Dergiler / Usul İslam Araştırmaları / 2019 / Sayı: 32

Hâlid-i Bağdâdî’nin Son Halifesi Kastamonulu Ahmed-i Siyâhî - Hayatı, Eseri ve Vakfiyesi -

Kastamonulu Ahmed-i Siyâhî, the Last Khalifa of Hâlid-i Bagdâdî: His Life, Work and Endowment

Sayfa
39–68
Yayın Tarihi
2019-10-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca tespit edilen tek eseri ile oğlu Seyyid Ahmed-i Hicâbî’ye verdiği icâzetnâme/vasiyetnâme tanıtılacak, ekolünün kendisinden sonraki serencâmı hakkında özet bilgi verilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ahmed-i Siyâhî, XIX. yüzyılda Kastamonu’nun yetiştirdiği âlim sûfîlerdendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı döneminde Kastamonu’da pek çok tarikat temsil edilirken Nakşîlik’in Hâlidiyye kolu ise Ahmed-i Siyâhî olarak şöhret bulmuş olan Şeyh Hacı Ahmed Ziyaeddin Efendi tarafından bu şehrin irfan hayatına dahil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca tespit edilen tek eseri ile oğlu Seyyid Ahmed-i Hicâbî’ye verdiği icâzetnâme/vasiyetnâme tanıtılacak, ekolünün kendisinden sonraki serencâmı hakkında özet bilgi verilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ahmed-i Siyâhî · Kastamonu · Naqshbandiyya

Özet

Ahmed-i Siyâhî, XIX. yüzyılda Kastamonu’nun yetiştirdiği âlim sûfîlerdendir. Osmanlı döneminde Kastamonu’da pek çok tarikat temsil edilirken Nakşîlik’in Hâlidiyye kolu ise Ahmed-i Siyâhî olarak şöhret bulmuş olan Şeyh Hacı Ahmed Ziyaeddin Efendi tarafından bu şehrin irfan hayatına dahil edilmiştir. Kastamonu, Amasya ve Çorum’da dönemin önde gelen hocalarından okuyup icâzetler almış, “hadis hâfızı” denilecek derecede hadis ilminde derinleşmiş olan Siyâhî, bir mürşid arayışına da girmiştir. Halvetî büyüklerinden Çerkeşî Mustafa Efendi kendisini Hâlid-i Bağdâdî’ye yönlendirmiştir. Hacca giderken Şam’da Hâlid-i Bağdâdî ile görüşen Siyâhî ona intisab etmiş, beraber Hicaz’a gitmişler ve kendisinden hilâfetnâme alarak memleketine dönmüştür. Bazı kayıtlarda Hâlid-i Bağdâdî’nin son halifesi olduğu bildirilen Siyâhî’nin hayatı, tesis ettiği dergâhı ve bu dergâhta kurduğu kütüphanesi ile bütün bunlara dair oluşturduğu vakfiyesi bu çalışmada ele alınacaktır. Ayrıca tespit edilen tek eseri ile oğlu Seyyid Ahmed-i Hicâbî’ye verdiği icâzetnâme/vasiyetnâme tanıtılacak, ekolünün kendisinden sonraki serencâmı hakkında özet bilgi verilecektir.

Abstract

Ahmed-i Siyâhî was one of the scholar-sufis of Kastamonu in the nineteenth century. In Ottoman era, there were many sufi orders represented in Kastamonu and Khalidiyya sub-order of Naqshbandiyya was introduced to the irfan/wisdom life of this city by Sheikh Hacı Ahmed Ziyaeddin Efendi, renowned as Ahmed-i Siyâhî. He received ijazats from prominent scholars of that era in Kastamonu, Amasya and Çorum, steeped himself in hadith science as he was called “hadith hafiz”, and he was in search of a murshid as well. Çerkeşî Mustafa Efendi, one of the leading sheikhs of Khalwati sufi order, directed him to Hâlid-i Bağdâdî. In hajj trip, Siyâhî met with Hâlid-i Bağdâdî in Damascus and submitted to him, they went together to Hijaz and he took hilafetnâme from him, then came back to his hometown. In this study, we will investigate the life of Siyâhî, mentioned as the last khalifa of Hâlid-i Bağdâdî in some archives, the dervish lodge which he established, the library that he set up in the lodge and all his endowments regarding these. Furthermore, we will introduce his only work and the icazetnâme/vasiyetnâme (diploma/testament) that he gave to his son Seyyid Ahmed-i Hicâbî, and will give summary information about his ecole/school after him.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, N. (2019). Hâlid-i Bağdâdî’nin Son Halifesi Kastamonulu Ahmed-i Siyâhî - Hayatı, Eseri ve Vakfiyesi -. Usul İslam Araştırmaları, Sayı: 32, 39–68. https://ajindex.com/articles/117431

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İ.MVL, 223/7549. Dergâh-ı Hâlidiyye-i Nakşbendiyye Vakfiyesi, Kastamonu Şer’iyye Sicili, nr. 121, s. 13-16. Dergâh-ı Hâlidiyye-i Nakşbendiyye Vakfiyesi, Mustafa Gezici. Dergâh-ı Hâlidiyye-i Nakşbendiyye Vakfiyesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Defter nr. 583, s. 59, sıra: 47. İstanbul Müftülüğü Meclis-i Meşâyih Defterleri, nr. 1770, s. 215 (13 Şaban 1309/13 Mart 1892). İstanbul Müftülüğü Meclis-i Meşâyih Defterleri, nr. 1777, s. 34 (20 Zilkâde 1327/3 Aralık 1909). İstanbul Müftülüğü Meşihat Defterleri, nr. 1762, s. 172/164, mazbata nr. 38 (19Zilhicce 1303/18 Eylül 1886). İstanbul Müftülüğü, Meclis-i Meşâyih Defterleri, nr. 1771, s. 83 (4 Cemâziyelâhir 1310/24 Aralık 1892). İstanbul Müftülüğü, Meclis-i Meşâyih Defterleri, nr. 1772, s. 35 (26 Zilhicce 1311/31 Mayıs 1894). İstanbul Müftülüğü, Meclis-i Meşâyih Defterleri, nr. 1772, s.173 (6 Zilhicce 1311/10 Haziran 1894). Kastamonu Yazma Eserler Kütüphanesi, 17 medrese, Dergâh ve Diğer Kütüphanelerden Gelen Defterler, nr. 58/1-14. Merdoğlu/Hibetullah/Hacı Ahmed Efendi Medresesi Vakfiyesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Defter nr. 632, s. 41, sıra 31. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Şahsiyet Kaydı, 204/116/938
  2. Kitaplar Abdülmecid el-Hânî, el-Kevâkibü’d-Dürriyye ale’l-Hadâiki’l-Verdiyye fî Ecillâi’s-Sâdeti’n-Nakşibendiyye, thk. Muhammed Hâlid Harse, Dımaşk: Dârü’l-Beyrûtî, 1997/1417. Abdülmecid el-Hânî, el-Hadâikü’l-Verdiyye fî Hakâiki Ecillâi’n-Nakşbendiyye, Dimeşk: Câmiu’d-Dervîşiyye, 1306/1886. Ahmed-i Siyâhî, Risâle-i Haddâdîzâde, Kastamonu Halk Kütüphanesi, Hâlidiyye Koleksiyonu, nr
  3. Demircioğlu, M. Ziyaeddin, Kastamonu Evliyaları, Kastamonu: Doğrusöz Matbaası, 1957. Demircioğlu, Ziya, Kastamonu Valileri, Kastamonu: Doğrusöz Matbaası, 1973. Erkoç, Ethem, Fahrü’l-Muhaddisin Yusuf Bahri Efendi, Çorum: [y.y.], 2003. Erünsal, İsmail E., Osmanlı Vakıf Kütüphaneleri, Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2008. M. Zühdi, Tahassür: Kastamonu Ecille-i Ulemâ ve Meşâyihinden Şeyh Ahmed Siyâhî Hazretleriyle Mahdûm-ı Mekerremleri Şeyh Seyyid Efendi Hazretlerinin Tercüme-i Hâlini Hâvîdir, İstanbul: K. R. Matbaası, 1308. M. Zühdü, Tehassür: Ahmed Siyahi (k.s) ve Oğlu Seyyid Ahmed Hicabi (k.s.) Hazretleri (hz. Muzaffer Ertaş, Kemal Topçu), Kastamonu: Ayvatoğlu Ofset, 1996. Mehmet Behçet, Kastamonu Âsâr-ı Kadîmesi, Ankara: Maarif Vekâleti Hars Dairesi, 1341. Ünalan, Hacer Sibel, Anadolu’daki Türk Kütüphaneleri, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları M