Hanefî Mezhebine Göre Harama Destek Olma Meselesinin Kriterleri

Özet

Helal-haramın birbirine karıştığı günümüzde, harama destek olma meselesi en önemli problemlerdendir ve buna bağlı olarak pek çok hüküm ortaya çıkmaktadır. Ana kitapları araştırıldığında, Hanefi mezhebinde harama destek olma konusundaki esasın şu olduğu görülür: Biaynihi masiyet bulunmuyorsa bu mekruhtur; şarap veya çalgı aleti satmak gibi. “Biayni” ifadesiyle de bir şeyin kendisinin mahzurlu fiilden başkasını kabul etmemesi kastedilir. Demekki biaynihi masiyet bulunmuyorsa bu mekruh değildir, ecri temizdir. Yani aynı münker değildir, çünkü ondaki asıl maksat masiyet değildir; failin fiilinden meydana gelen geçici bir durumdur, bayi veya diğer kişiyle bağlantılı değildir. Amellerde de kendi iradesiyle fiili işleyen kişinin fiilinin, domuz çobanlığı yapmak veya kilise tamir etmek örneklerinde olduğu gibi, biayni masiyet olmaması yeterlidir.