Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma ile hayvan üslubunda nadir bir örneği oluşturan kemik eserin bilim dünyasına tanıtımını amaçlamıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye-Ermenistan sınırındaki Ani, farklı medeniyetlere ait pek çok taşınır-taşınmaz kültür varlığına ev sahipliği yapan önemli bir Orta Çağ yerleşimidir. Anadolu Türk-İslam şehirciliği ve Türk-İslam mimarisinin başlangıcını oluşturan Ani, el sanatlarında da dönemin ilk ürünlerini sergilemesi açısından özeldir. Bu çalışmada Ani Selçuklu Konutları kazısından çıkan, Türk sanatında figürlerin biçimlenişi ile birlikte oluşturduğu kompozisyon açısından ünik bir örneği oluşturan kemik eser incelenmiştir. Selçuklu Konutları kazısında 2021 yılında bulunan yer ejderi ve balık figürlü kemik eserde figürlerin dönüşüm anına yer verilmiştir. Yapılan araştırmalarda Avrasya sanat ortamına yayılmış hayvan üslubu örneklerinde benzer bir figür ve kompozisyon biçimlenişine ulaşılamamıştır. Bu nadir örneğin önemini ortaya koyabilmek açısından çalışmanın yönteminde; eserin tanıtımı, ikonografisi, hayvan üslubundaki yeri ve kullanım alanından oluşan başlıklar belirlenmiştir. Bunun yanı sıra kemik eserin Türk sanatında ejder ve balık figürlü örneklerle karşılaştırılması yapılmış, üzerinde yer alan ejder başlı figürün türü belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmada bu figürün, Tulpar ve ejder-aygır gibi Türk efsanelerinde geçen kanatlı at betimlemeleri ile ortak unsurlara sahip olsa da temelde bu efsanelerden tamamen ayrıldığı görülmüş ve yer ejderi figürü ile önemli bağlantılarının bulunduğu anlaşılmıştır. Araştırma ile hayvan üslubunda nadir bir örneği oluşturan kemik eserin bilim dünyasına tanıtımını amaçlamıştır.
Abstract
Ani Ruins on the Turkey-Armenia border is an important medieval settlement that hosts many movable and immovable cultural assets belonging to different civilizations. Ani, which marks the beginning of Anatolian Turkish-Islamic urbanism and Turkish-Islamic architecture, is also important in terms of exhibiting the first products of the period in handicrafts. In this study, the bone artifact recovered from the excavation of Ani Seljuk Dwellings, which constitutes a unique example in Turkish art in terms of the formation of figures and the composition it forms, is analyzed. In the bone artifact with the figures of a ground dragon and a fish found in the Seljuk Houses excavation in 2021, the moment of transformation of the figures is included. In the research conducted, a similar figure and composition formation could not be found in the animal style examples spread throughout the Eurasian art scene. In order to reveal the importance of this rare example, the methodology of the study includes the introduction, iconography, its place in the animal style, and its area of use. In addition, the bone artifact was compared with examples with dragon and fish figures in Turkish art, and the type of the dragonheaded figure on it was tried to be determined. Although this figure has common elements with the winged horse depictions in Turkish legends such as Tulpar and the dragon-stallion, it has been seen that it is fundamentally different from these legends and has important connections with the figure of the ground dragon.The research aims to introduce the bone artifact, which constitutes a rare example in animal style, to the scientific world.