy use in reading. Bilingual Research Journal, 16(3-4), 35-51.
  113. Parlak, H. (2014). Avustralya’daki Türk ailelerin ana dil edinimi üzerindeki rolü. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 32, 9-31. https://doi.org/10.21560/spcd.69807
  114. Polinsky, M. (2015). Heritage languages and their speakers: State of the field, challenges, perspectives for future work, and methodologies. Zeitschrift für Fremdsprachenforschung, 26(1), 7-27.
  115. Polinsky, M., & Kagan, O. (2007). Heritage languages: In the “wild” and in the classroom. Language and Linguistics Compass, 1(5), 368-395. https://doi.org/10.1111/j.1749-818X.2007.00022.x
  116. Prela, L., Dąbrowska, E., & Llompart, M. (2024). Beyond age: Exploring ultimate attainment in heritage speakers and late L2 learners. Frontiers in Psychology, 15, 1419116. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1419116
  117. Pressley, M., & Harris, K. R. (1990). What we really know about strategy instruction. Educational Leadership, 48(1), 31-34.
  118. Ramos, L., & Valderruten, A. (2017). Development of listening and linguistic skills through the use of a mobile application. English Language Teaching, 10(9), 95-107. http://doi.org/10.5539/elt.v10n9p95
  119. Rankin, P. (1928). The importance of listening ability. English Journal, 17, 623-630.
  120. Rasinski, T., Stokes, F., & Young, C. (2017). The role of the teacher in reader’s theater instruction. Texas Journal of Literacy Education, 5(2), 168-174.
  121. Richards, J. (1990). The language teaching matrix. Cambridge University Press.
  122. Rothman, J., & Treffers-Daller, J. (2014). A prolegomenon to the construct of the native speaker: Heritage speaker bilinguals are natives too! Applied Linguistics, 35(1), 93-98. https://doi.org/10.1093/applin/amt049
  123. Sabbah, S. (2016). The effect of jigsaw strategy on ESL students’ reading achievement. Arab World English Journal, 7, 445-458. https://dx.doi.org/10.24093/awej/vol7no1.27
  124. Saragih, N., & Gultom, B. M. (2019). The use of neurological impress method (NIM) to improve students’ reading ability at the eighth grade of SMP Taman Asuhan Pematangsiantar. Bilingual: Jurnal Pendidikan Bahasa Inggris, 1(1), 1-6. https://doi.org/10.36985/jbl.v1i1.236
  125. Sarı, A. G. M. (2002). İki dilli çocukların çözümleme yöntemiyle okuma yazma öğrenirken karşılaştıkları güçlükler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(9), 107-122. https://izlik.org/JA88GT52AL
  126. Sarıbaş, M. (2021). İsviçre’de yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik görüşleri ve konuşma becerilerinin değerlendirilmesi (Tez No. 673643) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  127. Sarıkaya, B. (2020). Dinleme stratejileri. M. N. Kardaş (Ed.), Dinleme eğitimi içinde (ss. 164–180). Pegem Akademi.
  128. Sayar, A. H. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisi. Türk Dünyası ve Türkçe Öğretimi, 1(2), 73-88. https://doi.org/10.5281/zenodo.7464344
  129. Sevim, S. (2019). Eğitsel oyunlar aracılığıyla kelime öğretiminin beşinci sınıf öğrencilerinin anlama becerilerine etkisi (Tez No. 600421) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  130. Shamir, A., & Korat, O. (2007). Developing an educational ebook for fostering kindergarten children’s emergent literacy. Computers in the Schools, 24, 125-143.
  131. Shivyari, F., Narimani, M., Ahghajani, S., & Hajloo, N. (2022). Comparison of the effectiveness of cognitive rehabilitation and multisensory learning strategies on reading performance of bilingual students with dyslexia. Journal of Learning Disabilities, 11(3), 76-89. https://doi.org/10.22098/jld.2022.9442.1944
  132. Siegel, J., & Siegel, A. (2013). Empirical and attitudinal effects of bottom-up listening activities in the L2 classroom. ELT World Online, 5, 1-25.
  133. Smeets, D. J., & Bus, A. G. (2015). The interactive animated ebook as a word learning device for kindergartners. Applied Psycholinguistics, 36, 899-920.
  134. Sönmez, H., & Akıncı, M. A. (2022). Fransa’daki iki dilli Türk çocuklarının Türkçe dil becerilerinin gözlemlenmesi (Paris ve Normandiya örnekleri). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(4), 718-737. https://doi.org/10.16916/aded.1111145
  135. Sönmez, M., & Tokgöz, Ö. (2024). Okuma tiyatrosu yöntemi ile ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuma becerilerinin geliştirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 53(241), 409-428. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1190692
  136. Stephens, M. (2010). The primacy of extensive listening. ELT Journal, 65(3), 311-313.
  137. Susanto, D. A., Elmasari, N., & Bimo, D. S. (2025). Integrating SLA to enhancing bilingual skills in developing vocabulary, speaking, listening and reading through storytelling. IJELT: Indonesian Journal of Education, Language, and Technology, 1(1), 39-54.
  138. Şahin, A., & Aydın, G. (2009). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi dinleme becerisi farkındalıklarının belirlenmesine yönelik bir anket geliştirme. The Journal of International Social Research, 2(9), 454-464.
  139. Şengül, K., & Çetin, G. (2022). İki dilli Türk çocuklarının Türkçe öğrenme sorunları: Almanya örneği. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 7(1), 117-149. https://izlik.org/JA32RY89BF
  140. Tabieh, A. A., Al-Hileh, M. M., Afifa, H. M. A., & Abuzagha, H. Y. (2021). The effect of using digital storytelling on developing active listening and creative thinking skills. European Journal of Educational Research, 10(1), 13-21. https://doi.org/10.12973/eu-jer.10.1.13
  141. Tamai, K. (1997). The effectiveness of shadowing and its position in the listening process. Current English Studies, 36(1), 105-116.
  142. Torraco, R. J. (2005). Writing integrative literature reviews: Guidelines and examples. Human Resource Development Review, 4(3), 356-367.
  143. Türkyılmaz, M., Çelik, G., Ürkmez, S., & Karatlı, D. (2026). Examining the relationship between vocabulary and listening and reading comprehension skills of middle school students. Participatory Educational Research, 13(1), 57-76. http://dx.doi.org/10.17275/per.26.04.13.1
  144. Valdés, G. (2005). Bilingualism, heritage language learners, and SLA research: Opportunities lost or seized? The Modern Language Journal, 89(3), 410-426.
  145. Van Deusen-Scholl, N. (2003). Toward a definition of heritage language: Sociopolitical and pedagogical considerations. Journal of Language, Identity, and Education, 2(3), 211-230.
  146. Vandergrift, L. (2003). From prediction through reflection: Guiding students through the process of L2 listening. Canadian Modern Language Review, 59(4), 425-440.
  147. Vandergrift, L. (2010). Researching listening. In B. Paltridge & A. Phakiti (Eds.), Continuum companion to research methods in applied linguistics (pp. 160–173). Continuum.
  148. Vandergrift, L., & Goh, C. C. M. (2012). Teaching and learning second language listening. Routledge.
  149. Varışoğlu, M. C., & Varışoğlu, B. (2022). İki dillilere Türkçe öğretiminde okuma becerisinin geliştirilmesi. U. Başar (Ed.), İki dillilere Türkçe öğretimi içinde (ss. 169–189). Nobel.
  150. Vihman, M. M., & McLaughlin, B. (1982). Bilingualism and second language acquisition in preschool children. In Verbal processes in children: Progress in cognitive development research (pp. 35–58). Springer New York.
  151. Walker, M. J. (2023). Experiencing readers theater in a first-grade bilingual classroom [Doktora tezi]. Texas Woman’s University.
  152. Widiantari, I. A. P. A., Dwi, N. L. P. E. S., & Artini, L. P. (2023). YouTube as an alternative learning media for independent bilingual young learners: A review. Journal of English Teaching, 9(1), 83-97. https://doi.org/10.33541/jet.v9i1.4611
  153. Wiley, T. G. (2014). The problem of defining heritage and community languages and their speakers: On the utility and limitations of definitional constructs. T. G. Wiley, J. K. Peyton, D. Christian, S. C. K. Moore, & N. Liu (Eds.), Handbook of heritage, community, and native American languages in the United States: Research, policy, and educational practice içinde (pp. 19–26). Routledge.
  154. Wittrock, M. C. (1991). Educational psychology, literacy, and reading comprehension. Educational Psychologist, 26(2), 109-116.
  155. Yağmur, K., & Bayram Jacobs, D. (2015). Language maintenance and shift patterns of the Turkish speakers in The Netherlands. Bilig, (74), 259-286.
  156. Yağmur, K. (2024). Avrupa’da Türkçe öğretimi uygulamaları: Türkçe, Avrupa’da bir yabancı dil, ana dil, miras dili veya «diaspora» dili olarak mı öğretilmektedir? Y. Alan, M. Hüküm, Ö. Göktaş & H. İlçioğlu (Ed.), İki dillilere ve yabancılara Türkçe öğretiminde güncel tartışmalar içinde (ss. 276-298). Duvar Yayınları.
  157. Yalçın, A. (2012). Türkçe öğretim yöntemleri: Yeni yaklaşımlar. Akçağ Yayınları.
  158. Yamashita, J., & Shiotsu, T. (2017). Comprehension and knowledge components that predict L2 reading: A latent-trait approach. Applied Linguistics, 38(1), 43-67. https://doi.org/10.1093/applin/amu079
  159. Yang, D., Xia, C., Collins, P., & Warschauer, M. (2022). The role of bilingual discussion prompts in shared e-book reading. Computers & Education, 190, 104622. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104622
  160. Yansyah, Y., Ariani, L., & Hamidah, J. (2023). Incorporating character education and bilingual literacy into early childhood classroom: Practical ideas. International Social Sciences and Humanities, 2(1), 335-342. https://doi.org/10.32528/issh.v2i1.210
  161. Yasemin, Ç. (2022). Etkileşimli masal anlatımı uygulamasının çocukların dil gelişimine etkisi (Tez No. 713634) [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  162. Yazgan, S., ve Yücel, D. (2025). İki dilli Türk çocuklarına ana dili Türkçe dersi öğretimine yönelik veli görüşleri: Almanya örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.52096/usbd.9.41.06
  163. Yazıcı, T. (2019). Yankılı okuma (eko okuma) stratejisinin kullanımının ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin okuma düzeyini geliştirmeye etkisi (Tez No. 606898) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  164. Yazıcı, Z., & Temel, Z. F. (2011). İki dilli ve tek dilli çocuklarda dil gelişimi ile okuma olgunluğu ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(22), 145-158. https://izlik.org/JA33ZY82FS
  165. Yeganeh, M. T. (2013). Repeated reading effect on reading fluency and reading comprehension in monolingual and bilingual EFL learners. Procedia—Social and Behavioral Sciences, 70, 1778-1786. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.01.253
  166. Yeh, C.-C. (2013). An investigation of a podcast learning project for extensive listening. Language Education in Asia, 4(2), 135-149. https://doi.org/10.5746/LEiA/13/V4/I2/A04/Yeh
  167. Yıldırım, A., & Şimşek H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayınları.
  168. Zhang, Z., & Webb, S. (2019). The effects of reading bilingual books on vocabulary learning. Reading in a Foreign Language, 31(1), 109-139. https://doi.org/10.64152/10125/66752