Dergiler / Hadis Tetkikleri Dergisi / 2025 / Cilt: 23 Sayı: 1

Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği

Nasseruddin Mazhari(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-9914-7752
Sayfa
133–144
Yayın Tarihi
2025-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çer-çevede, İbnü’l-Irâkî’nin, Arapçanın hadis ilmiyle olan sıkı ilişkisini ortaya koyma çabası, hadislerin doğru bir biçimde anlaşılması için Arapçanın derin bilgisinin gerekliliğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hadis şerh edebiyatı, hadislerin doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasını sağ-lamak amacıyla gelişmiş zengin bir edebî literatürdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:İb-nü’l-Irâkî, hadis şerhlerinde dilbilgisel unsurların yanı sıra, farklı nahiv ekollerinin gö-rüşlerine de yer vermekte, yer adlarının etimolojik tahlîlini ve belagat inceliklerini de-taylı bir şekilde ele alarak hadislerin hem lafzi anlamını hem de hikmet boyutunu ince-lemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çer-çevede, İbnü’l-Irâkî’nin, Arapçanın hadis ilmiyle olan sıkı ilişkisini ortaya koyma çabası, hadislerin doğru bir biçimde anlaşılması için Arapçanın derin bilgisinin gerekliliğini göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis · İbnü’l-’Irâkî · Arap Dili

Özet

Hadis şerh edebiyatı, hadislerin doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasını sağ-lamak amacıyla gelişmiş zengin bir edebî literatürdür. Bu literatürde lügavî analiz, ha-dis metinlerinin derin anlamlarını ortaya çıkarmada merkezi bir rol oynamaktadır. İb-nü’l-Irâkî, hadis şerhlerinde dilbilgisel unsurların yanı sıra, farklı nahiv ekollerinin gö-rüşlerine de yer vermekte, yer adlarının etimolojik tahlîlini ve belagat inceliklerini de-taylı bir şekilde ele alarak hadislerin hem lafzi anlamını hem de hikmet boyutunu ince-lemektedir. İbnü’l-Irâkî’nin bu yaklaşımı, hadislerin tam anlamıyla kavranabilmesi için Arapçanın dilbilgisel yapısının doğru anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çer-çevede, İbnü’l-Irâkî’nin, Arapçanın hadis ilmiyle olan sıkı ilişkisini ortaya koyma çabası, hadislerin doğru bir biçimde anlaşılması için Arapçanın derin bilgisinin gerekliliğini göstermektedir. Bu çalışmada, İbnü’l-Irâkî’nin et-Tevessütu’l-mahmûd fi şerhi Ebî Dâvûd adlı eserinin lügavî yönü incelenecek ve yazarın hadis şerhindeki dilbilgisel analizlerin ve edebî yorumların rolü ele alınacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mazhari, N. (2025). Hadis Şerhlerinde Arapçanın Önemi: et-Tevassütu’l-Mahmûd Şerhu Ebî Dâvûd Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi, Cilt: 23 Sayı: 1, 133–144. https://ajindex.com/articles/1178929

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Âryân, Huseyin. “Âryân, “Tahlil-i Belaği Suver-i Hayal Der Eşâr-i Arabî-ye Sa’dî”. Fasılnâme-yi Zibâî Şinâsî Edebî 14/33 (1396), 114-147.
  2. Bulut, Ali. Belâgat Terimleri Sözcüğü. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2015.
  3. Cerîr, Cerîr b. Atıyye b. el-Hatafâ et-Temîmî. Divânu Cerir. Beyrut: Daru Beyrut, 1986.
  4. Durmuş, İsmail. “Kinaye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26/34-36. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  5. Durmuş, İsmail. “Mecaz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/217-220. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  6. Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî. es-Sünen. İstanbul: Çağru Yayınları, 1389.
  7. Kazvînî, Ebü’l-Meâlî Celâlüddîn el-Hatîb. el-Îżâḥ fi ulumi’l-Belaga. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
  8. Matlub, Ahmed. Muʿcemü’l-muṣṭalaḥâti’l-belâġıyye ve teṭavvuruhâ. Beyrut: Daru’l-Arabiye, 2007.
  9. Mazhari̇, Nasseruddin. etTevessütu’l-mahmûd fi şerhi Ebi Dâvûd. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2014.
  10. Nasiruddin Mazhari̇ - İmad Abdulbaki Aly. Belâğat (Me’anî-Beyân-Bedî’). İstanbul: Kitap Dünyası, 2021.