Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma, ortak soruşturma ekipleri mekanizmasının hem etkinlik hem de hukuki güvenlik yönleri birlikte gözetilerek, Türk hukukunda açık bir yasal çerçeveyle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sınır aşan suçluluğun giderek karmaşıklaşması, ulusal ceza adalet sistemlerinin klasik adli yardımlaşma mekanizmalarıyla etkin bir soruşturma yürütmesini zorlaştırmaktadır. Ortak soruşturma ekipleri (Joint Investigation Teams – JITs), bu bağlamda, iki veya daha fazla devletin adli ve kolluk makamlarının belirli bir suç ya da suçlar bakımından, belirli bir süre ve amaç çerçevesinde ortak soruşturma yürütmesine imkân tanıyan sui generis bir adli iş birliği modeli olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, söz konusu kurumu uluslararası ceza hukuku perspektifinden ele alarak, hukuki niteliğini, normatif dayanaklarını ve operasyonel işleyişini incelemeyi amaçlamaktadır. Makalede, ortak soruşturma ekiplerinin devlet egemenliğinin devrine dayalı ulus‑üstü organlar değil, esasen faaliyetin yürütüldüğü devlet hukukuna (lex loci) bağlı, fonksiyonel ve sınırlı bir egemenlik paylaşımına dayanan adli iş birliği aracı olduğu savunulmaktadır. Ortak soruşturma ekiplerinin klasik adli yardımlaşmaya göre sağladığı hız, koordinasyon ve düşük maliyete ilişkin avantajlar ile delillerin elde edilmesi ve değerlendirilmesi bakımından ortaya çıkan riskler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Türkiye açısından ise ortak soruşturma ekibi kurulmasına imkân veren uluslararası sözleşmelere taraf olunmasına rağmen, 6706 sayılı Kanun’da kapsamlı bir iç hukuk düzenlemesinin bulunmaması, özellikle talep–anlaşma usulleri ile ortak soruşturma ekibi kapsamında elde edilen delillerin Türk ceza muhakemesinde kullanılabilirliği konusunda hukuki belirsizlikler yaratmaktadır. Çalışma, ortak soruşturma ekipleri mekanizmasının hem etkinlik hem de hukuki güvenlik yönleri birlikte gözetilerek, Türk hukukunda açık bir yasal çerçeveyle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.
Abstract
The increasing complexity of transnational crime makes it difficult for national criminal justice systems to conduct effective investigations through traditional mutual legal assistance mechanisms. In this context, Joint Investigation Teams (JITs) have emerged as a sui generis model of judicial cooperation, enabling the judicial and law enforcement authorities of two or more States to conduct joint investigations, for a defined period and purpose, into specific offence(s). This article examines JITs from the perspective of international criminal law, with a view to analysing their legal nature, normative foundations and operational functioning. The article argues that JITs do not constitute supranational bodies based on a transfer of state sovereignty; rather, they represent a mechanism of judicial cooperation grounded in the law of the state where the investigative activity is conducted (lex loci), reflecting a functional and limited sharing of sovereignty. The advantages of JITs over classical mutual legal assistance, in terms of speed, coordination and lower costs, as well as the risks created in relation to the collection and assessment of evidence, are examined on a comparative basis. From the Turkish perspective, although Türkiye is party to several international conventions allowing for the establishment of JITs, the absence of a comprehensive domestic framework in Law No. 6706 creates legal uncertainties, particularly concerning request and agreement procedures and the admissibility of evidence obtained within JITs in Turkish criminal proceedings. The study concludes that the JIT mechanism should be supported by a clear legal framework in Turkish law, taking into account both efficiency and legal certainty.