Dergiler / Usul İslam Araştırmaları / 2018 / Sayı: 30

Celâleddin es-Süyûtî’nin İctihad Anlayışı

Sayfa
85–108
Yayın Tarihi
2018-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Süyûtî’nin fıkıh ilmindeki yerine değinildikten sonra, başta er-Red ‘alâ Men Ahlede ile’l-Ard olmak üzere ictihad konulu risâleleri temel alınarak, ictihad konusuna nasıl yaklaştığı tesbit edilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede Celâledddin es-Süyûtî (ö. 911/1505)’nin, ictihadın hükmü, lüzumu, mertebeleri ve ictihad ehliyetinin şartlarına dair görüşleri ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fakat mutlak müctehid kavramı Süyûtî’nin kullanımında farklı anlama sahip olduğu için yanlış anlaşılmış ve çağdaşları tarafından şiddetli bir eleştiriye maruz kalmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Süyûtî’nin fıkıh ilmindeki yerine değinildikten sonra, başta er-Red ‘alâ Men Ahlede ile’l-Ard olmak üzere ictihad konulu risâleleri temel alınarak, ictihad konusuna nasıl yaklaştığı tesbit edilmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh · Süyûtî · İctihad

Özet

Bu makalede Celâledddin es-Süyûtî (ö. 911/1505)’nin, ictihadın hükmü, lüzumu, mertebeleri ve ictihad ehliyetinin şartlarına dair görüşleri ele alınmaktadır. İctihadın dinî bir yükümlülük olduğunu belirten Süyûtî’ye göre, farz-ı kifâye olan bu ilmî faaliyetin, her asırda bir kısım müslümanlar tarafından yerine getirilmesi ve şer’î ahkâmı açıklamaya ehliyetli bir müctehidin bulunması zaruridir. İctihad kapısının kapanmış olduğu düşüncesini isabetli bulmayan Süyûtî, böyle bir iddianın sorunlu olduğunu belirtirken, bunun en başta şer’î açıdan geçersiz olduğuna dikkat çeker. Ona göre, ictihad kapısının kapandığı iddiasında ısrar etmek, şeriatın ömrünü tamamladığını zımnen kabullenmektir. Süyûtî, kendi dönemine kadar her asırda pek çok âlimin ictihad faaliyetinde bulunduğu olgusu da dikkate alındığında bu iddianın geçerliliğini yitirmiş olduğunu belirtir. Buna ek olarak Süyûtî, “hulüvvü’l-asr” yani herhangi bir asrın müctehidsiz kalma ihtimalini de geçerli kabul etmez. Her asırda en az bir müctehidin bulunmasının zorunluluğu konusunda Süyûtî’nin dikkat çeken tezlerinden biri de, kendisinin ictihad etmek için gerekli bütün şartları taşıdığını ve “mutlak müctehid” olduğunu vurgulamış olmasıdır. Fakat mutlak müctehid kavramı Süyûtî’nin kullanımında farklı anlama sahip olduğu için yanlış anlaşılmış ve çağdaşları tarafından şiddetli bir eleştiriye maruz kalmıştır. Bu çalışmada Süyûtî’nin fıkıh ilmindeki yerine değinildikten sonra, başta er-Red ‘alâ Men Ahlede ile’l-Ard olmak üzere ictihad konulu risâleleri temel alınarak, ictihad konusuna nasıl yaklaştığı tesbit edilmeye çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NARİN, İ. (2018). Celâleddin es-Süyûtî’nin İctihad Anlayışı. Usul İslam Araştırmaları, Sayı: 30, 85–108. https://ajindex.com/articles/117457

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Akay, İhsan, Şâfiî Usûl Geleneğinde İmâm Şâfiî’ye Muhalif Usûlî Görüşler, İstanbul: Ensar Yayınları, 2018.
  2. Ali Haydar Efendi, Dürerü’l-Hukkâm Şerhu Mecelleti’l-Ahkâm, İstanbul: Matbaa-i Tevsi-i Tibaat, 1330, I-IV. Âmidî, Seyfüddin Ali b. Muhammed, el-İhkâm fî Usûli’l-Ahkâm, Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2008.
  3. Apaydın, H. Yunus, Fıkhın Kaynakları (Nass ve İctihad), Ankara: Ay Yayıncılık, 2017.
  4. Apaydın, H. Yunus, “İctihad”, DİA, İstanbul, 2000, XXI, 432-445. Cündî Muhammed Fehîm, “Celâlüddîn es-Süyûtî ve Fikretü Hulüvvi’l-Asr ‘ani’l-Müctehid min Hilâl-i Kitâbihi (er-Red ‘alâ Men Ahlede ile’l-Ard ve Cehile enne’l-İctihâde fî Kulli Asrin Fard)”, Mecelletü Külliyeti Dâri’l-‘Ulûm, Kahire, 2008, sayı: 46, s. 331-391. Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn Abdülmelik b. Abdillâh, Nihâyetü’l-Matlab fî Dirâyeti’l-Mezheb, thk. Abdülazîm Mahmûd ed-Dîb, Riyad: Dâru’l-Minhâc, 2007,
  5. I-XX. Çetkin, Muhammed, Celâleddin es-Suyûtî ve Arap Gramerindeki Yeri, Saarbrücken: Türkiye Alim Kitapları, 2016. Dessûkî, Muhammed, “Devru’l-İmami’s-Süyûtî fî İhyâ-i Hareketi’l-İctihâdi’l-Fıkhî”, Mecelletü Külliyeti’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye ve’l-Arabiyye, Dubai, yıl: 1415/1995, sayı: 9, s. 25-64.
  6. Döner, Naim, Celâleddin es-Süyûtî'nin “Mu'tereku'l-Akrân fî İ'câzil-Kur'ân” Adlı Eserinin Kur'ân'ın İ'câz Yönleri Açısından Değerlendirilmesi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ebû Tâlib el-Mekkî, Muhammed b. Ali, Kûtu’l-Kulûb fî Mu’âmeletî’l-Mahbûb, thk. Âsım İbrahim el-Kiyâlî, Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1426/2005,
  7. I-II. Ekinci, Ekrem Buğra, İslâm Hukuku Tarihi, İstanbul: Arı Sanat Yayınevi, 2015. Elfî, Muhammed Cebr, “el-Asâle ve’t-Tecdîd fi’l-Fıkhi’s-Süyûtî”, Mecelletü’l-Hukûk, Câmiatü’l-Kuveyt, 1414/1994, yıl: 18, sayı: 2, s. 81- 118. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed, el-Menhûl min Ta’lîkâti’l-Usûl, thk. M. Hasan Heyto, Beyrut: Dâru’l-Fikri’l-Muâsır, 1419/1998. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed, el-Mustasfa min ‘İlmi’l-Usûl, Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2009, I-II. Hafnâvî, Muhammed İbrahim, “el-İmâm el-Hâfız Celâlüddîn Abdurrahmân es-Süyûtî ve Eseruhû fî Usûli’l-Fıkh”, Mecelletü Dâri’l-İftâi’l- Mısriyye, Kahire, yıl: 2011, sayı: 9, s. 10-23. Hammûde, Tâhir Süleyman, Celâlüddîn es-Süyûtî: ‘Asruhû ve Hayâtuhû ve Âsâruhû ve Cuhûduhû fi’d-Dersi’l-Lugavî, Beyrut: el- Mektebetü’l-İslâmî, 1410/1989. Hudarî, Muhammed Beg, Târîhu’t-Teşrî’i’l-İslâmî, thk. Abdulmu’tî Emîn Kal’acî, Dimaşk: Dâru’l-Kutayba, 2012. İbnü’l-Gazzî, Şemseddin Muhammed b.